Kỳ 2: Vì sao việc lấn chiếm đất rừng gia tăng?

Một thực tế cho thấy, từ việc buông lỏng quản lý rừng, đất lâm nghiệp; giao đất rừng, dự án cho các tổ chức, cá nhân yếu kém, chưa khảo sát kỹ khi giao dự án... đã để xảy ra tình trạng mất đất rừng, dẫn đến tranh chấp, khiếu nại, ảnh hưởng nghiêm trọng ANTT địa bàn...

Theo UBND huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai, nhiều DN do năng lực tài chính yếu kém, chậm triển khai dự án, không có kế hoạch và lực lượng, phương tiện bảo vệ đất rừng được giao nên từ khi được giao đất đến khi thực hiện dự án đã bị dân xâm chiếm gần hết.

Cụ thể như Công ty Lê Khanh được UBND tỉnh Gia Lai cấp dự án từ năm 2006, với diện tích đất tạm giao ban đầu hơn 2.300 ha để trồng rừng kết hợp chăn nuôi. Tuy nhiên, quá trình triển khai chậm trễ, không hiệu quả, để xảy ra cháy rừng trồng... nên nhiều lần đã bị tỉnh Gia Lai thu hồi đất. Đến nay, diện tích đất còn lại khoảng 410 ha nhưng dự án vẫn không hiệu quả, một phần bị người dân lấn chiếm.

Có một thực tế là không ít người dân khi hay tin đất rừng khu vực nào giao cho DN đầu tư dự án thì họ tìm cách vào xâm chiếm, phát rẫy, trồng hoa màu... để đòi DN thương lượng trả tiền đền bù. Đây là việc lợi dụng chủ trương của Nhà nước về vấn đề DN tự thỏa thuận bồi thường với dân khi triển khai dự án trên đất hoa màu của dân.

Tuy nhiên, cũng thấy rằng sơ hở của DN khi triển khai dự án không giám sát, quản lý dự án một cách kịp thời, ngăn chặn sự xâm chiếm của dân để xử lý ngay từ đầu. Để khi người dân xâm chiếm lâu ngày, phát dọn trồng hoa màu thì mới phát hiện nên thường xảy ra tranh chấp phức tạp.

Có những dự án khi DN thuê đơn vị khảo sát không kỹ lưỡng, nhiều diện tích rừng đã bị dân chiếm làm rẫy lâu đời nhưng vẫn quy hoạch đưa vào dự án nên xảy ra tranh chấp không thực hiện được.

Còn theo khảo sát của Sở NN&PTNT tỉnh Đắk Nông mới đây cho thấy, hầu hết các dự án nông lâm nghiệp của các DN thực hiện không mấy hiệu quả. Việc triển khai các dự án có nhiều sai phạm như sử dụng đất sai mục đích, tự ý chuyển đổi cây trồng; phần lớn diện tích rừng khoanh nuôi, quản lý bảo vệ theo dự án bị phá, sang nhượng, mua bán đất trái phép.

Ông Lê Trọng Yên, Giám đốc Sở NN&PTNT Đắk Nông cho rằng, tồn tại vướng mắc lớn nhất của các dự án là tình hình lấn chiếm đất đai của người dân diễn ra phức tạp, các doanh nghiệp không thể giải quyết được do người dân rất manh động, tập trung đông người, không hợp tác để giải quyết. Tồn tại này đã tạo ra hệ lụy xấu như tranh chấp đất đai, khiếu kiện và làm thiệt hại tài sản của Nhà nước.

Một nguyên nhân khác là vào thời điểm giao đất cho các công ty, doanh nghiệp, do điều kiện địa lý còn nhiều khó khăn nên nhiều nơi được giao đất trên giấy tờ mà chưa có ranh giới chính xác phần đất nào đã giao hay chưa giao.

