Ký ức đau thương của cậu bé có tên trong bia tưởng niệm vụ thảm sát

Đúng 46 năm sau ngày xảy ra vụ giặc Mỹ thực hiện vụ thảm sát tại 2 thôn Khánh Giang và Trường Lệ, xã Hành Tín Đông, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi, làm hơn 60 dân thường thiệt mạng, anh Nguyễn Sang (54 tuổi), một người có tên trên bia tưởng niệm những nạn nhân trong vụ thảm sát lại đột ngột trở về.

Trong những ngày qua, người dân xã Hành Tín Đông vô cùng vui mừng khi biết tin anh Nguyễn Sang, nạn nhân trong vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ năm xưa vẫn còn sống. Vì những năm qua, họ nghĩ rằng anh đã chết và ngày đêm thắp nhang tưởng nhớ anh. Ngày 17/4/2015, đột ngột anh Sang trở về quê hương sau 46 năm lưu lạc xứ người...

Anh Sang, người sống sót trong vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ.

Anh Sang, người sống sót trong vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ.

Trong hồi ức của anh Sang vẫn còn đó cuộc thảm sát kinh hoàng mà giặc đã gây ra cho bà con 2 thôn Khánh Giang và Trường Lệ. Mặc dù ngày ấy mới hơn 7 tuổi, song anh vẫn nhớ như in, không thể nào nguôi được những đau thương khi mất bao người thân bởi họng súng hung ác của giặc.

Theo lời kể của anh Sang, hôm đó, sáng 17/4/1969, giặc càn vào làng anh. Lúc này, anh đang ở nhà với bà nội và em gái tên Liễu. Sau khi đốt phá nhà cửa, bọn giặc dồn dân, chủ yếu là người già và trẻ em vào một chỗ.

Người dân xã Hành Tín Đông thường xuyên đến thắp nhang, tưởng nhớ các nạn nhân trong vụ thảm sát.
Người dân xã Hành Tín Đông thường xuyên đến thắp nhang, tưởng nhớ các nạn nhân trong vụ thảm sát.

Đến chừng 15h chiều, chúng bắt đầu nổ súng vào dân làng. Trong tiếng thét la của mọi người, anh Sang thấy bà nội dang tay ôm lấy 2 anh em anh, rồi sau đó mọi người đều ngã nhào xuống đất. Quá sợ hãi, anh ngất đi không hay biết gì nữa. Hơn một giờ sau, anh tỉnh dậy. Cảnh đầu tiên mà cậu bé nhìn thấy là hàng loạt xác người và máu. Bên cạnh Sang, bà nội và em Liễu đang rên la đau đớn vì vết thương. Thấy anh, Liễu gào lên khóc, kêu đau và đòi uống nước. Lúc đó, một cô bé cùng làng khoảng 13 tuổi rủ anh chạy vào núi trốn.

Cũng như anh, cô bé này là người may mắn thoát chết trước những viên đạn tàn ác của lính Mỹ. Dù muốn đi theo cô bé để trốn, nhưng vì thương bà nội và em Liễu nên anh không đi. Cả đêm hôm đó, Sang nằm trong đống xác chết với em gái, còn bà nội Sang tắt thở ngay trong đêm…

Sáng hôm sau, thấy Liễu khát nước nên Sang nhặt một mảnh sành từ bát vỡ đi tìm nước cho em uống. Khi Sang vừa đứng dậy thì bất ngờ lính Mỹ lại kéo đến. Sang hoảng hốt nằm xuống cạnh những xác chết, nhưng bị phát hiện và tốp lính Mỹ nắm tay Sang lôi lên dẫn về căn cứ. Chiều hôm đó, Sang được đưa lên máy bay trực thăng về sân bay Gò Hội ở quận lỵ Đức Phổ và đưa vào Núi Vàng. Ở đó chừng 1 tuần sau, lính Mỹ lại đưa anh vào một cô nhi viện ở Đức Phổ. Vào cô nhi viện, Sang được đặt tên là Lý Chí Hùng. Cô nhi viện này tồn tại được vài năm thì chuyển vào Vũng Tàu.

Sau ngày giải phóng năm 1975, Sang được chuyển đến một cô nhi viện khác của một cha xứ người Pháp. Một năm sau, cha xứ về Pháp, cô nhi viện này tự tan rã. Từ đây, Sang bắt đầu cuộc đời lang thang. Cậu bé mồ côi đi ở cho các gia đình giàu có. Hết chăn bò, phát rẫy đến đánh xe cộ bò đi chở cây rừng, ai thuê gì Sang làm nấy. Trong những năm tháng sống lưu lạc xứ người, Sang không lúc nào quên ký ức kinh hoàng và mong mỏi một ngày nào đó sẽ tìm về được quê hương. Anh luôn hy vọng, mẹ mình còn sống. Vì trước ngày xảy ra vụ thảm sát, mẹ Sang cùng nhiều người trong làng đã trốn vào núi.

