Kỳ cuối: Để kinh tế nông lâm ở Tây Nguyên phát triển bền vững

Những ai đã từng sống ở Tây Nguyên rồi đi Tây Bắc, về miền Trung nghèo khó... sẽ dễ nhận ra rằng đất đai, khí hậu ở Tây Nguyên không khắc nghiệt như vùng miền núi phía Bắc, hay quanh năm lụt lội như ở miền Trung.

Những lợi thế đất rừng, khí hậu thổ nhưỡng phù hợp trồng cây công nghiệp ở vùng Tây Nguyên sẽ giúp người dân đổi đời nhanh hơn... Nhưng tại sao đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên phần lớn vẫn còn nghèo?

Trong xóa đói giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, nhiều người đồng quan điểm với chúng tôi khi thực hiện bài tính nhẩm, nếu cứ giao cho DN 1 ha đất rừng thì giao cho DN đó trách nhiệm phải giải quyết công ăn việc làm ít nhất cho một nhân khẩu người dân tộc thiểu số tại chỗ; vậy giao hàng trăm ngàn ha đất rừng ở Tây Nguyên thì sẽ giảm nghèo cho dân tăng theo cấp số nhân. Thế nhưng, chuyện nghĩ tưởng chừng như rất dễ ấy đến giờ chưa thực hiện được, trong khi rừng thì bị mất từng ngày, lãng phí khá nhiều...

Thực ra, chuyện ký cấp đất cho DN theo quy định pháp luật không khó nhưng cái khó là làm sao cấp cho trúng DN thực sự có năng lực, làm dự án vì mục đích chung cho lợi nhuận của DN gắn liền với việc xóa đói, giảm nghèo cho nhân dân địa phương là điều không dễ. Tôi nhớ thời cao su lên giá, hàng trăm DN khắp nơi đổ lên Tây Nguyên tìm cách xin dự án. 

Lẽ tất yếu là phải đảm bảo “điều kiện, thủ tục...” mới có thể được cấp dự án. Nhưng làm dự án theo kiểu phong trào, thức thời nên khi giá cao su xuống, nhiều người đã tìm cách bán theo kiểu “liên kết đầu tư” hoặc bỏ hoang để mất rừng, dân chiếm... và xảy ra tranh chấp thì đau đớn lắm.

Người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên phát rừng làm rẫy nhưng thu nhập đem lại không đáng kể.
Người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên phát rừng làm rẫy nhưng thu nhập đem lại không đáng kể.

Chủ tịch UBND huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai, ông Lưu Trung Nghĩa chia sẻ: “Nếu DN có vốn, đầu tư dự án bền vững, tuyển lao động tại chỗ vào làm như cam kết ban đầu thì chính quyền địa phương sướng lắm. Bởi giúp giải quyết công ăn việc làm, xóa nghèo cho các hộ dân đồng bào tại chỗ thì làm sao chính quyền không mừng được!”. 

Ngẫm lại có hàng chục DN được giao đất rừng ở địa bàn nhưng bây giờ có tuyển người dân tộc thiểu số tại chỗ vào làm công nhân lâu dài đâu. Họ thuê, khoán theo thời vụ rồi quên nghĩa vụ của mình là phải giải quyết công ăn việc làm cho người dân tộc thiểu số tại chỗ.

Nhiều năm gắn bó với Tây Nguyên, được tháp tùng các chuyến công tác của lãnh đạo Bộ Công an đến các tỉnh Tây Nguyên, chúng tôi đều nghe lãnh đạo Bộ chỉ đạo các đơn vị địa phương phải tham mưu cho chính quyền địa phương tập trung làm tốt công tác đảm bảo an ninh nông thôn, giải quyết mọi vấn đề kịp thời ở cơ sở, không để tạo điểm “nóng” phức tạp từ các việc tranh chấp đất đai, khiếu kiện... 

Lãnh đạo lực lượng Công an lưu ý các địa phương những nảy sinh dễ xuất phát trong quá trình triển khai các dự án kinh tế liên quan đến đất rừng ở vùng Tây Nguyên. Nếu ở đâu không làm tốt công tác dân vận, công tác phòng ngừa, không thực hiện nghiêm các nguyên tắc, quy định của pháp luật về quản lý đất đai, đầu tư dự án thì ở đó sẽ dẫn đến những mâu thuẫn phát sinh như một tất yếu...

Ông Trương Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông cho biết, trong các giải pháp quản lý bảo vệ rừng được thực hiện trong thời gian sắp tới, ngoài việc thu hồi, xử lý nghiêm các dự án nông lâm nghiệp có nhiều sai phạm, tỉnh cũng ưu tiên quan tâm đến việc ổn định dân cư. 

Theo đó, tỉnh sẽ tập trung rà soát, kiểm tra chặt chẽ dân cư hiện có trên địa bàn, ưu tiên thực hiện việc ổn định số dân cư đang sống trong rừng, gần rừng và các khu vực trọng yếu về phá rừng, vùng biên giới. 

Tập trung thực hiện việc ổn định dân cư khu vực xã Quảng Trực, xã Đắk Ngo, huyện Tuy Đức theo tinh thần chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình tại Thông báo số 205.TB-VPCP ngày 29-7-2016 của Văn phòng Chính phủ...

Theo ông Điểu Kré, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, một trong những nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn tranh chấp đất đai giữa người dân với các DN lâm nghiệp là do người dân thiếu đất sản xuất, người dân có nhu cầu nhận đất nhằm giảm nghèo, cải thiện sinh kế hộ, hoặc bảo vệ rừng đầu nguồn, nhằm duy trì nguồn nước cho sản xuất và sinh hoạt. 

Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ phải có chính sách phù hợp, nhằm tạo điều kiện cho người dân xóa đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường ở Tây Nguyên bền vững...

Một thực tế ở Tây Nguyên, có những gia đình chỉ làm vài sào đất trồng tiêu nhưng trở thành tỷ phú, lại có những người nhiều rẫy đất nhưng vẫn cứ nghèo... Thực tế này cho thấy rằng, phương cách sản xuất nông nghiệp trong thời đại khoa học công nghệ cao như hiện nay cần phải chú ý áp dụng. Tuy nhiên, nhiều người dân Tây Nguyên không có điều kiện để áp dụng, phải có quá trình đào tạo cho nông dân; DN phải thực sự kết hợp với chính quyền và người dân để phát triển kinh tế một cách đúng hướng. 

Nếu cứ giao đất, giao rừng cho DN mà người dân tại chỗ còn đứng ngoài rìa thì hãy dừng dự án lại, bởi ở đâu muốn có sự phát triển xã hội bền vững thì quá trình phát triển kinh tế ở đó không thể tách rời chuyện nâng cao đời sống cho nhân dân. Riêng đối với Tây Nguyên, càng không thể tách rời sự phát triển kinh tế với việc nâng cao đời sống cho nhân dân, nhằm đảm bảo an sinh xã hội và giữ vững an ninh, quốc phòng.

Nhiều lần về cơ sở với dân làng, chúng tôi nghe bà con phản ánh, đất rừng giao hết cho DN mà đời sống người dân không được cải thiện là một việc làm nguy hiểm. Muốn phát triển kinh tế-xã hội một cách đúng đắn, bền vững thì không nên để xảy ra hiện tượng lợi ích nhóm, tiêu cực trong quá trình giao dự án cho doanh nghiệp...

Ngọc Như - Văn Thành

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.