Những bước tiến khoa học và công nghệ năm 2021

Trong năm 2021, những thay đổi diễn ra trong khoa học và công nghệ tuy không rõ rệt lắm đối với đa số dân chúng, nhưng lại có ảnh hưởng đến tương lai. Đó là sự phát triển của siêu máy tính, tiềm năng của các tiện ích cá nhân, khả năng thay thế điện thoại thông minh và các xu hướng công nghệ cao khác trong năm qua.

Robot giao hàng

Các chuyên gia trong ngành công nghiệp chế tạo robot tin rằng trong những năm tới, robot sẽ tỏ ra hữu ích không chỉ trong các doanh nghiệp mà còn trong lĩnh vực dịch vụ. Đó không chỉ là một hình người có thể bắt chước người thật, mà là một cỗ máy có trí thông minh nhân tạo và một hệ thống phức tạp về thị giác máy tính. Giáo sư Triết học, Tiến sĩ Robin Murphy tin rằng vào thập kỷ 2020, robot giao hàng sẽ phải chứng tỏ giá trị của chúng trong xã hội. Nếu chiếc máy cho thấy rằng nó có thể tự động và nhanh chóng giao hàng mà không tạo ra những sự cố trên đường phố thì một thiết bị như vậy sẽ thuyết phục tất cả những ai còn hoài nghi.

Ali Kashani, Tổng Giám đốc của Serve Robotics cho biết, “Vào năm 2022, chúng tôi kỳ vọng việc thương mại hóa ô tô tự lái và robot trên vỉa hè sẽ bắt đầu được triển khai đại trà ở các thành phố lớn”. Trong thời kỳ đại dịch COVID-19 hoành hành, ở một số quốc gia, robot đã chứng minh rằng chúng có thể vận chuyển thực phẩm và thuốc men một cách an toàn cho con người.

1.jpg -0
Các robot giao hàng ở Mỹ.

Một vấn đề quan trọng mà cộng đồng CNTT sẽ cần giải quyết là sự tương tác giữa các robot từ các nhà sản xuất khác nhau. Máy móc làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, thương mại điện tử, hậu cần và công nghiệp phải giao tiếp với nhau để phối hợp hành động và không làm cản trở lộ trình. Một tiêu chuẩn như vậy trong tương lai sẽ cho phép các xe và xe tự lái giao tiếp với nhau nhằm loại bỏ hoàn toàn khả năng xảy ra tai nạn giữa những thiết bị tham gia giao thông tự động.

 Các chuyên gia tại Viện Công nghệ Massachusett (MIT) cho rằng, robot phải giao tiếp không chỉ để không cản trở lẫn nhau. Thiết bị có thể tạo ra các mối quan hệ nhất định với các xe và thiết bị khác để chúng cùng tồn tại trong một môi trường tích cực. Các nhà khoa học MIT đã đề xuất dạy cho robot các kỹ năng xã hội để chúng có thể cùng nhau thực hiện những nhiệm vụ phức tạp hoặc nhờ sự trợ giúp của các “đồng nghiệp”. Trong một môi trường xã hội phức tạp, robot sẽ được cộng điểm vì thể hiện sự đồng cảm với con người hoặc một chiếc xe khác - nếu không sẽ bị mất điểm. Dựa trên hệ thống điểm, thiết bị sẽ học và lĩnh hội các chuẩn mực đạo đức. Nghĩa là nó sẽ trở nên gần gũi hơn với con người.

2.jpg -0
Thiết bị đeo tay hỗ trợ y tế từ xa.

Siêu máy tính lượng tử hướng tới sự ưu việt

Năm 2022, nhân loại sẽ tiếp tục giải quyết việc xử lý lượng dữ liệu khổng lồ. Với sự phát triển của Internet và các tiện ích, mỗi người trở thành một nút thông tin nhỏ, thường xuyên phát ra các gigabyte thông tin. Các máy móc và chương trình cổ điển không có khả năng “tiêu hóa” hàng triệu gigabyte dữ liệu, vì vậy các siêu máy tính sẽ hỗ trợ.

