Thực tế cho thấy, hoạt động khai thác vàng trái phép ở những địa bàn miền núi, tập trung ở khu vực phía Tây Đà Nẵng diễn ra âm thầm, manh mún nhưng lại rất tinh vi. Các đối tượng thường xuyên thay đổi vị trí khai thác, lợi dụng địa hình rừng núi hiểm trở, xa khu dân cư và khó kiểm soát để tổ chức đào bới, tìm vàng.
Đơn cử như tại xã Thạnh Bình, qua khảo sát của Công an xã, hiện trên địa bàn xã này có một số điểm khai thác khoáng sản trái phép, trong đó tập trung chủ yếu vào các khu vực như hố Bứa (thôn 1), hố Máng (thôn 2), hố Cau, Bằng Mua (thôn 3), Đá Lửa (thôn 5) giáp xã Lãnh Ngọc… Các đối tượng khai thác khoáng sản trái phép chủ yếu là người địa phương, hoạt động nhỏ lẻ ở các khu vực đồi núi xa khu dân cư; không sử dụng máy móc, chỉ dùng xẻng, xe rùa để lấy đất trộn với phân vi sinh đổ vào hồ (còn gọi là “thồn sái” dài khoảng 3-4m, rộng khoảng 2-3m, cao khoảng 0,5m), bơm nước ngâm khoảng từ 1-3 ngày thì tiến hành lọc và đưa đi nơi khác để xử lý. Địa điểm khai thác khoáng sản trái phép thường là khu đất được Nhà nước giao cho người dân để trồng rừng, trồng cây lâu năm hoặc những khu vực giáp ranh giữa xã Thạnh Bình với các xã Trà Liên, Lãnh Ngọc, Phú Ninh.
Để ngăn chặn tình trạng khai thác vàng trái phép, từ ngày 1/7 đến 11/9, Công an xã Thạnh Bình đã phối hợp Tổ công tác của UBND xã tổ chức 4 đợt truy quét khoáng sản trái phép trên địa bàn xã, qua đó đã phá hủy nhiều thồn sái, làm mất tác dụng nhiều dụng cụ dùng để khai thác khoáng sản trái phép. Ngoài ra, Công an xã Thạnh Bình đã phối hợp Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng kiểm tra, truy quét, lập hồ sơ xử lý 1 trường hợp khai thác khoáng sản trái phép tại khu vực hố Máng (thôn 2, xã Thạnh Bình); tổ chức 37 đợt với 203 lượt cán bộ, chiến sĩ và lực lượng an ninh cơ sở tham gia kiểm tra, truy quét hoạt động khai thác khoáng sản trái phép tại các điểm như hố Nước, vườn Dẻo, hố Cau, hố Máng, hố Bứa, bãi Cháy,… Qua đó đã phát hiện, củng cố hồ sơ, tài liệu chuyển Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Đà Nẵng đề nghị khởi tố 1 vụ - 1 đối tượng về hành vi khai thác khoáng sản trái phép; phá hủy nhiều “thồn sái”, làm mất tác dụng nhiều dụng cụ dùng để khai thác vàng trái phép. Lãnh đạo Công an xã Thạnh Bình cho biết, thời gian đến, Công an xã tiếp tục tham mưu lãnh đạo UBND xã tăng cường công tác kiểm tra, truy quét các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, giữ vững ổn định tình hình ANTT tại địa phương.
Một trinh sát cho biết, doo đặc thù là địa phương miền núi nên trong quá trình đấu tranh, ngăn chặn tình trạng “vàng tặc” tại các xã phía Tây Đà Nẵng, lực lượng truy quét, đẩy đuổi gặp không ít khó khăn, nhất là địa hình hiểm trở, giao thông đi lại hiểm trở. Các đối tượng thì hoạt động tinh vi, manh động, thường xuyên lẩn trốn, thay đổi địa bàn. Thêm vào đó, nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế, dễ bị lôi kéo bởi lợi ích kinh tế trước mắt, tiếp tay cho “vàng tặc”.
Để đảm bảo ANTT tại địa bàn, lực lượng chức năng đã tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, xây dựng chốt chặn và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân. Như tại xã Sơn Cẩm Hà, từ ngày 1/7 đến nay, UBND xã đã thành lập 2 Tổ liên ngành tiến hành tổ chức 7 đợt truy quét tình trạng khai thác vàng trên sông và trong rừng keo trên địa bàn xã. Gần đây nhất, ngày 15/9, Công an xã Sơn Cẩm Hà phát hiện tại khu vực hố Tràu có một số đối tượng có hành vi khai thác vàng trái phép nên tổ chức lực lượng truy quét, đẩy đuổi. Khi phát hiện lực lượng chức năng, các đối tượng bỏ chạy thoát thân, tổ công tác đã phá hủy 4 lán trại, một số đoạn ống nước và các dụng cụ được sử dụng để khai thác vàng trái phép. Trước đó, ngày 12/9, tổ truy quét của Công an xã Sơn Cẩm Hà cũng đã phát hiện, phá hủy 3 bè và một số dụng cụ dùng để khai thác vàng trái phép trên sông Tiên đoạn qua thôn Thanh Tân, xã Sơn Cẩm Hà.
Có thể thấy rằng, công tác đấu tranh với “vàng tặc” không phải chỉ ngày một ngày hai, mà là một hành trình gian nan, lâu dài. Và để giải quyết triệt để nạn “vàng tặc” ở các xã miền núi phía Tây Đà Nẵng cần có một giải pháp tổng thể và bền vững. Trước hết, chính quyền địa phương cần tăng cường phối hợp liên ngành, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an, Quân sự trong công tác truy quét, kiểm soát các khu vực trọng điểm. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ tác hại của việc khai thác vàng trái phép, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật. Về lâu dài, cần xem xét tạo các giải pháp sinh kế bền vững cho người dân miền núi, nhất là cộng đồng sống gần các điểm nóng “vàng tặc”. Chỉ khi người dân có cuộc sống ổn định, họ mới không mạo hiểm với sức khỏe, tính mạng và môi trường để đi khai thác vàng trái phép.
Chính quyền nói gì vụ “vàng tặc” khai thác trong rừng phòng hộ? 
