Kỳ tích sông Hồng - đừng chỉ đẹp trên giấy (bài 2)

Đáp ứng mong đợi của tất cả người dân Thủ đô

"Trục cảnh quan sông Hồng sẽ là trục cảnh quan chính, mang yếu tố quyết định cho trục cảnh quan chung về giao thông cũng như sự phát triển của hai bên sông trong thời gian tới", Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh chia sẻ khi về nói về Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội.

Theo ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, định hướng chung về điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội sẽ tập trung vào các nội dung: Xác định yếu tố văn hiến, văn minh, hiện đại của Thủ đô; nghiên cứu phát triển đồng bộ giữa đô thị và nông thôn; đầu tư phát triển 2 bên đường vành đai 4 và các trục cảnh quan; nghiên cứu xây dựng mô hình thành phố trực thuộc Thủ đô tại khu vực phía Bắc (vùng Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn) và phía Tây (vùng Hòa Lạc, Xuân Mai), hình thành cấu trúc không gian mới; quy hoạch phát triển không gian ngầm đô thị, không gian xanh và không gian công cộng.

Về tiến độ triển khai lập quy hoạch phát triển hai bờ sông Hồng, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt các đồ án Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000 (Đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở) và Quy hoạch phân khu sông Đuống (R6), tỉ lệ 1/5000 (đoạn từ cầu Bắc Cầu đến cầu Phù Đổng) thuộc các quận, huyện: Đan Phượng, Bắc Từ Liêm, Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Hoàng Mai, Thanh Trì, Thường Tín, Mê Linh, Đông Anh, Long Biên, Gia Lâm.

"Trục cảnh quan sông Hồng sẽ là trục cảnh quan chính, mang yếu tố quyết định cho trục cảnh quan chung về giao thông cũng như sự phát triển của hai bên sông trong thời gian tới. Về mặt hình thái, đô thị của Hà Nội sẽ quay mặt vào sông", Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh nhấn mạnh và cho biết thêm, sông Hồng mặc dù đã có quy hoạch, nhưng vẫn cần các địa phương triển khai rà soát theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là khoanh vùng hành lang thoát lũ.

Cùng với tiến độ phê duyệt giai đoạn cuối năm 2023, đầu năm 2024 của quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, Hà Nội sẽ đồng loạt triển khai đối với các quy hoạch 2 bên sông Hồng. Trong quá trình triển khai sẽ lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư trước khi trình duyệt hồ sơ và báo cáo các cấp có thẩm quyền. Trước đó, quy hoạch phân khu sông Hồng đã được UBND TP Hà Nội phê duyệt vào tháng 4 năm ngoái. Dựa trên quy hoạch được phê duyệt, phân khu đô thị sông Hồng có quy mô gần 11.000ha, trải dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới hành chính của 55 phường, xã thuộc 13 quận, huyện gồm: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Tây Hồ, Bắc Từ Liêm, Hai Bà Trưng, Hoàng Mai, Long Biên, Đan Phượng, Mê Linh, Đông Anh, Gia Lâm, Thường Tín và Thanh Trì.

Theo KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, việc quy hoạch phân khu đô thị được phê duyệt không chỉ đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của hàng vạn cư dân sinh sống tại khu vực sông Hồng mà còn là mong đợi của tất cả người dân Thủ đô. Việc hoàn thiện quy hoạch phân khu sẽ góp phần thúc đẩy quá trình điều chỉnh xây dựng TP cũng như phát triển Thủ đô trở nên văn minh, hiện đại, bền vững. Đặc biệt trong tình hình các khu vực trung tâm đang khan hiếm quỹ đất như hiện nay.

Tuân thủ tuyệt đối quy hoạch thoát lũ, bảo vệ môi trường

Mới đây, tại phiên khai mạc kỳ họp HĐND Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng nhấn mạnh, việc tập trung hoàn thiện quy hoạch các phân khu sông Hồng nhằm thay đổi căn bản diện mạo và tạo động lực đột phá cho sự phát triển của Thủ đô. Cùng với đó, TP Hà Nội cần quan tâm 6 phân khu đô thị sông Hồng để giải quyết bài toán thành phố hiện đại và xứng tầm. "Nếu chúng ta chưa giải quyết được vấn đề này thì bài toán phát triển Hà Nội hiện đại, xứng tầm khó lắm. Nếu muốn tạo ra “kỳ tích sông Hồng”, Hà Nội phải triển khai sớm quy hoạch phân khu.

Ví dụ triển khai cầu Trần Hưng Đạo, cầu Tứ Liên, mười mấy cây cầu qua sông Hồng thế nào, quy hoạch các phân khu ra sao, hay mười mấy nghìn hecta đất để cải tạo quỹ đất khu vực này", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh và cho rằng, quy hoạch của đô thị này phải được triển khai sớm vì TP phải phát triển dọc hai bên bờ sông. Đây là nội dung Quốc hội rất quan tâm với mong muốn thay đổi diện mạo Thủ đô, tạo động lực đột phá phát triển Thủ đô.

Dưới góc độ môi trường, PGS.TS Đào Trọng Tứ, Giám đốc Trung tâm Phát triển bền vững tài nguyên nước và thích nghi biến đổi khí hậu cho biết, quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng là một vấn đề lớn đối với đô thị Hà Nội ở nhiều khía cạnh. Trong đó có vấn đề thiên tai - thoát lũ, môi trường sinh thái nên việc xây dựng đồ án quy hoạch phải được nhìn nhận một cách thật sự cẩn thận, thấu đáo, không đơn giản là câu chuyện đặt lên trên hai bờ sông Hồng những dự án, công trình kiến trúc. Ông Tứ cho rằng, trước hết phải tập trung đánh giá quy hoạch phòng, chống lũ cho lưu vực sông Hồng, với những tình huống kịch bản cụ thể trong tương lai, kể cả các sự cố. Điều đó có nghĩa quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng phải gắn chặt và tuân thủ một cách tuyệt đối quy hoạch thoát lũ, bảo vệ môi trường trong tương lai khi các khu đô thị bên sông có sự phát triển mạnh mẽ.

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội cho biết, từ năm 1954 đến nay đã qua 7 lần quy hoạch chung Hà Nội đều có đề cập đến sông Hồng với tầm vóc, vị thế riêng. Nếu các lần quy hoạch trước, không gian sông Hồng là không gian cảnh quan nhưng ở vị thế vùng biên nội đô, thì đến quy hoạch được duyệt năm 2011 đã nâng tầm thành trục không gian cảnh quan trung tâm của Thủ đô.

“Quy hoạch lần này là một bước cụ thể hoá Luật Thủ đô, trong Luật Thủ đô (2013) cũng đã xác định "không gian, kiến trúc, cảnh quan và xây dựng đô thị của Thủ đô phải được quản lý theo quy hoạch, bảo đảm bảo tồn, tôn tạo, phát huy có hình thái kiến trúc, có giá trị văn hóa, lịch sử, tạo lập không gian xanh của Thủ đô, không gian cảnh quan khu vực hai bên sông Hồng”. Như vậy, quy hoạch lần này có nổi trội lên, đó là khai thác cảnh quan và các bãi xanh để sông Hồng trở thành trục trung tâm của Hà Nội. Cách tiếp cận với sông Hồng của quy hoạch cũng là bước đột phá khi thể hiện Hà Nội sẽ “quay mặt ra sông” để phát triển, chứ không “quay lưng” như trước đây”, ông Nghiêm nhấn mạnh.