Ký ức đau thương của cậu bé có tên trong bia tưởng niệm vụ thảm sát

Đúng 46 năm sau ngày xảy ra vụ giặc Mỹ thực hiện vụ thảm sát tại 2 thôn Khánh Giang và Trường Lệ, xã Hành Tín Đông, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi, làm hơn 60 dân thường thiệt mạng, anh Nguyễn Sang (54 tuổi), một người có tên trên bia tưởng niệm những nạn nhân trong vụ thảm sát lại đột ngột trở về.

Trong những ngày qua, người dân xã Hành Tín Đông vô cùng vui mừng khi biết tin anh Nguyễn Sang, nạn nhân trong vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ năm xưa vẫn còn sống. Vì những năm qua, họ nghĩ rằng anh đã chết và ngày đêm thắp nhang tưởng nhớ anh. Ngày 17/4/2015, đột ngột anh Sang trở về quê hương sau 46 năm lưu lạc xứ người...

Anh Sang, người sống sót trong vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ.

Anh Sang, người sống sót trong vụ thảm sát Khánh Giang - Trường Lệ.

Trong hồi ức của anh Sang vẫn còn đó cuộc thảm sát kinh hoàng mà giặc đã gây ra cho bà con 2 thôn Khánh Giang và Trường Lệ. Mặc dù ngày ấy mới hơn 7 tuổi, song anh vẫn nhớ như in, không thể nào nguôi được những đau thương khi mất bao người thân bởi họng súng hung ác của giặc.

Theo lời kể của anh Sang, hôm đó, sáng 17/4/1969, giặc càn vào làng anh. Lúc này, anh đang ở nhà với bà nội và em gái tên Liễu. Sau khi đốt phá nhà cửa, bọn giặc dồn dân, chủ yếu là người già và trẻ em vào một chỗ.

Người dân xã Hành Tín Đông thường xuyên đến thắp nhang, tưởng nhớ các nạn nhân trong vụ thảm sát.
Người dân xã Hành Tín Đông thường xuyên đến thắp nhang, tưởng nhớ các nạn nhân trong vụ thảm sát.

Đến chừng 15h chiều, chúng bắt đầu nổ súng vào dân làng. Trong tiếng thét la của mọi người, anh Sang thấy bà nội dang tay ôm lấy 2 anh em anh, rồi sau đó mọi người đều ngã nhào xuống đất. Quá sợ hãi, anh ngất đi không hay biết gì nữa. Hơn một giờ sau, anh tỉnh dậy. Cảnh đầu tiên mà cậu bé nhìn thấy là hàng loạt xác người và máu. Bên cạnh Sang, bà nội và em Liễu đang rên la đau đớn vì vết thương. Thấy anh, Liễu gào lên khóc, kêu đau và đòi uống nước. Lúc đó, một cô bé cùng làng khoảng 13 tuổi rủ anh chạy vào núi trốn.

Cũng như anh, cô bé này là người may mắn thoát chết trước những viên đạn tàn ác của lính Mỹ. Dù muốn đi theo cô bé để trốn, nhưng vì thương bà nội và em Liễu nên anh không đi. Cả đêm hôm đó, Sang nằm trong đống xác chết với em gái, còn bà nội Sang tắt thở ngay trong đêm…

Sáng hôm sau, thấy Liễu khát nước nên Sang nhặt một mảnh sành từ bát vỡ đi tìm nước cho em uống. Khi Sang vừa đứng dậy thì bất ngờ lính Mỹ lại kéo đến. Sang hoảng hốt nằm xuống cạnh những xác chết, nhưng bị phát hiện và tốp lính Mỹ nắm tay Sang lôi lên dẫn về căn cứ. Chiều hôm đó, Sang được đưa lên máy bay trực thăng về sân bay Gò Hội ở quận lỵ Đức Phổ và đưa vào Núi Vàng. Ở đó chừng 1 tuần sau, lính Mỹ lại đưa anh vào một cô nhi viện ở Đức Phổ. Vào cô nhi viện, Sang được đặt tên là Lý Chí Hùng. Cô nhi viện này tồn tại được vài năm thì chuyển vào Vũng Tàu.