Các thiết bị điện toán lượng tử có thể hoạt động với các mảng thông tin lớn và giải quyết cực kỳ nhanh chóng các nhiệm vụ phức tạp. Khác với những máy tính tiêu chuẩn, máy lượng tử hoạt động với qubit: ví dụ, các phép tính mà PC sẽ phải làm việc trong 10.000 năm thì siêu máy tính lượng tử sẽ làm trong… vài phút.

Có một khái niệm về ưu thế lượng tử - đó là khả năng của máy tính lượng tử giải quyết các vấn đề mà máy tính cổ điển không thể giải quyết. Vào tháng 10-2021, sự vượt trội của máy lượng tử so với máy thông thường đã được IBM công bố: máy tính 127 qubit của họ đưa ra thông tin ở dạng lượng tử và hoạt động với số lượng bit vô hạn.

Siêu máy tính lượng tử vô cùng đắt đỏ, chẳng hạn như Google đang làm việc theo hướng này không tiết lộ giá thành của một chiếc, nhưng được biết giá của một chiếc máy như vậy có thể lên tới hàng trăm triệu USD. Các chuyên gia tin rằng những thiết bị lượng tử quá đắt nên chúng sẽ chủ yếu hoạt động để giải quyết các vấn đề muôn thuở của vật lý, toán học cao cấp và khoa học máy tính. Công việc “bếp núc” hàng ngày sẽ được thực hiện bởi các thiết bị máy tính rẻ hơn, nhưng thiết bị lượng tử sẽ giúp hướng chúng phát triển đúng hướng.

4.jpg -0
Công nghệ thực tế phụ trợ trong công việc.

Những tiện ích hỗ trợ y tế

Theo dữ liệu của Mordor Intelligence, thị trường thiết bị Internet of Things (IoT) đạt 761,4 tỷ USD vào năm 2020. Chỉ trong 3- 4 năm, nó sẽ tăng lên 1.400 tỷ USD. Bất chấp đại dịch COVID-19, ngày càng có nhu cầu nhiều hơn các thiết bị thông minh khác nhau, đặc biệt là trong ngành công nghiệp và y học. Các chuyên gia tin rằng, trong tương lai gần, các loại tiện ích liên tục truyền tải thông tin lên Internet sẽ được phổ biến ở khắp nơi.

Nhiều chuyên gia cho rằng, trước hết thiết bị đeo sẽ phân tích tình trạng của người dùng và các chỉ số quan trọng nhất về sức khỏe của họ. Đồng hồ thông minh, thấu kính, quần áo, làn da phải liên tục hiện các chỉ số và gửi đến trung tâm dữ liệu để phân tích và đưa ra khuyến nghị. Một bác sĩ ảo làm việc 24/7 sẽ giúp tìm ra những bất thường và ngăn chặn sự phát triển bệnh ở giai đoạn đầu. Trong trường hợp có mối có nguy cơ về sức khỏe và tính mạng, thiết bị thông minh sẽ hỗ trợ từ xa cho bệnh nhân hoặc sẽ tự hướng dẫn các dịch vụ cấp cứu cho họ. Các nhà chế tạo các thiết bị này phải giải quyết vấn đề kết nối tiện ích tới mạng lưới và tăng tính chủ động trong công việc.

Các nhà khoa học tại Đại học Imperial College London và Đại học Bách khoa Turin đã đề xuất in các thiết bị đeo trên máy in 3D. Họ đã tạo được những màng siêu mỏng, trước nhất, nó có thể được tích hợp với chip silicone, sau nữa, người đeo sẽ không nhận diện được nó. Các thiết bị siêu mỏng có thể thay thế các phương pháp điều trị xâm lấn khác, chẳng hạn như can thiệp vào cơ thể người để lấy mẫu máu.

