Lịch sử an toàn trên máy bay

Không cần phải có một vụ tai nạn thì hành khách mới bị chấn thương do bị ném ra xung quanh, mà có thể phát sinh từ sự hỗn loạn, hoặc thời điểm trước khi máy bay hạ cánh. Đai an toàn là phương pháp giúp hành khách không bị bắn bởi chính mình.

Dù đai an toàn đã được xem là một tùy chọn vào năm 1929, nhưng Charles N. Monteith, kỹ sư trưởng tại Công ty máy bay Boeing (BAC) đã đinh ninh rằng nó sẽ là lẽ thường tình. Hai mươi năm sau đó, đai an toàn đã trở nên phổ biến đến nỗi nó xuất hiện trong một bộ phim được công chiếu vào năm 1950 có tựa đề là All About Eve.

Tài liệu tham khảo cho thấy công chúng đã quen thuộc như thế nào với việc buộc chặt người vào ghế máy bay. Dù đai ghế đã phổ biến, song ban đầu việc sử dụng chúng không mang tính bắt buộc trong các chuyến bay công cộng. Năm 1950, nhờ Đại chiến thế giới thứ hai (ĐCTGII) mà rất nhiều tiền bạc và trí lực đã rót cho nghiên cứu hàng không Mỹ.

Ủy ban Y học hàng không Mỹ (CAM, một nhóm các nhà khoa học và kỹ sư đã cùng chung mối bận tâm về chuyến bay và sinh lý con người) đã được thành lập trong mùa Thu năm 1940 bởi Hội đồng nghiên cứu quốc gia. Trọng tâm của CAM rất đơn giản và cấp thiết: nâng cao tính hiệu quả của các loại máy bay hoạt động trong điều kiện thời chiến cùng tỷ lệ sống sót của phi hành đoàn.

Lịch sử an toàn trên máy bay -0
Hành khách được phục vụ ăn uống trên chiếc máy bay Vickers Viscount của hãng hàng không British European thập niên 1950. Ảnh nguồn: Mary Evans Picture Library.

Trong một bài viết đăng trên tờ New York Times vào ngày 22 tháng 11 năm 1947, ông De Haven đã chế nhạo việc thắt dây là không an toàn. Ông cho rằng đó là tin sai lầm đang phát tán trong công luận khi nó bị xem là “nguy hiểm”, là kết quả của “sự ngu dốt và mê tín”. DeHaven quả quyết “lời quy kết sai lầm rằng dùng đai an toàn sẽ gây ra nội thương khi diễn ra tai nạn có thể phải trả giá bằng mạng sống”.

Ngay sau lời nhận xét của ông DeHaven, nhờ những chiến dịch giáo dục cộng đồng đã xóa bỏ niềm tin sai lầm rằng đai an toàn có thể gây nội thương. Nhưng rồi đột nhiên lại xảy ra một vụ tai nạn hàng không bi thảm. Vào đêm ngày lễ Halloween (31 tháng 10 năm 1950), khoảng 30 người đã lên chiếc máy bay Vickers VC-1 (có tên gọi là Lord St. Vincent) cho chặng bay từ Paris đến London, và rồi 28 người đã tử nạn trong vụ tai nạn thảm khốc.

Chuyến bay của Hãng hàng không British European khởi hành từ sân bay Le Bourget (Paris) lúc 6 giờ 39 phút chiều tối để đến Northolt (London). Khi chiếc máy bay 2 động cơ tiến gần đến London thì sương mù đã khóa chặt nó. Lúc 7 giờ 25 phút tối, phi công, cơ trưởng Clayton đã làm thủ tục với Cơ quan kiểm soát không lưu Uxbridge và được phản hồi là tầm nhìn tại sân bay Northolt nhỏ hơn 50 thước Anh.

