Một nhà báo đau đáu với những cảnh đời khốn khó

Là một cựu chiến binh, rồi làm báo với hàng chục năm lăn lộn ở địa bàn Quảng Nam, nhà báo Vũ Công Điền luôn day dứt khi chứng kiến nhiều cảnh đời éo le, bất hạnh. Mỗi chuyến đi thực tế ở cơ sở, anh đều tìm gặp những gia đình khó khăn để chia sẻ, vận động sự đóng góp, hỗ trợ của bạn bè và cộng đồng.

Sau khi nghỉ hưu, anh vẫn dành hết thời gian, tâm sức cho công tác từ thiện xã hội. Anh tâm sự: “Khi nào còn sức khỏe, còn làm được gì cho bà con thì mình sẽ cố làm”…

Nhà báo Vũ Công Điền kể rằng, anh sinh ra ở làng Phú An, xã Đại Thắng, huyện Đại Lộc, Quảng Nam, một miền quê giàu truyền thống cách mạng. Cha mẹ anh tham gia cách mạng và hy sinh khi anh còn nhỏ. Hai anh ruột và chị dâu của anh cũng là liệt sỹ trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. 

Năm 1968, anh tham gia lực lượng huyện đội Đại Lộc, cùng đồng đội đánh giặc. Một năm sau, trong một trận đánh ở xã Đại Thạnh, anh bị đạn của giặc từ trực thăng bắn vỡ cả 2 khớp gối. Sau khi được cứu chữa, bình phục, anh được điều sang đội phẫu thuật tiền phương, tham gia cấp cứu, chăm sóc bộ đội bị thương.

Đất nước hòa bình, thống nhất, anh về làm công tác y tế ở địa phương, sau đó làm phóng viên ảnh thời sự của Thông tấn xã Việt Nam. Với gần 25 năm công tác, anh chuyển qua làm Báo Ảnh Việt Nam và về hưu năm 2011. “Trong chiến tranh, mình được nhân dân che chở, đùm bọc. Hòa bình rồi, thấy nhiều vùng quê quá nghèo khó, đặc biệt là những vùng căn cứ cách mạng, mình càng mong muốn góp sức, chia sẻ, trả nghĩa ân tình”, anh tâm sự. 

Cũng vì thế, trong những chuyến công tác, anh thường quan tâm, tìm hiểu về những hoàn cảnh đáng thương. Trong hàng trăm trường hợp từng tiếp xúc, giúp đỡ, có nhiều trường hợp khiến anh đau xót như trường hợp bà Năm Nghê (bà Lê Thị Nghê), ở thôn Trà Linh, xã Hiệp Hòa, huyện Hiệp Đức.

Trong chiến tranh, khi chạy vào hàng núi tránh giặc càn quét, bà Năm Nghê buộc phải hy sinh đứa con nhỏ đang bồng trên tay để bảo vệ hàng trăm dân làng và du kích đang ẩn náu tại đây. Chiến tranh đã nguội tắt, người mẹ bất hạnh ấy vẫn sống trong căn chòi tạm bợ ven sông với tâm trí khi tỉnh, khi mê vì nỗi đau mất con, về những đau thương, tàn khốc của cuộc chiến tranh ác liệt. 

Những bài viết của anh về bà Năm Nghê đăng trên một số tờ báo đã gây xúc động mạnh đối với bạn đọc. Nhiều cá nhân, cơ quan, doanh nghiệp đóng góp, xây dựng cho bà Nghê một căn nhà nhỏ để có chỗ ở ổn định, chính quyền địa phương cũng thường xuyên giúp đỡ, hỗ trợ gia đình bà Nghê và cô con gái. Hay trường hợp bà Nguyễn Thị Hoan (trú xã Bình Đào, huyện Thăng Bình, Quảng Nam). 

Sau trận lũ lịch sử năm 1999, nhiều vùng quê trên dải đất miền Trung xơ xác, tiêu điều, nhiều gia đình bị lũ cuốn trôi hết gia sản, lâm cảnh màn trời chiếu đất. Khi cùng một cơ quan báo chí về xã Bình Đào để cứu trợ người dân, thấy một bà lão mắt mù, dáng vẻ rúm ró, khắc khổ, ôm phần quà cứu trợ vào lòng như giữ một tài sản lớn. 

Anh hỏi ra mới biết, bà Hoan có hoàn cảnh rất éo le, không có người thân thích. Bà ở trong một căn lều tạm trong mảnh vườn của người cháu họ, hàng ngày ra bãi biển cào lá dương liễu bán kiếm tiền đong gạo. Dân làng hồi đó nghèo lắm, nên không giúp được nhiều. Có đêm giao thừa, bà Hoan mãi cào lá dương rồi không biết đường về, giữa khuya cả làng gọi nhau đốt đuốt đi tìm...

Qua bài viết về bà Hoan của anh, ông Lâm Duy Lợi, chủ doanh nghiệp Võng xếp Duy Lợi, quyết định hỗ trợ bà Hoan 20 triệu đồng. Nhưng khi về đến Thăng Bình, tận mắt chứng kiến cảnh đời của bà Hoan, ông Lợi đã quyết định hỗ trợ xây nhà, mua sắm đầy đủ các vật dụng và tặng thêm cho bà một sổ tiết kiệm, giúp bà Hoan vơi đi cơ khổ trong cuộc sống.

Nhà báo Vũ Công Điền và các nhà tài trợ tặng bò cho người nghèo.
Nhà báo Vũ Công Điền và các nhà tài trợ tặng bò cho người nghèo.
Nhà báo Vũ Công Điền thăm các gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở vùng sâu, vùng xa.
Nhà báo Vũ Công Điền thăm các gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở vùng sâu, vùng xa.

