NATO lại thách thức Nga?

Kế hoạch tiếp tục mở rộng phạm vi hoạt động về phía đông của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) được coi là một trong những chủ đề thảo luận chính tại Hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra trong hai ngày 8 và 9/7 tại Warsaw (Ba Lan), một sự kiện được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tương lai của NATO.

Song, đối với Moscow, hành động “bành trướng” về phía đông của tổ chức quân sự lớn nhất hành tinh này sẽ đe dọa an ninh và càng làm gia tăng căng thẳng mối quan hệ vốn đang trong thời kỳ “sóng gió” với Nga. Moscow thậm chí tuyên bố sẽ tăng cường khả năng quân sự và có những hành động đáp trả thích đáng để đảm bảo an ninh quốc gia.

Kế hoạch Đông tiến của NATO

NATO mở rộng về phía đông là một phần không thể thiếu trong việc chuyển đổi mô hình chiến lược NATO và chiến lược toàn cầu của Mỹ kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc đến nay. Kế hoạch đông tiến vì thế luôn được NATO coi là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển tương lai của khối này. Có lẽ Hội nghị thượng đỉnh diễn ra vào ngày 8 và 9/7 tại Ba Lan chính là nơi để NATO khẳng định sự cần thiết tiếp tục duy trì chính sách mở rộng của khối.

Giới phân tích cho rằng nếu chấm dứt chính sách này, chẳng khác nào NATO tỏ ra yếu thế trong quan hệ với Nga cũng như hạ thấp uy tín của liên minh được xây dựng bấy lâu nay và làm suy yếu các lực lượng chính trị thân phương Tây tại các quốc gia đang có nguyện vọng gia nhập liên minh. Vì vậy NATO sẽ phải quyết định nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến chính sách mở rộng khối tại hội nghị lần này.

Thứ nhất, NATO phải ưu tiên thúc đẩy tiến trình gia nhập của Thụy Điển và Phần Lan. Thứ hai, khẳng định trọng tâm và khả năng của liên minh trong việc triển khai đàm phán gia nhập của Ukraine và Gruzia, một thách thức được coi là lớn nhất đối với NATO.

Để thực hiện ý đồ này, NATO cũng cần phải đánh giá lại mô hình và các biện pháp triển khai chính sách của khối.   

Chính vì vậy, giới chuyên gia nhận định việc duy trì tiến trình mở rộng của NATO trong thời gian tới đóng vai trò rất quan trọng. Thứ nhất đó là vấn đề thuộc về uy tín của NATO vì liên minh quân sự này cần đảm bảo cam kết trao quy chế thành viên cho các quốc gia có mong muốn gia nhập và đáp ứng được các yêu cầu của liên minh từng được tuyên bố nhiều lần tại Hội nghị thượng đỉnh Bucharest (Romania) năm 2008.

Thứ hai, chính sách mở rộng NATO, trong nhiều trường hợp cùng với triển vọng gia nhập Liên minh châu Âu, là động lực hiệu quả nhất thúc đẩy tiến trình cải cách ở các nước ứng cử viên. Điều này sẽ giúp các nước ứng cử viên đạt tiến triển trong nhiều lĩnh vực từ nâng cao năng lực quốc phòng đến tăng cường thể chế. Thứ ba, NATO cần đảm bảo một chính sách “mở cửa” thực sự.

Điều này có nghĩa là không quốc gia thứ ba nào có quyền can thiệp vào tham vọng gia nhập liên minh của các quốc gia ứng cử viên. Các nước đối tác của NATO có quyền tự do trong việc lựa chọn con đường thúc đẩy tiến trình hội nhập, miễn là đáp ứng được các yêu cầu của liên minh.

Ngoài vấn đề mở rộng, NATO không thể không đề cập đến kế hoạch tăng cường sự hiện diện tại một số quốc gia nhằm đối phó với các nguy cơ có thể xảy đến với các nước thành viên. Tuyên bố mới đây của Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg sẽ triển khai 4 tiểu đoàn cực mạnh tại 3 quốc gia Baltic (gồm Estonia, Latvia, Litva) và Ba Lan như một cách để đáp trả hành động của Nga sáp nhập Bán đảo Crimea hồi tháng 3/2014, cũng được coi là vấn đề nóng.

Theo Đại sứ Mỹ tại NATO Douglas Lute, NATO sẽ triển khai lực lượng chiến đấu ở đầu nguồn và mỗi tiểu đoàn sẽ gồm từ 800-1.000 binh sĩ đồn trú quay vòng trong thời gian từ 6 tháng đến 9 tháng.

Việc triển khai lực lượng này nhằm bổ sung vào hàng loạt các biện pháp mà NATO tiến hành kể từ khi cuộc khủng hoảng ở Ukraine bùng phát hồi đầu năm 2014 để tăng khả năng phản ứng của lực lượng quân đội đồng minh và hỗ trợ các quốc gia thành viên NATO có chung đường biên giới với Nga.