Thay vì hạ cánh, cơ trưởng Clayton đã bẻ lái cho máy bay bay đến Heathrow và bắt đầu hạ cánh trên đường băng 28. Còn cách đường băng 400 dặm Anh, cơ trưởng thông báo cho tháp không lưu rằng ông đã thất bại trong việc hạ cánh. Khung gầm thu lại, chiếc máy bay trượt xuống một góc 20 độ với tốc độ trong khoảng từ 80 knot đến 120 knot. Nó trượt hơn 100 feet, rồi nảy lên, bay đi nửa dặm, và cuối cùng đập xuống đất trước khi biến thành quả cầu lửa. Chỉ có duy nhất 1 chiêu đãi viên và 1 hành khách sống sót.

Cuộc điều tra chính thức bắt đầu. Tiến sĩ Donald Teare (người chuyên giảo nghiệm pháp y những cái chết của người nổi tiếng và tai nạn không vận tải) đã dẫn đầu nhóm điều tra. Báo cáo của ông Teare vào ngày 22 tháng 9 năm 1951 được đăng trên Thời báo y học Anh có đoạn: “Nguyên nhân chết tức thì là hơn nửa số nạn nhân có thi thể bị uốn cong bởi đai an toàn”.

Cho rằng những thuyết phục của TS Teare là thiếu sót, các nhân viên CIR nhận nhiệm vụ phải dẹp bỏ khái niệm chết chóc kỳ quặc của ông. Và chính cựu chủ tịch của CAM là Tiến sĩ Eugene DuBois là người giải đáp án. Thời điểm đó, ông DuBois đang là giáo sư danh dự về sinh lý học tại Đại học Y Cornell. Ngày 27 tháng 9 năm 1952, tờ Thời báo y khoa Anh đăng bài viết của GS Dubois có tựa đề “Đai an toàn không hề nguy hiểm”.

Lịch sử an toàn trên máy bay -0
Khoang máy bay đổ nát là đề tài ra đời dự án Nghiên cứu thương tật tai nạn (CIR). Dự án này nhận được giải thưởng dịch vụ xuất sắc đối với an toàn bay. Ảnh nguồn: NASA.

GS. DuBois khẳng định “tác động va chạm chính đã xảy ra ở cánh tay phải khiến hành khách bị văng mạnh sang bên phải” phía bên đó lại có tay vịn cứng và cao hơn đã gây ra chấn thương nặng cho gan và lá lách”. Tuy vậy chính lực trượt dữ dội của máy bay khi hạ cánh mới là thứ kết liễu mạng sống của 28 nạn nhân, khiến cho cả ghế và đai an toàn bị xé toạc ra. Các nạn nhân văng vào những vật nhọn và cứng gây vỡ xương và đứt động mạch chủ. Đai an toàn bị uốn cong không phải là nguyên nhân gây ra tai nạn.

Tiếp thu phản ứng từ những vụ tai nạn hàng không của thập niên 1950, đến năm 1958, quốc hội Mỹ đã thông qua đạo Luật hàng không liên bang. Cuộc đấu tranh tiếp theo về thắt đai an toàn nổ ra ở Mỹ là việc dùng chúng trong xe hơi. Năm 1953, hai ông Hugh DeHaven và Elmer Paul (từ Cảnh sát công Indiana) đã thành lập nên Dự án nghiên cứu thương tật tai nạn xe hơi (ACIR).

Năm 1966, Hugh DeHaven tham gia các lực lượng của TS William Haddon để thành lập nên Cục an toàn quốc gia (NSB). Cuối cùng vào ngày 1 tháng Giêng năm 1968, quốc hội Mỹ đã thông qua Tiêu chuẩn an toàn phương tiện cơ giới, trong đó luật liên bang yêu cầu mọi phương tiện ngoại trừ xe buýt phải lắp đai an toàn ở tất cả các vị trí ghế ngồi được chỉ định. Nhưng cũng phải mất thêm 30 năm nữa thì công chúng Mỹ mới hoàn toàn tuân theo luật. Các luật an toàn hàng không bao gồm thắt đai an toàn đã được hệ thống hóa kể từ năm 1972 với các bản cập nhật thường xuyên kể từ đó.

Văn Chương (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.