Làn gió mới với nền quân chủ nghìn năm của Đan Mạch

Người dân Đan Mạch chào đón năm mới với cảm xúc đan xen, khi Nữ hoàng Margrethe II bất ngờ tuyên bố thoái vị. Họ nuối tiếc hơn 5 thập kỷ nữ hoàng trị vì, song cũng mong chờ pha lẫn hoài nghi về người kế vị là Thái tử Frederik André Henrik Christian. Không phải chuyện cổ tích Andersen, sự chuyển giao ngôi vị mang tính lịch sử này sẽ thực sự định hình Hoàng gia Đan Mạch trong tương lai.

"Tôi không muốn nhốt mình trong pháo đài. Tôi muốn là chính mình, một con người", vị vua tương lai của Đan Mạch từng chia sẻ đầy táo bạo, cùng tuyên bố sẽ kiên định với phương châm sống ấy ngay cả khi được nhường ngôi.

Sinh năm 1968, 4 năm trước khi Nữ hoàng Margrethe II lên ngôi, Thái tử Frederik vốn từng sợ đặt mình vào vị trí của một vị vua. Ông học tiểu học tại Krebs' Skole ở Copenhagen và sau đó theo học tại Ecole des Roches, một trường nội trú ở Normandy, Pháp. Suốt quãng đời niên thiếu ấy, Thái tử Frederik dường như đã trải qua cảm giác cô đơn tột độ khi cha mẹ luôn phải ưu tiên nghĩa vụ với đất nước và nhiệm vụ hoàng gia hơn. Ông cũng từng cảm thấy khó chịu với sự chú ý quá mức của truyền thông và với chính cuộc sống hoàng gia. Vị thái tử trẻ tuổi lựa chọn "lấp đầy khoảng trống" với những đam mê có phần nổi loạn như xe hơi hay các bữa tiệc tại hộp đêm, tới mức ông được gọi là "hoàng tử tiệc tùng" vào những năm 1990.

Làn gió mới với nền quân chủ nghìn năm của Đan Mạch -0
Thái tử Frederik vừa trở thành Vua Frederik X của Đan Mạch sau khi Nữ hoàng Margrethe II thoái vị vào ngày 14/1/2024.

Trong cuốn tiểu sử về Thái tử do Jens Andersen biên soạn, vị vua tương lai của Đan Mạch đã nói rằng, thời trẻ, viễn cảnh trở thành nhà vua là "một điểm yếu" bởi điều đó khiến ông bất an, nhút nhát và khó xử. Việc đứng đầu một trong những gia đình hoàng gia danh giá của châu Âu thực sự là áp lực, bởi nền quân chủ Đan Mạch đã tồn tại hơn 1.000 năm và là một trong những chế độ lâu đời nhất trên thế giới. Gia đình hoàng gia - tạo nên Hoàng gia Đan Mạch - cũng đã tồn tại hơn 1.000 năm. Quốc vương, nữ hoàng đại diện cho quốc gia với các nhiệm vụ truyền thống từ các chuyến thăm cấp nhà nước đến lễ kỷ niệm quốc khánh. Với vị thái tử trẻ tuổi, điều đó như đang đánh mất sự tự do của ông.

Nhưng, quan điểm của thái tử từng bước thay đổi, khi ông rời ghế nhà trường và theo học ngành khoa học chính trị tại Đại học Aarhus ở Đan Mạch. Trong thời gian học đại học, ông từng tham gia chương trình trao đổi tại Đại học Harvard, Mỹ với cái tên Frederik Henriksen - cái tên được ghép giữa tên thật của ông và tên của cha ông Henrik de Monpezat. Vị Thái tử Đan Mạch, người có thể sử dụng thành thạo tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Đức, đã quyết định che giấu thân phận mình bằng một cái tên khác, để né tránh truyền thông và thực sự sống cuộc đời sinh viên. Ông tham gia Phái đoàn Liên hợp quốc của Đan Mạch tại New York vào năm 1994 và nhận bằng thạc sĩ khoa học chính trị từ Đại học Aarhus một năm sau đó. Bài viết cuối cùng của ông tại giảng đường là một phân tích về chính sách nước ngoài của các nước vùng Baltic, nơi ông đã đến thăm nhiều lần trong thời gian học tập và nghiên cứu.