Các quốc gia thành viên NATO sẽ phải tái khẳng định việc triển khai lực lượng cũng như quyết định các nội dung chi tiết về lực lượng này như quy mô, cách thức và thành phần tại hội nghị thượng đỉnh Ba Lan sắp tới.

Cuộc tập trận tổ chức gần biên giới với Nga của binh sĩ NATO.
Cuộc tập trận tổ chức gần biên giới với Nga của binh sĩ NATO.

Gia tăng căng thẳng với Nga

Quan hệ giữa NATO và Nga trên thực tế đã trở nên căng thẳng và tồn tại nhiều bất đồng sau sự kiện Liên bang Nga sáp nhập trở lại Bán đảo Crimea. NATO cũng cáo buộc Nga đóng vai trò trong cuộc xung đột ở miền đông Ukraine. Song, Chính quyền của Tổng thống Vladimir Putin cho đến nay luôn phủ nhận những cáo buộc trên, cho rằng việc phương Tây và NATO lôi kéo chính quyền Ukraine chính  là nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng hiện nay tại quốc gia Đông Âu này.

Năm 2015, căng thẳng trong quan hệ Nga – NATO tiếp tục bị đẩy lên một nấc thang mới khi NATO gia tăng các cuộc tập trận ở khu vực châu Âu, mở đầu là chuỗi các cuộc tập trận ở Đông Âu trong khuôn khổ kế hoạch mang tên "Lá chắn Liên minh" (Allied Shield).

Ngày 10-2, các bộ trưởng quốc phòng của 28 quốc gia thành viên thuộc NATO đã thông qua việc tăng cường lực lượng quân sự gấp ba lần và mở thêm 2 trung tâm chỉ huy mới tại 6 nước khu vực Đông Âu gồm Litva, Latvia, Estonia, Ba Lan, Bulgaria, Romania, thành lập một lực lượng can thiệp hiệu quả được không quân và hải quân yểm trợ, đồng thời triển khai nhiều máy bay chiến đấu trên lãnh thổ các quốc gia Baltic.

Đây được xem là một tín hiệu mạnh của NATO ngoài các biện pháp đã được áp dụng kể từ khi xảy ra cuộc xung đột ở miền đông Ukraine nhằm trấn an các đồng minh ở Đông Âu. Hành động này đã khiến Nga cho rằng NATO đang đi ngược lại những cam kết về tiếp tục đối thoại với Nga.

Tiếp đó, ngày 6-6, NATO đã tiến hành một loạt các cuộc tập trận quy mô lớn chưa từng có tại Ba Lan và khu vực biển Baltic. Nga đã kịch liệt phản đối các cuộc tập trận này và cho rằng Moscow không thể là mối đe dọa khiến NATO tiến hành các cuộc tập trận sát biên giới của Nga, cũng như leo thang quân sự tại khu vực này.

Đặc biệt, thời gian gần đây, “Sách trắng quốc phòng” sửa đổi của Chính phủ Đức được công bố ngày 9-6 vừa qua đã đưa Nga vào 1 trong 10 thách thức lớn của Berlin, đồng thời cho rằng Moscow "không còn là một đối tác, mà là đối thủ...”.

Với việc NATO tuyên bố thảo luận vấn đề mở rộng về phía đông tại hội nghị thượng đỉnh Ba Lan lần này, Tổng thống Nga Vladimir Putin phát đi thông điệp rằng hành động "bành trướng" này của NATO buộc Moscow phải tăng cường khả năng quân sự. Moscow từng khẳng định việc Washington và các quốc gia thành viên khác trong NATO tiếp tục xây dựng năng lực quân sự tại các quốc gia láng giềng của Nga là những hành động làm suy yếu ổn định ở châu Âu và buộc Nga trước mắt phải thực hiện các biện pháp đáp trả theo hướng chiến lược phía tây. Hơn 2.000 đơn vị thiết bị mới và hiện đại sẽ được triển khai ở quân khu miền tây nước Nga trong năm nay.

Không khó để nhận thấy các cuộc tăng cường lực lượng quân sự quy mô lớn dọc biên giới "mềm" của Nga như một tất yếu sau các cuộc triển khai vũ khí và tập trận ngày càng lớn trong thời gian gần đây của NATO. Những đợt triển khai quân đội trên diện rộng của cả NATO lẫn Nga vẫn đang “ngốn” hết những khoản chi phí khổng lồ. Và các "hóa đơn" quân sự như vậy đang gây áp lực lớn tới sự ổn định chính trị của nhiều quốc gia và khu vực vốn đang chìm trong khó khăn, nhất là tại các nước vùng Baltic.

Thậm chí, nó cũng không khỏi khiến dư luận lo ngại về một cuộc Chiến tranh lạnh kiểu mới đã ở ngay phía trước. Xem ra mối quan hệ vốn nhiều sóng gió giữa Nga và NATO vẫn đang tiếp tục đứng trước những khó khăn và thách thức mới.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.