Một bông hoa trong lửa

Tôi gặp Đại tá Trần Thị Hường (bí danh Trần Thị Ngơi, Anh hùng LLVTND) ở một căn nhà nhỏ nằm sâu trong khu dân cư Chánh Nghĩa, phường Chánh Nghĩa, TP Thủ Dầu Một, Bình Dương. Thời chống Mỹ, bà từng tiêu diệt nhiều tên ác ôn khét tiếng trong vùng gây nỗi khiếp sợ với quân thù. Nay đã ngoài 74 tuổi nhưng bà Hường vẫn còn nhanh nhẹn, hoạt bát với thường trực nụ cười hiền hậu…

Tiêu diệt nhiều gián điệp, cơ sở khét tiếng

Sau Hiệp định Geneve, ở miền Nam – Việt Nam, Mỹ - ngụy đã không ngần ngại thực hiện nhiều âm mưu, thủ đoạn hết sức dã man để đàn áp phong trào cách mạng. Chứng kiến cảnh quê hương bị tàn phá, nhiều đồng bào, chiến sĩ bị địch sát hại, cô gái trẻ Trần Thị Hường đã giấu gia đình viết đơn tình nguyện tham gia cách mạng.

Xã Tân Bình là một căn cứ cách mạng thuộc chiến khu D. Địch, đã bố trí nhiều tình báo, gián điệp hoạt động nhằm bóc gỡ cơ sở cách mạng và phát hiện hoạt động của ta. 

Từ năm 1955, chúng đưa các đoàn công dân vụ số 319-322 về xã bí mật lập sổ đen từng người, từng nhà có nghi vấn liên quan đến cộng sản nhằm theo dõi, nếu phát hiện sẽ tiêu diệt ngay. Trước tình hình trên, ban đêm, Hường canh gác cho đồng đội họp bàn chiến sự, đào hầm bí mật để cán bộ bám đất, bám dân xây dựng phong trào cách mạng trong lòng dân.

Ban ngày, chị được đồng chí Phạm Thị Nhàn (tức Năm Nhàn), Bí thư chi bộ xã Tân Bình giao nhiệm vụ đeo bám di biến động của các tên ác ôn, mật thám như Mười Thôi và Be rồi lên phương án cùng đồng đội tiêu diệt. Đối với địch, Thôi và Be chết là một tổn thất lớn. Nhằm đánh đòn tâm lý, địch tổ chức đám tang cho bọn chúng rất hoành tráng. Chúng bắt nhân dân trong vùng phải đưa tang, rồi hù dọa. Chúng tưởng làm như vậy sẽ gây mất tinh thần đồng bào, nhưng kết quả thì ngược lại. Sau cái chết của hai tên ác ôn, những tên khát máu khác dao động vì sợ quân ta bị trừng trị, tiêu diệt.

Một thời gian sau, Mỹ - ngụy tiếp tục điên cuồng càn quét, đánh phá, triệt phá làng mạc, dồn dân, gây tổn thất lực lượng của ta. Nghe tin 3 đồng chí cán bộ đã anh dũng hy sinh tại căn hầm bí mật trong khu vườn nhà cha mình, trong đó có đồng chí Nhàn, Hường hết sức đau buồn và căm phẫn. Khi đưa xác 3 đồng chí dưới hầm lên, địch điên cuồng tức tối vì không thu được “chiến lợi phẩm” gì. Toàn bộ tài liệu, giấy tờ đã được các đồng chí ấy xé nát trước lúc hy sinh. Bọn chúng bèn trả thù hèn hạ, không cho gia đình và nhân dân chôn cất những chiến sĩ cách mạng anh dũng, trung kiên này.

Phải đến 3 ngày sau, người dân mới lén lút chôn cất 3 người tại khu vườn ông Trần Văn Nữa (ba của Hường). Sau đó địch buộc phải cho cha bà về nhà vì chúng không tìm được chứng cứ.

Bà Trần Thị Hương kể lại những tháng năm hào hùng trong lòng địch.
Bà Trần Thị Hương kể lại những tháng năm hào hùng trong lòng địch.

Cũng may, nếu chúng phát hiện được hai căn hầm còn lại, ông Nữa sẽ khó thoát được bàn tay khát máu của quân thù. Nén nỗi đau thương, Trần Thị Hường tiếp tục lao vào hoạt động cách mạng. Cô ngày càng chứng tỏ là một cán bộ an ninh gan dạ, đầy mưu lược. Dù cho kẻ thù truy lùng, đêm đêm khi ánh đèn đã tắt là lúc cô xâm nhập vào ấp chiến lược động viên đồng bào đấu tranh, phá ấp ra ngoài làm ăn sinh sống. Đối với những người có ý đồ phục vụ cho giặc, cô đều tiếp cận, tuyên truyền giải thích họ hồi tâm chuyển ý. Hường ra vào thường xuyên trong ấp chiến lược như con thoi, nhưng kẻ thù không thể nào ngăn cản được.