Sau khi tốt nghiệp, ông tiếp tục tham gia quân đội Đan Mạch và có thời gian huấn luyện ở 3 quân chủng khác nhau. Theo chuyên gia lịch sử hoàng gia Gitte Redder, thái tử chỉ thật sự tìm được can đảm và tự tin trước công chúng khi ở tuổi gần 30. Thái tử từng phục vụ trong Quân đoàn Frogman của hải quân Đan Mạch - nơi ông có biệt danh là "Pingo" (Chim cánh cụt) -  và trở thành một trong 4 binh sĩ hoàn thành mọi bài kiểm tra năng lực tại đơn vị này trong số 300 tân binh. Nhìn lại giai đoạn này, Thái tử Frederik chia sẻ rằng, khi ông quen thuộc hơn với vai trò và trách nhiệm hoàng gia, viễn cảnh trở thành một vị vua "đã chuyển từ sự sợ hãi sang choáng ngợp".

Cũng kể từ đó, ông dần trở nên nổi tiếng trong công chúng, không chỉ bởi hình ảnh hoàng gia, hay quá trình huấn luyện quân sự xuất sắc, mà còn bởi đam mê thể thao của mình. Năm 2000, làn sóng hâm mộ xuất hiện tại Đan Mạch khi Thái tử Frederik tham gia chuyến thám hiểm trượt tuyết kéo dài 4 tháng xuyên Greenland. Trước đó, ông từng có chuyến thám hiểm Mông Cổ năm 1986 và tham gia cuộc đua trượt tuyết xuyên quốc gia lớn nhất thế giới. Những chuyến phiêu lưu mạo hiểm từng khiến ông nhiều lần nhập viện, nhưng cũng giúp ông xây dựng quan điểm hiện đại và hướng đến môi trường.

Làn gió mới với nền quân chủ nghìn năm của Đan Mạch -0
Nữ hoàng Đan Mạch Margrethe II tuyên bố thoái vị, nhường ngôi cho Thái tử Frederik         

Thái tử Frederik là hình ảnh biểu trưng điển hình của "thế hệ hoàng gia trẻ" - những người luôn bị đặt cuộc sống của mình dưới sự quan sát của truyền thông và cũng luôn ủng hộ quan điểm đương thời, trong đó nổi bật là chống biển đổi khí hậu. Với sự đam mê dành cho môi trường, Thái tử Frederik đã kín đáo đặt mình dưới cái bóng của Nữ hoàng Margrethe II trong hành trình ủng hộ và tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng khí hậu. Trong một bài phỏng vấn, Thái tử Frederik mô tả chuyến đi Bắc Cực đã thay đổi vĩnh viễn quan điểm của ông về cuộc khủng hoảng khí hậu và khiến ông nhận ra rằng mình cần phải lên tiếng. Ông đã tham dự các hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Liên hợp quốc và có nhiều bài phát biểu cũng như phỏng vấn về các vấn đề môi trường, nhấn mạnh tính cấp thiết phải hành động và gây áp lực buộc các nhà đầu tư sử dụng vốn theo cách giải quyết tình trạng nóng lên toàn cầu.

Năm 2018, kỷ niệm sinh nhật lần thứ 50 của mình, thái tử đã phát động "Royal Run", một sự kiện chạy bộ trải dài khắp 5 thành phố lớn nhất của Đan Mạch với hơn 70.000 người tham gia. Sự kiện này gây ấn tượng mạnh với công chúng Đan Mạch và trở thành sự kiện thường niên của cả nước cho đến nay. Những người theo dõi hoàng gia ở Đan Mạch nhận ra rằng Hoàng tử Frederik đã thể hiện xu hướng hiện đại hóa chế độ quân chủ, khi ông có cách tiếp cận cởi mở và gần với người dân hơn. Đây là bước đệm quan trọng để ông tiếp nhận sự ủy thác từ nữ hoàng.