Năm 1991, Sang kết hôn với chị Võ Thị Ngọc Thu (hiện đã 42 tuổi), con gái của một gia đình ở Vũng Tàu mà Sang làm thuê. Được vợ con chia sẻ, động viên đi tìm cội nguồn, Sang lần dò đi tìm người thân của mình. Và, một ngày cuối tháng 3/2015, từ một nguồn tin, ông Huỳnh Minh Thương (61 tuổi, trú xã Hành Tín Đông) liên lạc với Sang…

Trao đổi với chúng tôi, ông Thương kể, vào ngày 24/3/2015, ông vào TP Hồ Chí Minh dự đám giỗ cô ruột của vợ. Tại đây, một người chị họ kể rằng chị vừa xem tivi đưa thông tin về một người đàn ông muốn tìm lại gia đình. Người này cho biết anh có cha tên Tặc, mẹ tên Thừa, em gái tên Liễu. Trong một vụ lính Mỹ xả súng vào dân thường, bà nội và em Liễu bị thương, anh bị lính Mỹ đưa đi... Vừa nghe tin này, ai nấy đều vui mừng xác định đây chính là anh Sang.

Ông Huỳnh Minh Thương trước bia tưởng niệm có tên anh Nguyễn Sang.

Ông Huỳnh Minh Thương trước bia tưởng niệm có tên anh Nguyễn Sang.

Bà Trần Thị Đa (59 tuổi), chính là cô gái thoát chết trong trận thảm sát năm xưa đã rủ Sang bỏ trốn vào núi mà anh không đi, đang sống ở thị trấn Chợ Chùa, huyện Nghĩa Hành, cũng kể lại chuyện cũ và cho hay, lúc giặc xả súng, do khiếp đảm nên bà ngất lịm đi. Bà tỉnh dậy thì phát hiện một bé trai khoảng 8 tuổi đang còn sống (anh Sang - PV), nên rủ cậu bé trốn vào núi; nhưng em bé không đi vì bà nội và em gái đang bị thương nặng…

Ông Thương kể tiếp rằng, khi xảy ra vụ thảm sát, ông cùng nhiều thanh niên trong thôn trú ẩn ở Núi Lớn cách làng khoảng 300m. Ngoài dân làng, trên Núi Lớn lúc ấy còn có căn cứ cách mạng với nhiều cán bộ và bộ đội chủ lực. Sau khi giặc rút đi, ông và những người khác quay trở về làng thì chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng.

Dân làng nghĩ rằng, cậu bé Sang đã chết nên khắc tên vào bia tưởng niệm...
Dân làng nghĩ rằng, cậu bé Sang đã chết nên khắc tên vào bia tưởng niệm...

Làng mạc tan hoang như vùng đất chết, xác người nằm la liệt và đang phân hủy nặng. Họ kiểm tra và chỉ nhận dạng được 64 người; còn một số thi thể bị đốt cháy đen, không nhận dạng được. Những người không nhận dạng được thì chôn mộ tập thể. Do đó, dân làng nghĩ rằng, cậu bé Sang đã chết và chôn trong ngôi mộ tập thể ấy nên đã khắc tên vào bia tưởng niệm. Không ngờ, Sang vẫn còn sống…

Phước Hiệp

Các tin khác

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Giữa mênh mông lòng hồ thủy điện Trung Sơn, những lồng cá nổi theo từng cụm đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân vùng núi cao Thanh Hóa. Từ những hộ tiên phong ban đầu, đến nay nghề nuôi cá lồng ở Trung Sơn đã và đang ngày càng phát triển với gần 60 hộ dân tham gia, nhờ nuôi cá lồng (cá chép, cá lăng đen, cá rô phi…), nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định…

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Ngày 19/8, đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Bentiu, Nam Sudan, hai nữ quân nhân cùng công tác tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Ở Hôi Rấy và Nước Đắng, hai bản người Bru-Vân Kiều nằm sâu dọc sông Long Đại, xã miền núi Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, tiếng máy thuyền vọng lại từ phía hạ nguồn đã trở thành âm thanh quen thuộc với bà con. Giữa nơi còn biệt lập với bên ngoài, âm thanh ấy báo hiệu một chuyến thuyền đang ngược dòng lên bản.

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Mỗi mùa khô, khi dòng Đakrông (Quảng Trị) rút nước, những doi cát và bãi đá lộ ra cũng là lúc hàng chục người dân Pa Cô, Vân Kiều lặng lẽ mang theo chiếc mâm sắt xuống sông đào đãi vàng sa khoáng. Sau những hạt vàng nhỏ bé là cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn, những khoảng lòng sông bị đào xới và nỗi trăn trở về sinh kế của đồng bào vùng cao.

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Ẩn mình dưới hình hài những thiết bị điện tử nhỏ gọn, thơm tho mùi kẹo ngọt hay trái cây nhiệt đới, pod chill chứa Etomidate đang có nguy cơ càn quét vào các không gian giải trí của giới trẻ. Từ chỗ chỉ thử “cho biết” theo lời rủ rê, nhiều thanh thiếu niên đã nhanh chóng trượt dài thành kẻ nghiện ngập, thậm chí trở thành mắt xích tiếp tay cho tội phạm ma túy.

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm. Đáng lo ngại hơn, hàng loạt lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “que thử âm tính” đang khiến không ít người sập bẫy pháp lý và đối mặt với hiểm họa khôn lường về sức khỏe.

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Câu chuyện cuộc đời và tình yêu của người thương binh nặng Nguyễn Văn Dũng (ngụ phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng) với cô gái mồ côi vượt qua những năm tháng khó khăn đã trở thành một biểu tượng đẹp và nghị lực phi thường, như chuyện cổ tích về lòng nhân ái, đức hy sinh của những người phụ nữ với các thương, bệnh binh làm xúc động lòng người.

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.