Ngôi nhà thuần Việt của một 'người Việt' ở nước Mỹ

Đón chúng tôi từ sân bay Boston giá lạnh vào lúc nửa đêm là ông già mảnh khảnh David Thomas. Ông là một họa sĩ đồ họa, giảng viên mỹ thuật Trường Cao đẳng Emmanuel ở thành phố Boston bang Massachusetts.

David từng có mặt tại Việt Nam ở Kon Tum và Pleiku từ 1969 tới 1970 với vai trò lính công binh. Sau này, ông trở lại Việt Nam hơn 50 lần thực hiện những dự án kết nối Việt - Mỹ. Kỷ lục này chắc chắn chưa dừng lại.

David thực hiện các cuốn sách về nghệ thuật, nghệ sĩ Việt Nam như "Nhìn từ hai phía", "Huỳnh Phương Đông - góc nhìn chiến tranh và hòa bình" và đặc biệt là cuốn sách về lãnh tụ Hồ Chí Minh đặt trong hộp sơn mài được in trên giấy dó rời với kỹ thuật in đơn chiếc bằng máy tính; ông đã tặng bảo tàng của Hà Nội, Huế và TP Hồ Chí Minh với ý tưởng rằng Huế là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh học tập, TP Hồ Chí Minh là nơi Người ra đi tìm đường cứu nước và Hà Nội là nơi Bác đã đọc tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

Họa sĩ David (bìa phải) trao đổi với họa sĩ Long Hưng.
Họa sĩ David (bìa phải) trao đổi với họa sĩ Long Hưng.

Cùng với làm sách, ông đã vẽ hơn 50 bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh với nhiều lồng ghép các hình ảnh Việt Nam. Nhìn vào mỗi bức chân dung, người xem có thể cảm nhận phần nào lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Những ngôi nhà trên vùng New England thấp thoáng sau rừng phong và hoa magnolia rực rỡ tuy cùng phong cách cổ nhưng không ngôi nào có thiết kế giống cái nào. Mỗi ngôi nhà là một tác phẩm, nhưng nội thất ngôi nhà màu mận chín của David khiến nhiều người bất ngờ bởi tất cả đều bài trí bằng đồ Việt Nam. Ngoài vườn đặt chum sành, trong nhà dùng ghế tre, tủ sơn mài Huế đặt tượng Phật bà nghìn mắt nghìn tay. Phòng khách treo tranh Phan Cẩm Thượng, Lê Quốc Việt, trên tường treo đàn bầu. Trần xưởng vẽ treo rợp toàn diều Huế với công bay phượng múa. Trên giá sách là tượng Bác Hồ.

Lần trở lại Việt Nam đầu tiên, David 41 tuổi, thế mà nay đã gần 70, ông già David tuy không còn nhanh nhẹn nhưng vẫn rất chu đáo và hài hước. Ông coi chúng tôi như con trai và tự tay đi chợ mua thức ăn về nấu cho chúng tôi ăn. Món chiêu đãi là cơm rang thập cẩm với thực phẩm hòa trộn Mỹ - Việt.

Những cuốn sách về Việt Nam được bọc trong lá cờ đỏ sao vàng.
Những cuốn sách về Việt Nam được bọc trong lá cờ đỏ sao vàng.

Ở Mỹ thì ông già David cũng như hầu hết đàn ông đều làm bếp chứ không phải vợ hay con gái. Sau bữa đầu tiên, ông tự thấy chưa hài lòng nên quyết định thết bù chúng tôi một bữa bít tết do chính tay ông chế biến. Quả thật là món thịt bò ngon nhất mà tôi từng được nếm… David thích ăn món Việt Nam. Ông bảo món Việt Nam rất ngon và không béo. Trong 2 năm làm việc tại Việt Nam, David thường xuyên ăn bún chả, món khoái khẩu, theo ông là “không bao giờ chán”.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong tâm trí David vẫn còn nguyên. Ông đang thực hiện viết và in một cuốn sách về chất độc da cam bằng tiếng Anh là "Agent Orange". Mục đích chính là cho người Mỹ hiểu hơn về chất độc này. Hiện nay người Mỹ hầu như đã quên và thậm chí không ai biết về chất độc da cam. Người Việt Nam thì ai cũng biết tác hại của nó, David bộc bạch.

