Lịch sử an toàn trên máy bay

Không cần phải có một vụ tai nạn thì hành khách mới bị chấn thương do bị ném ra xung quanh, mà có thể phát sinh từ sự hỗn loạn, hoặc thời điểm trước khi máy bay hạ cánh. Đai an toàn là phương pháp giúp hành khách không bị bắn bởi chính mình.

Dù đai an toàn đã được xem là một tùy chọn vào năm 1929, nhưng Charles N. Monteith, kỹ sư trưởng tại Công ty máy bay Boeing (BAC) đã đinh ninh rằng nó sẽ là lẽ thường tình. Hai mươi năm sau đó, đai an toàn đã trở nên phổ biến đến nỗi nó xuất hiện trong một bộ phim được công chiếu vào năm 1950 có tựa đề là All About Eve.

Tài liệu tham khảo cho thấy công chúng đã quen thuộc như thế nào với việc buộc chặt người vào ghế máy bay. Dù đai ghế đã phổ biến, song ban đầu việc sử dụng chúng không mang tính bắt buộc trong các chuyến bay công cộng. Năm 1950, nhờ Đại chiến thế giới thứ hai (ĐCTGII) mà rất nhiều tiền bạc và trí lực đã rót cho nghiên cứu hàng không Mỹ.

Ủy ban Y học hàng không Mỹ (CAM, một nhóm các nhà khoa học và kỹ sư đã cùng chung mối bận tâm về chuyến bay và sinh lý con người) đã được thành lập trong mùa Thu năm 1940 bởi Hội đồng nghiên cứu quốc gia. Trọng tâm của CAM rất đơn giản và cấp thiết: nâng cao tính hiệu quả của các loại máy bay hoạt động trong điều kiện thời chiến cùng tỷ lệ sống sót của phi hành đoàn.

Lịch sử an toàn trên máy bay -0
Hành khách được phục vụ ăn uống trên chiếc máy bay Vickers Viscount của hãng hàng không British European thập niên 1950. Ảnh nguồn: Mary Evans Picture Library.

Trong một bài viết đăng trên tờ New York Times vào ngày 22 tháng 11 năm 1947, ông De Haven đã chế nhạo việc thắt dây là không an toàn. Ông cho rằng đó là tin sai lầm đang phát tán trong công luận khi nó bị xem là “nguy hiểm”, là kết quả của “sự ngu dốt và mê tín”. DeHaven quả quyết “lời quy kết sai lầm rằng dùng đai an toàn sẽ gây ra nội thương khi diễn ra tai nạn có thể phải trả giá bằng mạng sống”.

Ngay sau lời nhận xét của ông DeHaven, nhờ những chiến dịch giáo dục cộng đồng đã xóa bỏ niềm tin sai lầm rằng đai an toàn có thể gây nội thương. Nhưng rồi đột nhiên lại xảy ra một vụ tai nạn hàng không bi thảm. Vào đêm ngày lễ Halloween (31 tháng 10 năm 1950), khoảng 30 người đã lên chiếc máy bay Vickers VC-1 (có tên gọi là Lord St. Vincent) cho chặng bay từ Paris đến London, và rồi 28 người đã tử nạn trong vụ tai nạn thảm khốc.

Chuyến bay của Hãng hàng không British European khởi hành từ sân bay Le Bourget (Paris) lúc 6 giờ 39 phút chiều tối để đến Northolt (London). Khi chiếc máy bay 2 động cơ tiến gần đến London thì sương mù đã khóa chặt nó. Lúc 7 giờ 25 phút tối, phi công, cơ trưởng Clayton đã làm thủ tục với Cơ quan kiểm soát không lưu Uxbridge và được phản hồi là tầm nhìn tại sân bay Northolt nhỏ hơn 50 thước Anh.

