“Máu” rừng nghiến thượng nguồn sông Đà vẫn không ngừng chảy

Từ sau Tết Nguyên đán 2018 đến nay, do sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng nên tình trạng khai thác rừng nghiến có lắng xuống, song những vụ cưa xẻ gỗ và vận chuyển gỗ nghiến bị phát hiện, bắt giữ cho thấy “sức nóng” từ khai thác, vận chuyển trái phép gỗ nghiến chỉ hạ nhiệt tạm thời...

Bài 4: Vòng vo chuyện trách nhiệm

Thực tế rừng nghiến bị khai thác trái phép tại khu vực giáp ranh hai huyện Tuần Giáo, Tủa Chùa (Điện Biên) và Quỳnh Nhai (Sơn La) là không thể phủ nhận.

Từ sau Tết Nguyên đán 2018 đến nay, do sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng nên tình trạng khai thác rừng nghiến có lắng xuống, song những vụ cưa xẻ gỗ và vận chuyển gỗ nghiến bị phát hiện, bắt giữ cho thấy “sức nóng” từ khai thác, vận chuyển trái phép gỗ nghiến chỉ hạ nhiệt tạm thời. Vậy những ai phải chịu trách nhiệm về thực trạng nhức nhối trên?

“Mẫu số chung” là… khu vực giáp ranh?!

Từ thông tin của trinh sát Công an tỉnh Điện Biên về một địa điểm đầu nậu cất giữ gỗ nghiến ở khu vực bản Hin Tẳng (xã Cà Nàng, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La), nhóm PV Báo CAND thuê một chiếc xuồng của người dân, xuôi theo dòng sông Đà (lòng hồ thủy điện Sơn La). Chúng tôi xuất phát tại bến Pác Na (xã Tủa Thàng, huyện Tủa Chùa) vào khoảng 15h ngày 17-5-2018.

Lòng hồ thủy điện Sơn La đang mùa nước cạn nhưng phóng tầm mắt hai bên bờ sông, một bên thuộc huyện Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) một bên thuộc huyện Tủa Chùa (tỉnh Điện Biên) và tiếp giáp là huyện Quỳnh Nhai (tỉnh Sơn La).

Việc liên tiếp nhiều vụ vận chuyển gỗ nghiến trái phép bị phát hiện, bắt giữ cho thấy “máu” rừng nghiến vẫn đang chảy.
Việc liên tiếp nhiều vụ vận chuyển gỗ nghiến trái phép bị phát hiện, bắt giữ cho thấy “máu” rừng nghiến vẫn đang chảy.

Phía Sìn Hồ, rừng tái sinh khá rậm và nhiều tầng; phía Tủa Chùa và Quỳnh Nhai ít rừng hơn và có những mảng rừng đã bị đốt để làm nương. Một trinh sát cho biết: “Bên Lai Châu họ bảo vệ rừng khá tốt; ngăn chặn được nạn xâm canh, xâm cư nên rừng tái sinh phát triển nhanh”.

Sau 35 phút xuôi theo lòng hồ, chúng tôi tấp vào một gờ đất dưới chân núi thuộc bản Hin Tẳng. Leo lên chừng 100 mét cách mặt nước hồ, chúng tôi bắt gặp một cái lán nhỏ nhưng khá chắc chắn, có 2 tầng. Đây là nơi ngày 6-3-2018, lực lượng Công an và Kiểm lâm đã bắt giữ một vụ vận chuyển lớn gỗ nghiến.

Khi tiến hành kiểm tra lúc 5h5 sáng cùng ngày, người cầm chìa khóa lán là ông Lù Văn An (bản Huổi Pho, xã Cà Nàng, huyện Quỳnh Nhai) nhận toàn bộ số gỗ này là của mình. Khi đó trời còn tối nên tổ công tác không thể kiểm đếm tang vật và ông An cũng “bỗng dưng biến mất”.

Đến 9 giờ sáng cùng ngày, không thấy chủ gỗ trở lại, tổ công tác đã tiến hành kiểm đếm tang vật với sự chứng kiến của đại diện chính quyền xã Cà Nàng. Số tang vật thu được là 1.044 lóng gỗ nghiến (tương đương hơn 6,222m3).

Vụ việc được bàn giao cho Hạt Kiểm lâm huyện Quỳnh Nhai xử lí. Trong biên bản bàn giao, ngoài phần tang vật có ghi rõ “Hạt Kiểm lâm Quỳnh Nhai tiếp tục điều tra, xác minh làm rõ đối tượng Lù Văn An để xử lí theo quy định của pháp luật”. Nhưng đến nay (ngày 17-5-2018), chúng tôi được biết Lù Văn An vẫn… bình an vô sự.

Chỉ tay lên con đường mòn từ đỉnh núi xuống lán của Lù Văn An, một trinh sát cho biết: “Gỗ nghiến được chặt hạ ở các đỉnh núi trên kia, giáp ranh giữa hai huyện Quỳnh Nhai và Tủa Chùa, rồi đưa về đây.

Sau đó, gỗ sẽ được vận chuyển theo đường thủy về xuôi tiêu thụ. Hôm bắt giữ vụ này, nếu bọn em thiếu bản lĩnh, là vụ việc “chìm xuồng” đấy anh ạ!”.

Như vậy, tình trạng khai thác gỗ nghiến thường phức tạp hơn ở vùng giáp ranh giữa hai huyện hoặc hai tỉnh. Và khi quy trách nhiệm, cũng rất dễ bị rơi vào cảnh “sư nói sư phải, vãi nói vãi hay”.

