Từ phòng khám không phép đến những lỗ hổng hậu kiểm

Ngày 9/9, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, trong 8 tháng năm 2026, đơn vị đã phối hợp với Sở Y tế tỉnh tổ chức nhiều đợt kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về công tác KCB tại các cơ sở trên địa bàn. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 21 cơ sở KCB răng - hàm - mặt hoạt động không có giấy phép. Trong số này, 7 cơ sở đã bị xử phạt về hành vi hoạt động không phép, 14 cơ sở đang tiếp tục được xác minh, làm rõ.

Theo lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Trị, kết quả kiểm tra cho thấy tình trạng vi phạm các quy định trong hoạt động KCB vẫn còn diễn biến phức tạp. Việc các cơ sở chưa được cấp phép vẫn tổ chức KCB đặt ra yêu cầu phải tăng cường công tác kiểm tra, quản lý, nhất là đối với các điều kiện về chuyên môn, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và việc tuân thủ quy định của người hành nghề.

Những sai sót ngay trong cơ sở đã được cấp phép

Nhưng câu chuyện quản lý KCB không chỉ dừng ở những cơ sở chưa có giấy phép. Nếu việc phát hiện 21 cơ sở răng - hàm - mặt hoạt động không phép cho thấy những vấn đề ngay từ khâu quản lý điều kiện hành nghề, thì kết quả thanh tra tại các phòng khám đã được cấp phép lại đặt ra một yêu cầu khác: có giấy phép hoạt động không đồng nghĩa với việc mọi hoạt động tại cơ sở đều được thực hiện đúng quy định.

Qua cuộc thanh tra được Thanh tra tỉnh Quảng Trị thực hiện vào giữa năm 2026 đối với 4 phòng khám đa khoa trên địa bàn gồm Phòng khám đa khoa Đại Lộc (thuộc Công ty CP Phòng khám đa khoa Đại Lộc, xã Triệu Bình), Phòng khám đa khoa Đức Linh (thuộc Công ty CP Phòng khám đa khoa Đức Linh, phường Nam Đông Hà), Phòng khám đa khoa Minh Anh (thuộc Công ty TNHH Dược Minh Anh, phường Đồng Thuận) và Phòng khám đa khoa Phương Đông (thuộc Công ty TNHH Dịch vụ y tế Phương Đông, phường Nam Đông Hà), nhiều tồn tại, hạn chế trong hoạt động chuyên môn, quản lý hồ sơ, kê đơn thuốc, thực hiện danh mục kỹ thuật và thanh toán chi phí KCB bảo hiểm y tế (BHYT) đã được chỉ ra.

Theo kết quả thanh tra, việc cập nhật các quy định mới về KCB, chính sách, pháp luật về BHYT tại các phòng khám chưa kịp thời. Từ đó, vẫn xảy ra tình trạng kê đơn thuốc ngoài phạm vi, giới hạn được Bộ Y tế quy định trong thanh toán. Một số nhân viên y tế chưa thành thạo phần mềm HIS, dẫn đến tình trạng nhầm lẫn tài khoản giữa các bác sĩ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Một số hồ sơ bệnh án y học cổ truyền ngoại trú còn thiếu thông tin hành chính; phần tổng kết ra viện chưa cập nhật đầy đủ kết quả các xét nghiệm cận lâm sàng.

Trong công tác kê đơn, phần mềm kê đơn thuốc ngoại trú chưa thể hiện đầy đủ các thông tin theo quy định tại Thông tư 04/2022/TT-BYT, gồm hàm lượng, liều dùng, cách dùng và thời gian dùng thuốc. Một số đơn thuốc cũng còn thiếu những nội dung này. Tại mục “thông tin chủ quản” trên các biểu mẫu, cả 4 phòng khám đều ghi “Sở Y tế”, được xác định là chưa đúng với thông tin về đơn vị quản lý. Bên cạnh đó, có trường hợp số lượt khám bệnh hằng ngày của bác sĩ vượt quá giới hạn theo quy định của Bộ Y tế.

Qua kiểm tra hoạt động chuyên môn, Thanh tra tỉnh Quảng Trị cũng phát hiện một số dịch vụ kỹ thuật được chỉ định chưa phù hợp với chẩn đoán hoặc vượt quá mức cần thiết; một số dịch vụ có giá thực hiện cao hơn mức giá đã được phê duyệt. Đáng chú ý, có những kỹ thuật nằm trong danh mục được phê duyệt nhưng không được thực hiện hoặc trên thực tế chưa từng thực hiện. Các nhóm kỹ thuật này gồm y học cổ truyền; xét nghiệm virus, vi sinh vật, vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm; cùng một số chuyên khoa như răng - hàm - mặt, ung bướu, tiết niệu, thẩm mỹ và phẫu thuật tạo hình.

Nguyên nhân được xác định là các phòng khám chưa bảo đảm đầy đủ nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế để thực hiện toàn bộ danh mục kỹ thuật đã được cấp phép theo quy định tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP của Chính phủ. Công tác kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn trong quá trình thực hiện các thủ thuật xâm lấn cũng chưa được thực hiện thường xuyên, chưa đáp ứng yêu cầu theo Thông tư 16/2018/TT-BYT. Các phòng khám đồng thời chưa xây dựng quy trình kiểm nhập thuốc theo quy định.