Ắc quy mới cho ô tô điện

Còn quá sớm để nói về việc loại bỏ hoàn toàn xe sử dụng động cơ đốt trong ở thập niên này, nhưng thị phần của xe điện đang tăng lên qua từng năm, trong năm 2021 nó chiếm 5%. Người ta tin rằng ngành công nghiệp xe điện vẫn tiếp tục phát triển, trong khi tiềm năng của dòng xe cổ gần như đã được khai thác hết. Hơn nữa, các phương tiện giao thông chạy điện hiện đang trở nên có giá cả phải chăng hơn và các chính phủ trên thế giới đang khuyến khích việc phổ biến một phương thức giao thông “xanh” hơn.

Một trong những bước đột phá lớn trong ngành này sẽ là cải tiến và giảm giá thành của pin. Ắc quy trên ô tô rất đắt và khó bảo dưỡng nên việc thay thế chúng tốn rất nhiều tiền - đôi khi tiêu hủy những chiếc ô tô điện còn rẻ hơn là sửa chữa chúng. Một số người cho rằng ô tô chạy bằng xăng nguy hiểm hơn vì nhiên liệu có thể bắt lửa và gây cháy, nhưng ắc quy xe điện cũng nguy hiểm không kém.

Năm nay, một số phòng nghiên cứu đã đề xuất loại pin an toàn hơn, tiết kiệm năng lượng hơn. Ví dụ, các kỹ sư của LG đã thiết kế một loại pin thể rắn hiệu suất cao với cực dương silicon tinh khiết. Các loại pin được mô tả có mật độ năng lượng cao và cũng ít bị ảnh hưởng bởi tác động vật lý và tiếp xúc với hơi ẩm. Về lý thuyết, điều này sẽ làm tăng phạm vi hoạt động của ô tô điện và sự an toàn của lái xe và hành khách. Ngoài ra, pin silicon không cần phải làm nóng, có thể chiếm tới 1/3 nguồn dự trữ của pin trong điều kiện nhiệt độ thấp. Điều này sẽ làm tăng sự phổ biến của xe chạy điện ở các nước có khí hậu khắc nghiệt.

Nếu những chiếc xe cổ điển được tiếp nhiên liệu trong vài phút thì ô tô điện phải mất hàng giờ để sạc ắc quy. Đầu năm 2021, các nhà khoa học của Đại học Pennesylvania đã tạo ra một nguyên mẫu pin có khả năng sạc siêu nhanh, trong 10 phút, dụng cụ này đã được sạc đủ để cho xe hoạt động 400km. Loại pin này cũng tuyệt vời vì chúng có thể huy động nguồn dự trữ tại thời điểm này và chuyển năng lượng đến bánh xe, đem lại cho xe tốc độ tăng tốc và động lực học cao.

3a.jpg -0
Ắc quy siêu nhanh cho ô tô điện.

AR và VR sẽ giúp loại bỏ điện thoại thông minh

Nhân loại đã quen với công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR) không chỉ trong một thập kỷ. Tuy nhiên, đến thập kỷ thứ ba của thế kỷ 21, các thực tế thay thế chỉ được ứng dụng trong phân khúc nội dung giải trí. Đồng thời, các trò chơi VR có thị phần rất nhỏ trên thị trường về sự phổ biến tương tác với trò chơi này. Nhưng mọi thứ có thể thay đổi trong tương lai. Vào tháng 10, ông chủ Facebook Zuckerberg đã đổi tên hãng thành Meta và dự đoán sự xuất hiện của Metaverse, một thế giới ảo kết nối chặt chẽ với hiện thực với sự trợ giúp của bộ tai nghe đặc biệt.

Ali Daniali, quản lý hàng đầu của T-Mobile cho biết, “Chúng tôi đang tiến vào một thế giới mà ở đó sẽ không có điện thoại thông minh. Thiết bị của tương lai sẽ thay thế điện thoại cần cá tính hơn và ít rườm rà hơn. Nhiều khả năng, việc thay thế điện thoại thông minh bằng tai nghe đặc biệt có khả năng truy cập VR và AR sẽ gắn liền với các công nghệ, tạo ra các thiết bị nhỏ gọn, pin siêu mỏng, bộ phát 5G giá rẻ và thiết bị chống hack.

Hải Yến (Tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.