Được biết, huyện Tủa Chùa đang nghiên cứu tham mưu đề xuất các cơ quan có thẩm quyền giao một phần diện tích rừng thuộc xã Cà Nàng tiếp giáp bản Hột (xã Mường Đun) đang không được quản lý chặt chẽ hiện nay cho huyện Tủa Chùa quản lý nhằm khắc phục tình trạng chồng lấn, quản lí, bảo vệ rừng thiếu hiệu quả.

Nhận trách nhiệm theo kiểu “hòa cả làng”

Qua làm việc với Hạt Kiểm lâm Tủa Chùa, ông Lò Văn Sân, Quyền Hạt trưởng cho biết: Tình trạng khai thác gỗ nghiến xảy ra tại khu vực giáp ranh giữa huyện Tủa Chùa và Tuần Giáo (tỉnh Điện Biên) và huyện Quỳnh Nhai (tỉnh Sơn La).

Quyền hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Tủa chùa Lò Văn Sân: "Có trách nhiệm của chúng tôi, của chủ rừng và cả chính quyền địa phương nữa".
Quyền hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Tủa chùa Lò Văn Sân: "Có trách nhiệm của chúng tôi, của chủ rừng và cả chính quyền địa phương nữa".

Do nhiều bất cập về địa giới hành chính và tình trạng người dân xâm canh, xâm cư tại những khu vực trên nên công tác quản lí, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn.

Tại 3 huyện này, người dân lợi dụng địa hình hiểm trở, để tiến hành khai thác gỗ nghiến. Sau khi khai thác, các đối tượng lợi dụng đường sông và đường bộ vận chuyển lâm sản đi tiêu thụ…

Ông Sân cho rằng: “Chủ yếu việc chặt cây gỗ nghiến xảy ra từ những năm trước chứ hiện nay không có”. Khi PV hỏi lại: “Nhưng việc mua bán, vận chuyển gỗ nghiến đang diễn ra khá phức tạp, thể hiện qua số vụ và tang vật hàng ngàn lóng gỗ nghiến bị thu giữ, thì không thể chỉ cưa xẻ từ những thân cây cũ?”, ông Sân lảng tránh câu trả lời.

Chúng tôi hỏi tiếp: “Vậy ông có thấy trách nhiệm của Hạt Kiểm lâm của mình?”. Đến lúc này, ông Sân mới nhận nhưng rồi cũng đùn đẩy theo kiểu hòa cả làng: “Có trách nhiệm của chúng tôi, của chủ rừng và cả chính quyền địa phương nữa!”.

Chiếc lán của đầu nập thường tổ chức tập kết gỗ nghiến ven lòng hồ Thủy điện Sơn La.
Chiếc lán của đầu nập thường tổ chức tập kết gỗ nghiến ven lòng hồ Thủy điện Sơn La.

“Cương quyết xử lí những cán bộ hư, tiếp tay cho lâm tặc”

Trao đổi với PV Báo CAND chiều 18-5-2019, Thiếu tướng Sùng A Hồng, Giám đốc Công an tỉnh Điện Biên khẳng định: “Tình trạng khai thác, chặt phá rừng ở hai huyện Tuần Giáo và Tủa Chùa còn nhiều diễn biến phức tạp. Quan điểm của Công an tỉnh là sẽ tiến hành làm rõ trách nhiệm và cương quyết xử lý nghiêm “cán bộ hư” đã tiếp tay, để lâm tặc lộng hành”. 

Chúng tôi liên hệ làm việc với UBND huyện Tủa Chùa. Ông Vừ A Hùng, Phó Chủ tịch UBND huyện thừa nhận có tình trạng vận chuyển gỗ nghiến trên địa bàn huyện.

Tuy nhiên, ông Hùng cũng như ông Sân đều cho rằng, tình trạng chặt hạ những cây gỗ nghiến xảy ra từ vài năm trước và ở những địa bàn giáp ranh, chứ hiện nay không có.

Khi PV khẳng định: “Chúng tôi có thông tin và hình ảnh về những gốc nghiến mới bị chặt hạ tại xã Mường Đun của huyện”, thì ông Hùng phân bua “Tôi chưa nắm được việc này. Tôi sẽ trao đổi với Công an huyện để nắm lại thông tin”.

Như vậy, qua làm việc với một số cơ quan chức năng của huyện Tủa Chùa, chúng tôi nhận thấy bài toán trách nhiệm để xảy ra những vụ chặt hạ rừng nghiến, mua bán, vận chuyển gỗ nghiến… rất vòng vo, rồi lại rơi vào cảnh “hòa cả làng”.

Theo điều 38, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004, UBND xã, phường, thị trấn có trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo việc thực hiện pháp luật, chính sách, chế độ của Nhà nước về quản lý, bảo vệ, khai thác rừng trong phạm vi địa phương mình; chỉ đạo các thôn, bản và đơn vị tương đương xây dựng và thực hiện quy ước bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn phù hợp với quy định của pháp luật; phối hợp với các lực lượng kiểm lâm, công an, quân đội, tổ chức lực lượng quần chúng bảo vệ rừng trên địa bàn; phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hành vi xâm phạm, hủy hoại rừng....

Xem tiếp Bài 5, “Máu” rừng nghiến thượng nguồn sông Đà vẫn không ngừng chảy: Giữ rừng bằng cách nào?

D.Hiển - T.Huy - X.Trường - T.Trung

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.