Sau ngày giải phóng năm 1975, Sang được chuyển đến một cô nhi viện khác của một cha xứ người Pháp. Một năm sau, cha xứ về Pháp, cô nhi viện này tự tan rã. Từ đây, Sang bắt đầu cuộc đời lang thang. Cậu bé mồ côi đi ở cho các gia đình giàu có. Hết chăn bò, phát rẫy đến đánh xe cộ bò đi chở cây rừng, ai thuê gì Sang làm nấy. Trong những năm tháng sống lưu lạc xứ người, Sang không lúc nào quên ký ức kinh hoàng và mong mỏi một ngày nào đó sẽ tìm về được quê hương. Anh luôn hy vọng, mẹ mình còn sống. Vì trước ngày xảy ra vụ thảm sát, mẹ Sang cùng nhiều người trong làng đã trốn vào núi.

Năm 1991, Sang kết hôn với chị Võ Thị Ngọc Thu (hiện đã 42 tuổi), con gái của một gia đình ở Vũng Tàu mà Sang làm thuê. Được vợ con chia sẻ, động viên đi tìm cội nguồn, Sang lần dò đi tìm người thân của mình. Và, một ngày cuối tháng 3/2015, từ một nguồn tin, ông Huỳnh Minh Thương (61 tuổi, trú xã Hành Tín Đông) liên lạc với Sang…

Trao đổi với chúng tôi, ông Thương kể, vào ngày 24/3/2015, ông vào TP Hồ Chí Minh dự đám giỗ cô ruột của vợ. Tại đây, một người chị họ kể rằng chị vừa xem tivi đưa thông tin về một người đàn ông muốn tìm lại gia đình. Người này cho biết anh có cha tên Tặc, mẹ tên Thừa, em gái tên Liễu. Trong một vụ lính Mỹ xả súng vào dân thường, bà nội và em Liễu bị thương, anh bị lính Mỹ đưa đi... Vừa nghe tin này, ai nấy đều vui mừng xác định đây chính là anh Sang.

Ông Huỳnh Minh Thương trước bia tưởng niệm có tên anh Nguyễn Sang.

Ông Huỳnh Minh Thương trước bia tưởng niệm có tên anh Nguyễn Sang.

Bà Trần Thị Đa (59 tuổi), chính là cô gái thoát chết trong trận thảm sát năm xưa đã rủ Sang bỏ trốn vào núi mà anh không đi, đang sống ở thị trấn Chợ Chùa, huyện Nghĩa Hành, cũng kể lại chuyện cũ và cho hay, lúc giặc xả súng, do khiếp đảm nên bà ngất lịm đi. Bà tỉnh dậy thì phát hiện một bé trai khoảng 8 tuổi đang còn sống (anh Sang - PV), nên rủ cậu bé trốn vào núi; nhưng em bé không đi vì bà nội và em gái đang bị thương nặng…

Ông Thương kể tiếp rằng, khi xảy ra vụ thảm sát, ông cùng nhiều thanh niên trong thôn trú ẩn ở Núi Lớn cách làng khoảng 300m. Ngoài dân làng, trên Núi Lớn lúc ấy còn có căn cứ cách mạng với nhiều cán bộ và bộ đội chủ lực. Sau khi giặc rút đi, ông và những người khác quay trở về làng thì chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng.

Dân làng nghĩ rằng, cậu bé Sang đã chết nên khắc tên vào bia tưởng niệm...
Dân làng nghĩ rằng, cậu bé Sang đã chết nên khắc tên vào bia tưởng niệm...

Làng mạc tan hoang như vùng đất chết, xác người nằm la liệt và đang phân hủy nặng. Họ kiểm tra và chỉ nhận dạng được 64 người; còn một số thi thể bị đốt cháy đen, không nhận dạng được. Những người không nhận dạng được thì chôn mộ tập thể. Do đó, dân làng nghĩ rằng, cậu bé Sang đã chết và chôn trong ngôi mộ tập thể ấy nên đã khắc tên vào bia tưởng niệm. Không ngờ, Sang vẫn còn sống…

Phước Hiệp

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...