Từ đó, trong nhiều năm qua, việc tranh chấp đất đai ranh giới giữa người dân với các công ty, DN vẫn diễn ra âm ỉ, có nhiều lúc dẫn đến xung đột gay gắt. Ngoài ra, tại một số DN, sau khi được giao đất thì phần đất lại nằm trên địa bàn canh tác của người dân trước thời điểm giao đất nhưng DN không bồi thường đầy đủ cho người dân dẫn đến xung đột quyền lợi gay gắt, gây bức xúc cho người dân.

Trở lại vụ việc xô xát giữa người dân với Công ty TNHH Thương mại Long Sơn đang còn gây xôn xao dư luận cho thấy, mâu thuẫn này đã trở nên gay gắt và được đẩy lên đỉnh điểm. Ông Hoàng Trung Tuấn, một người dân có rẫy trồng điều tại tiểu khu 1535 (nơi xảy ra vụ việc) cho biết, ông cùng hàng trăm hộ dân khác đã vào canh tác, trồng điều, cao su, hoa màu từ hàng chục năm nay.

“Năm 2008, Công ty TNHH Thương mại Long Sơn vào nói là đã được Nhà nước giao đất nên sẽ lấy lại đất để làm dự án, đồng thời tuyên bố không bồi thường vì đất là do người dân lấn chiếm trái phép. Sau khi tuyên bố, DN này đã thường xuyên tự ý đưa lực lượng vào đất canh tác của dân san ủi nhằm giành lại đất mà không hỏi ý kiến chúng tôi”, ông Tuấn bức xúc.

Ông Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch UBND huyện Tuy Đức cho rằng, nguyên nhân dẫn đến vụ nổ súng sáng 23-10 là do Công ty TNHH Thương mại Long Sơn đã tự ý đưa lực lượng đi giành lại đất đang có tranh chấp với người dân nhưng không hề báo cáo với chính quyền và nhân dân địa phương. Việc công ty không thỏa thuận, nôn nóng giành lại đất và tự tổ chức lực lượng đi cưỡng chế là sai.

“Trước đây, DN này cũng đã nhiều lần tổ chức người đi san ủi đất mà người dân đang trồng cây, huyện đã mời lên yêu cầu hai bên phải thỏa thuận. Mỗi lần như vậy, DN này có hứa sẽ thỏa thuận với dân để bồi thường, hỗ trợ nhưng đùng một cái họ lại tự ý đi cưỡng chế nên xảy ra án mạng”, ông Huân nói.

Ông Huân thừa nhận, một vấn đề khiến chính quyền địa phương hết sức đau đầu đó là quản lý dân di cư tự do. Để mưu sinh, họ đã tự ý vào khai đất, dựng nhà, trồng cây. Những khoảnh rừng họ khai phá năm nào giờ là những vườn cây đang cho thu hoạch. Việc xác định người dân đến trước hay sau dự án vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi.

Theo chỉ đạo của tỉnh Đắk Nông, khi thực hiện dự án, trên các diện tích bị xâm canh trước đó, các DN phải xem xét hỗ trợ bồi thường dân. Công bằng mà nói, cũng đã có một số đối tượng lợi dụng chính sách nhân đạo này để trục lợi. 

Họ thuê người hoặc trực tiếp lấn chiếm để dựng nhà, trồng cây rồi đòi tiền bồi thường. Song cốt lõi của vấn đề là sau khi được giao đất, các DN không đủ sức giữ, để người dân lấn chiếm trái phép. Tình trạng này ngày càng trở nên mất kiểm soát ở các dự án đất rừng ở Tây Nguyên và trở thành vấn đề tranh chấp phức tạp.

Theo báo cáo của tỉnh Đắk Lắk, trên địa bàn tỉnh hiện có 50.975 ha rừng và đất lâm nghiệp bị lấn chiếm trái phép, trong đó diện tích bị phá, lấn chiếm trước năm 2008 là 24.503 ha, từ năm 2008 đến nay là 26.471 ha. Để cưỡng chế, thu hồi và trồng mới rừng trên diện tích đất này đang là bài toán nan giải đối với các ngành chức năng địa phương.

Người dân tự khai hoang sản xuất trên diện tích đất rừng của lâm trường quản lý.

Ngọc Như - Văn Thành

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.