Có trường hợp, chỉ là tình cờ gặp giữa đường. Nhưng với tấm lòng nhân ái, nhà báo Vũ Công Điền đã chia sẻ, sau đó dành hết tâm sức để vận động mọi người giúp đỡ, lo lắng còn hơn lo lắng cho người thân. Như cách đây 2 năm, trong một buổi trưa nắng gắt đang phóng xe máy trên đường, thấy một ông già bán vé số cụt chân, ngồi xe lăn, quệt cánh tay trên khuôn mặt sạm đen lau nước mắt. Anh dừng xe hỏi chuyện, ông già trả lời rằng, ông có đứa con gái bị điên, bỏ nhà đi. Ông vừa gặp con gái lang thang, nhưng gọi mãi mà con không nhận ra ông và bỏ đi nên ông tủi thân khóc. 

Anh mời ông già vào quán nước tránh nắng, hỏi rõ nguồn cơn mới hay, người đàn ông bất hạnh này tên là Nguyễn Hai, trú xã Đại Lãnh, huyện Đại Lộc. Trong chiến tranh, ông Hai bị cụt một chân do giặc nã pháo. Ông Hai có vợ và một cô con gái, khi còn khỏe cùng làm nghề chài lưới trên sông Vu Gia. Vợ chồng ông nhiều lần cứu người đuối nước, coi như tạo phúc đức. Nhưng không hiểu sao con gái ông có chồng, có con, đang bình thường thì trở nên điên dại, bỏ nhà đi lang thang. Sau này, khi không còn sức chài lưới, ông ngồi xe lăn, bán vé số để nuôi sống bản thân mình. Anh theo ông Hai về tận nơi trú ngụ, thấy đó là một túp lều nằm ở mé sông… 

Khi anh đăng tải về trường hợp đáng thương của ông Hai lên facebook cá nhân, đông đảo bạn bè, người quen chia sẻ, mong muốn chung tay góp sức giúp đỡ. Nhóm thiện nguyện mà anh là thành viên chỉ trong vài ngày đã quyên góp được hơn 130 triệu đồng. Số tiền này, mọi người quyết định tìm mua cho gia đình ông Hai một căn nhà để tá túc.

Qua nhiều cầu nối, anh tìm được một ngôi nhà cấp 4 nhỏ đang bỏ không tại thôn Mỹ An, xã Đại Quang, nằm trong khuôn viên đất rộng 250m². Thấu tâm ý của nhóm thiện nguyện, chủ nhà đã bán rẻ với giá 80 triệu đồng, chưa bằng một nửa giá trị thực. Quá vui mừng, anh và các thân hữu nhanh chóng bắt tay vào sửa chữa nhà để giúp ông Hai có một ngôi nhà khang trang. 

Những người dân ở thôn Mỹ An nghe chuyện tình nguyện đến góp công sức, chỉ nhận tiền công tượng trưng. Một đại lý sơn thì tài trợ sơn để sơn lại toàn bộ nhà. Anh trực tiếp mang câu chuyện của ông Hai đến các cửa hàng bán vật tư xây dựng nên họ chỉ bán lại xi măng, cát sạn giá vốn, không lấy lời. 

Ngày khánh thành bàn giao nhà cho ông Hai, làng Mỹ An đông vui như hội. Hàng chục anh em thiện nguyện từ Đà Nẵng vào Đại Lộc, mang theo nồi cơm điện, bếp ga, quạt máy và nhiều vật dụng khác tặng ông Hai. Trông ngôi nhà khang trang, có mảnh vườn nhỏ trồng rau, nuôi vài con gà, những người dân quê vừa mừng cho ông Hai, vừa xúc động, cảm kích trước những tấm lòng nhân ái đã giúp ông Hai thay đổi cuộc đời... 

Cũng qua sự vận động của nhà báo Vũ Công Điền, nhóm thiện nguyện Vì Cộng đồng và nhiều nhà hảo tâm, nhiều nhà báo cũng đã giúp đỡ ông Nguyễn Phẩm, bị cụt 1 tay, 1 chân ở xã Quế Ninh, huyện Quế Sơn. Bản thân mất sức lao động, ông Phẩm sống nhờ vào đồng tiền trợ cấp tật nguyền. Cùng với anh Điền và nhóm Vì Cộng đồng, đã chia sẻ những đồng lương hưu của mình để giúp ông Phẩm vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. 

Tấm lòng nhân ái, sự tận tâm của nhà báo Vũ Công Điền và nhóm Vì Cộng đồng trong hoạt động thiện nguyện ngày càng lan tỏa, được nhiều người tin tưởng, ủng hộ, chung tay góp sức. Trong đó, có rất nhiều người tuy không có nhiều tiền nhưng rất giàu lòng nhân ái, nhiều nhà báo, phóng viên trẻ...

Những năm qua, nhà báo Vũ Công Điền và nhóm Vì Cộng đồng đã giúp xây dựng một số trường học, tặng hàng chục con bò, sửa chữa nhà cửa... giúp đỡ hàng trăm địa chỉ khó khăn trên địa bàn các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi. Ngoài việc giúp đỡ trực tiếp bằng vật chất, nhóm còn định hướng và giúp người dân một số xã vùng cao bò giống, cây giống để phát triển kinh tế, cải thiện đời sống. Anh bộc bạch: “Mình làm không phải để lấy thành tích hay lấy tiếng, chỉ mong giúp những người bất hạnh có cuộc sống tốt đẹp hơn”.

Thân Lai

Các tin khác

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng Công an đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ Công an TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một công việc rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính thời sự chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi báo chí đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.