Chính đơn vị của David ngày xưa đã sử dụng chất độc này nhưng chẳng ai biết tác hại của nó thế nào. Đã có những người lính Mỹ bị nhiễm và để lại hậu quả cho con cháu. Tất nhiên hậu quả nặng nề nhất thì vẫn là người Việt Nam. Chiến tranh đã qua sau 1 năm với lính trong đơn vị của David, nhưng với người Việt Nam thì di chứng vẫn tiếp tục đeo bám suốt 40 năm nay.

Ý tưởng bìa sách được làm khá đặc biệt. Đó là hình thùng phuy đựng chất độc. Ban đầu, ông làm bằng kim loại nhưng quá nặng nên phải làm bằng composite. Phần minh họa bên trong cũng đặc biệt không kém. Ông dành 1 tháng để chụp một cành hoa màu da cam. Bắt đầu chụp liên tục khi nó nở căng cho tới khi héo úa lụi tàn. Khi đưa vào sách, phần minh họa liên hoàn này không khác gì một đoạn phim quay rút gọn về sự hủy diệt. Các cuốn sách thủ công của ông đều rất đắt. Chưa có nguồn tài trợ nào nên ông chi phí cho nó 5.000 USD.

“Chính tôi và vợ tôi chứ không phải ai khác tài trợ cho dự án này” - David cười hóm hỉnh. Nhưng cuốn sách sẽ được bán với giá 2.000 USD. Toàn bộ số tiền thu được sẽ trao cho quỹ "Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam". Hiện đã có đại học Văn Lang bày tỏ muốn xuất bản cuốn sách bằng tiếng Việt.

Không chỉ có người Việt Nam mà ngay cả những lính Mỹ tham gia phun chất độc này cũng bị nhiễm mà sau này mới biết. David là người may mắn. Những đứa cháu nội và ngoại của ông vẫn mạnh khỏe và nghịch ngợm. Hiện sức khỏe David vẫn tốt nhưng hàng năm, y tế của New York và Washington vẫn lấy mẫu máu của ông để xét nghiệm, theo dõi các biểu hiện lạ. David bảo: “Có thể tôi may mắn, con tôi may mắn, cháu tôi may mắn, nhưng chắt của tôi sau đó thế nào thì lạy chúa! tôi không thể biết được”.

David tới Việt Nam khi 21 tuổi, khi ông không biết ông đến đó để làm gì. David trở lại Việt Nam sau chiến tranh năm 41 tuổi và lần trở về này đã làm ông biết rõ ông sẽ làm gì trong phần đời còn lại. Ký ức Việt Nam thật đau buồn nhưng lại tiếp sức cho ông trong cuộc sống hôm nay. Những vết sẹo chiến tranh muốn liền lại không chỉ cần đợi thời gian, mà phải có những người thợ hàn gắn kết lại. Họa sĩ David đang làm công việc của một thợ hàn. Tâm hồn của David đã thuộc về Việt Nam.

Giúp đỡ David trong dự án làm sách này có nhiều người bạn Việt Nam và Mỹ như Hồ Thị Hải Âu, Lã Hồ Minh Khuê, Catherine Karnow, Susan Maquire, Jean Thomas...

Có thể nói ở Boston bên bờ Đại Tây Dương có một người Việt Nam mang tên David. Trong ngôi nhà gỗ màu mận chín giữa rừng phong và hoa Magnolia ấy, ông già David tiếp tục vẽ và viết về con người, đất nước Việt Nam. David nói: “Mỗi khi nghĩ về Việt Nam, những cái tên thân thuộc lại hiện lên như Lê Huy Tiếp, Vũ Giáng Hương, Đặng Xuân Hòa, Trần Lương... Những người bạn cũ của ông, có người đã qua đời. Thời gian chẳng đợi ai cả. Cần phải khẩn trương hoàn thành các tác phẩm về chiến tranh để thế hệ sau không thể lãng quên”.

Lê Tâm (Ghi chép từ Boston - Hoa Kỳ)

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...