Chiến công của Trần Thị Hường trong giai đoạn này đã góp phần rất quan trọng để cách mạng địa phương duy trì phong trào và từng bước phát triển mạnh mẽ hơn. Những năm 1970, bà Hường đã được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ Trưởng ban An ninh huyện Tân Uyên. Cay cú trước một “nữ việt cộng cực kỳ nguy hiểm”, địch đã nhiều lần treo giá: “Nếu ai phát hiện, bắt được Trần Thu Hường, sẽ thưởng 200.000 đồng…”, một số tiền rất lớn vào thời điểm đó.

Đất nước trọn niềm vui

Chiến thắng Phước Long, Buôn Ma Thuột và đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã thống nhất non sông đất nước. Bà Hường trở về quê hương. Ghi nhớ công ơn của những người hy sinh cho Tổ quốc, việc đầu tiên mà bà làm là tự mình bốc mộ, đưa hài cốt của 3 cán bộ hy sinh trong hầm bí mật vào nghĩa trang liệt sĩ. 

Có chiến thắng nào mà không mất mát đau thương. Ngày trở lại quê hương, bà thăm lại gia đình đồng chí Nhàn và hỏi thăm về chàng trai Phạm Văn Liêm - em trai chị Nhàn, nhưng không có tin tức, không biết anh còn sống hay đã hy sinh. Nhớ lại những năm đầu kháng chiến, bà Hường được chị Nhàn đưa vào tổ chức hoạt động bí mật cùng với anh Liêm. Rồi tình yêu đôi lứa đơm hoa kết trái trong môi trường cách mạng. 

Một thời gian sau thì anh thoát ly, gia nhập bộ đội chủ lực ở Tiểu đoàn Phú Lợi. Trận đánh táo bạo Bông Trang - Nhà Đỏ của ta vào mùa khô năm 1966, anh cũng tham gia, đã đi qua vùng đất Tân Bình đầy bom đạn này nhưng hai người lại không gặp được nhau.

Ông Phạm Văn Liêm (bên phải), chồng bà Hường thời còn chiến đấu ở Tiểu đoàn Phú Lợi.
Ông Phạm Văn Liêm (bên phải), chồng bà Hường thời còn chiến đấu ở Tiểu đoàn Phú Lợi.

Mùa xuân đầu tiên sau ngày đất nước thống nhất, chị Hường lúc này là Phó Bí thư Huyện ủy, Trưởng ban An ninh huyện Phú Giáo được ra Hà Nội học tập. Trời Thủ đô trong xanh bát ngát, ánh nắng ban mai soi bóng lung linh trên hồ Hoàn Kiếm, mùi hoa sứ thơm lan tỏa đâu đây càng làm lòng bà nhớ về người xưa.

Trong một lần tình cờ, bà biết được anh còn sống và đang nằm điều trị ở Hà Nội. Bà vui mừng đến thăm người yêu mà nước mắt chảy dài trên đôi má. Anh còn sống nhưng không lành lặn. Đôi chân anh không thể đi lại được do một vết thương nặng trong những ngày xuống đường Mậu Thân năm 1968. Gặp lại người yêu, anh thương binh Phạm Văn Liêm vừa vui vừa buồn. Anh nghĩ rằng, mình đã tàn phế, không còn khả năng để đến với bà… Họ ôm chầm lấy nhau trong nước mắt giữa mùa xuân Thủ đô Hà Nội.

“Thưa ba má! Cho chúng con cưới nhau”. Nghe bà Hường trình bày, ông Trần Văn Nữa rất buồn. Trên khuôn mặt của ông vẫn còn hằn những vết thương bị địch đánh đập dã man khi chúng phát hiện ra hầm bí mật trong nhà ông hồi năm 1968. “Hai con lấy nhau chỉ làm khổ nhau thôi. Liêm thương binh nặng, đi lại không được, sức con phận gái làm sao lo cho chồng con được, lời ba nói là một thực tế. Nhưng bà Hường vẫn kiên quyết”. “Thưa ba! Chiến tranh đã qua đi, bao đồng bào chiến sĩ đã ngã xuống, con may mắn được trở về lành lặn như hôm nay, lẽ nào con lại quên người con thương đang đau đớn vì những vết thương hay sao”.

Ông Nữa nghe nói vậy cũng phải xiêu lòng. Một tháng sau, đám cưới hai người diễn ra đầm ấm ở một làng quê vừa thoát khỏi chiến tranh. Cô dâu Trần Thị Hường và chú rể Phạm Văn Liêm tươi cười hạnh phúc giữa vòng tay bạn bè và đồng đội.

Ngày đến thăm, tôi thấy di ảnh đồng chí Bí thư Chi bộ Phạm Thị Nhàn, cũng là chị chồng của bà và di ảnh người chồng thân yêu vừa  qua đời được bà Hường thờ trang trọng. Tôi nghĩ, cuộc đời của Đại tá Trần Thị Hường tuy buồn nhưng  thật đẹp, vì đã được cùng đồng đội cống hiến hết sức mình cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước! 

Đức Mừng (CAND số đặc biệt)

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...