Nhưng cũng chính trong thời khắc sinh tử nghiệt ngã ấy, người nữ cán bộ Lê Thị Riêng đã lấy thân mình chắn đạn, phủ người lên đồng đội rồi hy sinh để một người duy nhất trong chiếc xe tù định mệnh giữa đêm Mùng 2 Tết Mậu Thân 1968 giữa trung tâm Sài Gòn được sống. Bà là nữ chiến sĩ biệt động Phùng Ngọc Anh.
Nữ biệt động Phùng Ngọc Anh sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo gốc Hoa, bên cạnh dòng Sông Cái hiền hòa, ở huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang. Năm lên 8 tuổi, gia đình bà bỏ quê lên Sài Gòn sinh sống tại khu vực Chợ Lớn. Năm 1961, bà được gia đình đưa sang Hồng Kông để học tập và những hiểu biết về chiến tranh ở Việt Nam chỉ biết trên báo chí và người thân qua lại kể chuyện.
Tuy vừa phải học, vừa phải làm lụng vất vả kiếm tiền, nhưng bà luôn say mê đọc sách báo theo dõi tin tức và luôn nhớ về quê hương. Không giống như nhiều bạn bè thích an phận, chí thú làm ăn theo tập quán người Hoa, bà rất nhớ nhà và cũng sớm chọn con đường quay trở lại Sài Gòn để tham gia chống Mỹ.
 |
Do đó, năm 1964, nghe tin mẹ lâm bệnh nặng, bà đã vội gom hết những thứ có được tại Hồng Kông quay về lại Sài Gòn để nuôi mẹ bệnh và bắt đầu tìm cách gia nhập cách mạng chống Mỹ. Nói thì nghe rất dễ, nhưng với cô nữ sinh đang đi học từ Hồng Kông, thuộc địa của Anh trở về, rất khó có cơ hội tiếp cận với cơ sở mật của cách mạng nội thành.
Lần đầu tiên bà được gặp cách mạng cũng là ngày chân ướt, chân ráo từ Hồng Kông về đến Sài Gòn. Lúc này, gia đình bà có nuôi giấu một cán bộ cách mạng tên Tư Bình. Lần đầu gặp mặt người lạ, bà cũng chưa biết gì về ông Tư Bình, nên ánh mắt rất dè dặt, đầy cảnh giác.
Quen sống với sự tự do của xã hội tư bản Hồng Kông, Ngọc Anh bắt đầu bớt nói năng, học theo kiểu sống lành lạnh, không để ý gì đến xung quanh. Lúc này, cô đã bắt đầu suy nghĩ cách thực hiện ước mơ của mình được làm cách mạng.
Nhân một lần Tư Bình vắng nhà, Ngọc Anh lẻn vào phòng riêng, nhìn thấy một xấp thư lên án và cảnh cáo những tên ác ôn, tay sai địch. Cô lấy hết rồi bí mật mang đến những địa chỉ ghi trên bì thư bỏ vào nhà từng tên ác ôn… Tư Bình ngạc nhiên cực độ khi thấy chồng thư bị mất, Ngọc Anh liền nói: “Tui ăn cắp đồ của anh nhưng tui không có làm bậy. Tui đi gửi cho họ rồi…”.
Cũng từ đó, Tư Bình bắt đầu hướng dẫn cho Ngọc Anh tham gia đơn vị võ trang do đồng chí Phùng Sinh phụ trách, làm giao liên đưa thư, liên lạc và nghiên cứu lên kế hoạch ám sát những tên ác ôn gieo nhiều tội ác cho nhân dân và cách mạng.
Hoạt động hơn một năm thì đồng chí chỉ huy Phùng Sinh mắc bệnh tim khá nặng, tổ chức bố trí lùi về tuyến sau chữa trị, nên Ngọc Anh được điều động thay thế làm chỉ huy đội võ trang biệt động. Đơn vị biệt động người Hoa mang tên mật “Cánh Hoa”, nhiệm vụ chủ yếu là trinh sát, lên kế hoạch ám sát những tên tay sai ác ôn khét tiếng. Ngọc Anh được tổ chức giao quản lý một khẩu súng colt Mỹ cùng 50 viên đạn, với 8 chị em.
Hàng ngày, Ngọc Anh, Tiểu Yến, Thanh Hồng, Ngọc Mai… xách súng, lận lựu đạn trong người rong ruổi khắp đường phố Sài Gòn tìm ác ôn, lính Mỹ để ám sát. “Lúc bắn đâu biết chúng là ai. Hôm sau đọc báo mới biết chúng là sỹ quan cao cấp, cố vấn Mỹ”, bà kể lại.
Trước hôm kỷ niệm lễ Quốc khánh năm 1967, Ngọc Anh cùng Tiểu Yến mang hai khẩu súng ra đường. Từ 2h chiều cho đến 11h đêm, hai chị em đã bắn hạ 5 tên Mỹ trên đường phố khiến cả Sài Gòn hoang mang, khiếp sợ về những sát thủ bí ẩn.