Hơn 650 triệu đồng bị từ chối thanh toán BHYT

Những sai sót trong hoạt động KCB còn dẫn đến những khoản chi phí BHYT không được cơ quan Bảo hiểm xã hội chấp nhận thanh toán. Qua giám định chi phí KCB BHYT năm 2025, cả 4 phòng khám đều có các khoản bị từ chối thanh toán. Trong đó, Phòng khám đa khoa Phương Đông bị từ chối 382 triệu đồng; Phòng khám đa khoa Minh Anh 227 triệu đồng; Phòng khám đa khoa Đức Linh hơn 42 triệu đồng và Phòng khám đa khoa Đại Lộc hơn 3,5 triệu đồng. Tổng số tiền bị từ chối thanh toán tại 4 phòng khám là hơn 650 triệu đồng.

Từ những tồn tại được chỉ ra, Thanh tra tỉnh Quảng Trị yêu cầu các phòng khám nghiêm túc rà soát, rút kinh nghiệm và khắc phục các hạn chế, bảo đảm điều kiện hoạt động và cung cấp dịch vụ KCB đúng quy định. Các cơ sở phải rà soát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, hồ sơ nhân sự; phân loại, sắp xếp hồ sơ khoa học và cập nhật thường xuyên. Đối với danh mục kỹ thuật, chỉ được thực hiện khi bảo đảm đầy đủ nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và đúng phạm vi được phê duyệt; đồng thời phải nhanh chóng điều chỉnh, loại bỏ những kỹ thuật không đủ điều kiện hoặc không còn được thực hiện trên thực tế.

Các phòng khám cũng được yêu cầu sử dụng đúng các biểu mẫu chuyên môn, bảng kê chi phí, phiếu thủ thuật, phiếu kết quả xét nghiệm và quy trình kỹ thuật; ghi đúng thông tin về đơn vị quản lý và cơ sở KCB theo mô hình tổ chức thực tế. Việc kê đơn phải thực hiện đúng quy định tại Thông tư 04/2022/TT-BYT; xây dựng quy trình kiểm nhập thuốc và tăng cường kiểm tra, giám sát công tác kê đơn.

Đối với khoản chi phí BHYT bị từ chối thanh toán trong năm 2025, các phòng khám phải rà soát đầy đủ nguyên nhân, khắc phục những sai sót và có biện pháp phòng ngừa tái diễn. Đồng thời, các cơ sở phải cập nhật kịp thời các quy định mới của Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội; tổ chức tập huấn cho nhân viên về sử dụng phần mềm HIS, truyền dữ liệu và khai thác dữ liệu trên cổng tiếp nhận dữ liệu giám định BHYT.

Công tác kiểm soát nhiễm khuẩn cũng được yêu cầu tăng cường thông qua đào tạo, tự kiểm tra và giám sát việc thực hiện; thường xuyên cập nhật các quy định, hướng dẫn chuyên môn. Các phòng khám tiếp tục thực hiện kiểm soát chất lượng xét nghiệm nội bộ, bố trí kinh phí và từng bước triển khai kiểm soát chất lượng xét nghiệm bên ngoài.

Tăng cường kiểm tra, hậu kiểm

Trao đổi về công tác quản lý hoạt động KCB trên địa bàn, bà Diệp Thị Minh Quyết, Giám đốc Sở Y tế Quảng Trị, cho biết ngành Y tế sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát và hậu kiểm, đồng thời hướng dẫn các cơ sở thực hiện đúng các quy định về KCB và KCB BHYT. Việc cập nhật các quy định mới cũng sẽ được chú trọng thông qua công tác tập huấn, hướng dẫn để các cơ sở và đội ngũ nhân viên y tế nắm rõ, thực hiện đúng các yêu cầu chuyên môn.

Theo bà Quyết, Bảo hiểm xã hội tỉnh cần phối hợp với Sở Y tế tổ chức tập huấn cho các cơ sở KCB BHYT về những quy định mới trong thanh toán; cảnh báo các lỗi thường gặp trong kê đơn thuốc, chỉ định dịch vụ kỹ thuật, nhập và truyền dữ liệu. Đồng thời, hướng dẫn các cơ sở đối chiếu, rà soát dữ liệu, tiếp nhận và phản hồi thông tin trên hệ thống giám định BHYT, qua đó hạn chế những sai sót trong quá trình thực hiện và thanh toán chi phí KCB BHYT.

Giám đốc Sở Y tế Quảng Trị cũng nhấn mạnh trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý hoạt động hành nghề y trên địa bàn. UBND các xã, phường, đặc khu cần tăng cường kiểm tra, quản lý, kịp thời phát hiện và xử lý hoạt động KCB không phép; người đứng đầu phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra hoạt động KCB không phép trên địa bàn mà không được phát hiện, xử lý kịp thời.

Đối với những cơ sở đã cam kết dừng hoạt động hoặc đang trong thời gian bị đình chỉ, bà Quyết cho rằng cần thực hiện hậu kiểm, theo dõi chặt chẽ và tổ chức kiểm tra đột xuất khi cần thiết, bảo đảm các cơ sở này không tự ý hoạt động trở lại sau xử phạt hoặc tái phạm.