Trong lễ kỷ niệm 50 năm cầm quyền của Nữ hoàng Margrethe II vào năm 2022, Thái tử Frederik đã thề nguyện sẽ trở thành người xứng đáng tiếp bước nữ hoàng lãnh đạo Hoàng gia Đan Mạch: "Con sẵn sàng lèo lái con thuyền này khi thời điểm phù hợp. Con sẽ tiếp bước người, như người đã tiếp bước ông ngoại".

Giới chuyên gia nhận định, sự mẫu mực và tự tin trong tuyên bố ấy là thành quả của sự tôi luyện nhân cách, tri thức và tầm nhìn không ngừng của nhà vua tương lai. "Điểm mấu chốt là chúng ta không bao giờ được ngừng phát triển và hoàng gia phải tiếp tục là một tổ chức có ý nghĩa mà người Đan Mạch tự hào và ủng hộ", nhà vua tương lai từng tuyên bố, phần nào phản ánh quyết tâm và con đường mà ông sẽ dẫn dắt hoàng gia.

Nhà báo Gitte Redder nhận định, Thái tử Frederik đã là "một ngôi sao trong lòng nhiều người Đan Mạch" ngay cả trước khi ông lên ngôi. "Bản chất ngài là người cởi mở, tò mò và thực tế. Thái tử và công nương mong muốn chế độ quân chủ cũng phải phù hợp, hữu ích và có giá trị cho thế hệ trẻ trong tương lai", bà Redder nhận định. Cùng quan điểm này, chuyên gia Hovbakke Sorensen chia sẻ: "Người dân Đan Mạch luôn có cảm giác gần gũi khi gặp và nói chuyện với thái tử. Điều phù hợp với sự biến chuyển của thời gian cũng như tầm quan trọng của việc hoàng gia tự đổi mới và dần trở nên thân mật hơn".

Trên thực tế, một cuộc thăm dò do Đài Phát thanh DR của Đan Mạch thực hiện và công bố đầu năm 2024 cho biết tỷ lệ tán thành lên ngôi dành cho thái tử là hơn 80%. "Đây là những con số thực sự tốt và là bằng chứng cho thấy một gia đình hoàng gia đã sẵn sàng thay đổi ngai vàng khi thời điểm thích hợp", phóng viên Cecilie Nielsen của Đài DR bình luận. Chuyên gia Hovbakke Sorensen cho rằng, chế độ quân chủ của Đan Mạch đã phát triển nhanh hơn và cũng hiện đại hơn, với đơn cử một việc rằng lễ đăng quang của Vua Frederik vào ngày 14/1 sẽ không kéo dài hàng giờ, mà sẽ được gói gọn trong nghi thức trang trọng tại cung điện Christiansborg ở Copenhagen. Các nhà bình luận cũng cho rằng, Hoàng gia Đan Mạch sẽ bước vào một thời kỳ mới có phần khác biệt so với 5 thập kỷ trị vì của Nữ hoàng Margrethe II ngay sau khi Thái tử Frederik lên ngôi.

"Tôi đã quyết định rằng bây giờ là thời điểm thích hợp. Tôi sẽ thoái vị vào ngày 14/1 tới sau 52 năm thừa kế ngai vàng. Tôi sẽ nhường ngôi cho Thái tử Frederik", có lẽ lời tuyên bố của Nữ hoàng Margrethe II cũng là lời mở đầu cho một chương mới của hoàng gia, với kỳ vọng về một làn gió mới mang mùa xuân về cho Đan Mạch.

An Nhiên

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.