Báo giới và bọn lính Mỹ cho đây là những “Tiểu Long Nữ”, “Rồng Xanh”, “Rồng Đỏ”… xuất hiện bất thần trên đường phố để ám sát lính Mỹ. Khi gặp lính Mỹ, Ngọc Anh hoặc Tiểu Yến một người ngồi trên xe nổ máy sẵn, một người tiến đến từ phía sau lưng tầm 2-3m, dùng nón che cây súng lục ngắm rồi bóp cò 2 phát, kiểu gì chúng cũng ngã gục mà không thể phát hiện ra người bắn tỉa từ phía sau.
Những chiến sỹ biệt động nhanh chóng rút vào những con hẻm nhỏ chằng chịt và một chút thời gian “lột xác” là trở thành những cô tiểu thương buôn bán trong chợ rất đỗi bình thường.
Từ tháng 9/1967, chiến tranh Việt Nam đang vào giai đoạn ác liệt, Nhà Trắng tăng cường triển khai quân đội chư hầu, thám báo, mật vụ từ nhiều nước tràn vào Sài Gòn để nắm tình hình, điều tra cơ sở bí mật của cách mạng để tiêu diệt.
Lúc này, tổ chức giao cho Ngọc Anh nhiệm vụ tiêu diệt tên Đại tá Chung Tao, Đặc vụ trưởng Đài Loan đang sống trên đường Huỳnh Mẫn Đạt, quận 5. Sau khi nắm bắt được quy luật đi đứng của đối tượng, sáng 19-9-1967, Ngọc Anh cùng Thanh Hồng đi trên xe Honda đến mai phục ngay đầu hẻm, nhưng qua 12h vẫn chưa thấy tên Đặc vụ trưởng xuất hiện. Cùng thời điểm này, lực lượng biệt động Sài Gòn đã đánh bom tại cơ quan đại diện nhưng tên Chung Tao thoát chết.
Hơn 1h, hai tên lính hộ vệ đưa Chung Tao về đến hẻm đang loay hoay mở cổng nhà, Ngọc Anh lập tức rút súng nhắm sau lưng bóp cò khiến tên mật vụ Đài Loan ngã sấp xuống đất, văng cặp tài liệu ra đường.
Ngọc Anh lao đến giật cặp tài liệu, trong lúc Thanh Hồng nổ máy xe chờ chạy thoát, thì bất ngờ tên Chung Tao vẫn chưa chết, vùng dậy đá văng khẩu súng trên tay Ngọc Anh. Hai tên lính hộ vệ ập tới bắt được Ngọc Anh khi trên tay không còn súng.
Tiếp sau đó là những ngày bà bị bọn địch tra tấn dã man không trừ một đòn hiểm ác nào. Trong đó có lần chúng dùng một loại dung dịch hóa chất đặc biệt nhúng hai tay bà vào cháy xèo xèo bốc khói để kiểm tra mẫu vật lưu lại trên tay bà từ những loại súng gì đã sử dụng ám sát lính Mỹ và cố vấn, tay sai.
Ngày 14-11-1968, Tòa án quân sự Sài Gòn đưa bà ra xét xử. Trước khi tuyên án, viên thẩm phán hỏi to: “Cô Phùng Ngọc Anh là người Hoa kiều sống ở Chợ Lớn, chính quyền Việt Nam Cộng hòa luôn có những chính sách ưu đãi đặc biệt đối với người Hoa. Vậy tại sao cô lại đi làm Việt cộng chống đối chính quyền, phá rối trị an?”.
Ngọc Anh đã trả lời dõng dạc: “Tôi là người Hoa kiều nhưng sinh ra tại Việt Nam, ăn cơm gạo Việt Nam mà lớn lên. Nay đất nước Việt Nam bị Mỹ xâm lược, tôi có nghĩa vụ cùng nhân dân Việt Nam đứng lên chống Mỹ”.
Khi cuộc tổng tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 bùng nổ, bọn địch lợi dụng tình hình rối ren đang chiến đấu ác liệt trên từng ngõ hẻm, góc phố đô thành Sài Gòn để thủ tiêu những tù chính trị đặc biệt như đồng chí Trần Văn Kiểu (Chín Ka), Lê Thị Riêng và Phùng Ngọc Anh.
Giữa đêm Mùng 2 Tết Mậu Thân, bọn địch chở 3 đồng chí trên xe tù rời Tổng Nha Cảnh sát hướng ra Bến Hàm Tử rồi vòng qua đường Hồng Bàng, quận 5 hướng về Sài Gòn. Chúng dàn một kịch bản đánh nhau, rồi hàng chục khẩu súng trong tay cảnh sát từ xe phía sau nhả đạn thủ tiêu 3 chiến sỹ cộng sản. Vụ thủ tiêu hèn hạ và đê tiện đã gây chấn động lương tri nhân loại và những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới.
Trong thời khắc sinh tử ấy, đồng chí Lê Thị Riêng đã nằm đè lên người Ngọc Anh chắn đạn hy sinh để cho Ngọc Anh là người may mắn duy nhất thoát cửa miệng tử thần. Khi đến lấy xác, các bác sỹ đã phát hiện ra Phùng Ngọc Anh còn sống, nên đưa về nhà thương Chợ Quán cứu chữa. Cuối năm 1969, bà bị kết án và đày ra Côn Đảo đến đầu năm 1974 được trao trả tù binh.