Thay vì hạ cánh, cơ trưởng Clayton đã bẻ lái cho máy bay bay đến Heathrow và bắt đầu hạ cánh trên đường băng 28. Còn cách đường băng 400 dặm Anh, cơ trưởng thông báo cho tháp không lưu rằng ông đã thất bại trong việc hạ cánh. Khung gầm thu lại, chiếc máy bay trượt xuống một góc 20 độ với tốc độ trong khoảng từ 80 knot đến 120 knot. Nó trượt hơn 100 feet, rồi nảy lên, bay đi nửa dặm, và cuối cùng đập xuống đất trước khi biến thành quả cầu lửa. Chỉ có duy nhất 1 chiêu đãi viên và 1 hành khách sống sót.

Cuộc điều tra chính thức bắt đầu. Tiến sĩ Donald Teare (người chuyên giảo nghiệm pháp y những cái chết của người nổi tiếng và tai nạn không vận tải) đã dẫn đầu nhóm điều tra. Báo cáo của ông Teare vào ngày 22 tháng 9 năm 1951 được đăng trên Thời báo y học Anh có đoạn: “Nguyên nhân chết tức thì là hơn nửa số nạn nhân có thi thể bị uốn cong bởi đai an toàn”.

Cho rằng những thuyết phục của TS Teare là thiếu sót, các nhân viên CIR nhận nhiệm vụ phải dẹp bỏ khái niệm chết chóc kỳ quặc của ông. Và chính cựu chủ tịch của CAM là Tiến sĩ Eugene DuBois là người giải đáp án. Thời điểm đó, ông DuBois đang là giáo sư danh dự về sinh lý học tại Đại học Y Cornell. Ngày 27 tháng 9 năm 1952, tờ Thời báo y khoa Anh đăng bài viết của GS Dubois có tựa đề “Đai an toàn không hề nguy hiểm”.

Lịch sử an toàn trên máy bay -0
Khoang máy bay đổ nát là đề tài ra đời dự án Nghiên cứu thương tật tai nạn (CIR). Dự án này nhận được giải thưởng dịch vụ xuất sắc đối với an toàn bay. Ảnh nguồn: NASA.

GS. DuBois khẳng định “tác động va chạm chính đã xảy ra ở cánh tay phải khiến hành khách bị văng mạnh sang bên phải” phía bên đó lại có tay vịn cứng và cao hơn đã gây ra chấn thương nặng cho gan và lá lách”. Tuy vậy chính lực trượt dữ dội của máy bay khi hạ cánh mới là thứ kết liễu mạng sống của 28 nạn nhân, khiến cho cả ghế và đai an toàn bị xé toạc ra. Các nạn nhân văng vào những vật nhọn và cứng gây vỡ xương và đứt động mạch chủ. Đai an toàn bị uốn cong không phải là nguyên nhân gây ra tai nạn.

Tiếp thu phản ứng từ những vụ tai nạn hàng không của thập niên 1950, đến năm 1958, quốc hội Mỹ đã thông qua đạo Luật hàng không liên bang. Cuộc đấu tranh tiếp theo về thắt đai an toàn nổ ra ở Mỹ là việc dùng chúng trong xe hơi. Năm 1953, hai ông Hugh DeHaven và Elmer Paul (từ Cảnh sát công Indiana) đã thành lập nên Dự án nghiên cứu thương tật tai nạn xe hơi (ACIR).

Năm 1966, Hugh DeHaven tham gia các lực lượng của TS William Haddon để thành lập nên Cục an toàn quốc gia (NSB). Cuối cùng vào ngày 1 tháng Giêng năm 1968, quốc hội Mỹ đã thông qua Tiêu chuẩn an toàn phương tiện cơ giới, trong đó luật liên bang yêu cầu mọi phương tiện ngoại trừ xe buýt phải lắp đai an toàn ở tất cả các vị trí ghế ngồi được chỉ định. Nhưng cũng phải mất thêm 30 năm nữa thì công chúng Mỹ mới hoàn toàn tuân theo luật. Các luật an toàn hàng không bao gồm thắt đai an toàn đã được hệ thống hóa kể từ năm 1972 với các bản cập nhật thường xuyên kể từ đó.

Văn Chương (Tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.