Khi thương hiệu đặc sản cũng bị lợi dụng

Lợi dụng danh tiếng của những sản vật nổi tiếng, nhiều đối tượng quảng cáo sai sự thật, trà trộn hàng không rõ nguồn gốc, hàng kém chất lượng để trục lợi trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. Không chỉ người tiêu dùng chịu thiệt hại, những người sản xuất chân chính cũng đứng trước nguy cơ mất uy tín, còn thương hiệu đặc sản địa phương bị ảnh hưởng lâu dài.

Tràn lan đặc sản trên mạng xã hội

Từ những món ăn dân dã đến các sản vật có giá trị kinh tế cao, đặc sản vùng miền ngày càng được nhiều người tìm mua thông qua mạng xã hội, các phiên livestream và sàn thương mại điện tử. Không cần trực tiếp đến địa phương, người tiêu dùng vẫn có thể đặt mua những sản phẩm mang tên gọi gắn với từng vùng đất.

Thịt trâu gác bếp Tây Bắc, măng khô miền núi, mật ong rừng, cá khô miền biển đến bánh đặc sản của từng địa phương… gần như sản phẩm nào cũng có thể được rao bán trực tuyến. Sự tiện lợi này giúp nhiều cơ sở sản xuất nhỏ, hợp tác xã, hộ nông dân tiếp cận khách hàng nhanh hơn, nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi lớn: những sản phẩm được gắn mác “đặc sản vùng miền” đang xuất hiện tràn lan trên mạng xã hội có thực sự đúng nguồn gốc, chất lượng như quảng cáo?

5.jpg
Hải Sapa làm giả thịt trâu gác bếp đặc sản Tây Bắc.

Theo chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), đặc sản địa phương phải gắn với lợi thế về điều kiện sinh thái, văn hóa, nguồn nguyên liệu, tri thức sản xuất của từng vùng và được phát triển theo chuỗi giá trị. Đây là cơ sở để phân biệt sản phẩm địa phương thực sự với những mặt hàng chỉ sử dụng tên gọi vùng miền để tạo sức hút với người mua.

Không thể phủ nhận mạng xã hội đã trở thành một kênh tiêu thụ quan trọng đối với nhiều sản phẩm địa phương. Chỉ với một chiếc điện thoại, họ có thể livestream bán hàng, giới thiệu câu chuyện sản phẩm và gửi hàng đến khách hàng trên cả nước.

Nhiều sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương đã tận dụng tốt môi trường trực tuyến để xây dựng thương hiệu. Các sàn thương mại điện tử cũng được xem là một giải pháp giúp đưa nông sản, sản phẩm đặc trưng vùng miền đến gần hơn với người tiêu dùng. Bộ Công thương cho biết nhiều sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của địa phương đã được kết nối vào hệ thống phân phối lớn và các kênh thương mại điện tử nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển nhanh chóng đó là tình trạng nhiều sản phẩm bị “đánh đồng” dưới danh nghĩa đặc sản. Một số người bán sử dụng tên địa danh nổi tiếng để quảng cáo nhưng không chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất hay nơi chế biến.

Trên các nền tảng mạng xã hội, không khó để bắt gặp những lời giới thiệu như “nem chua Thanh Hóa chuẩn gốc”, “mật ong rừng Tây Bắc 100%”, “hạt mắc ca Tây Nguyên chính hiệu”… nhưng thông tin về cơ sở sản xuất, vùng nguyên liệu, tiêu chuẩn chất lượng lại rất hạn chế. Nhiều đặc sản địa phương như hạt điều Bình Phước, bơ Đắk Lắk, sầu riêng miền Tây chín cây cho đến chả cá Quy Nhơn, nước mắm Phú Quốc hảo hạng... cũng được rao bán với mức giá vô cùng hấp dẫn, kèm theo những hình ảnh bắt mắt, những lời quảng cáo có cánh khiến người tiêu dùng khó lòng cưỡng lại.

Mới đây trong một hội nhóm mạng xã hội Facebook xuất hiện nhiều bài viết phản ánh khi đặt mua đặc sản khâu nhục Thất Khê (Lạng Sơn) trên mạng, lúc nhận hàng, mở hộp bên trong là vài cục xương chân giò. Có người còn được “khuyến mại” thêm 2 miếng bì heo còn lởm chởm lông. Đáng chú ý, bao bì sản phẩm sử dụng hình ảnh, thông tin gắn với đặc sản Lạng Sơn và quảng bá là sản phẩm OCOP 4 sao, dễ khiến người tiêu dùng nhầm lẫn về nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm.

Khi bị nhiều người “bóc phốt” trên mạng xã hội, các trang Facebook: Bếp Z F.. D..., Đặc sản Khâu nhục Thất Khê Lạng Sơn đã khóa. Sự xuất hiện của những sản phẩm giả mạo, kém chất lượng không chỉ rút túi người tiêu dùng mà còn khiến dư luận bức xúc đánh đồng hình ảnh đặc sản Lạng Sơn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến làng nghề truyền thống.

2.jpg
1.jpg
Khách hàng đặt mua khâu nhục qua mạng và nhận về cục xương.

Món khâu nhục Thất Khê vốn nổi tiếng bởi quy trình chế biến công phu từ thịt ba chỉ tươi kết hợp cùng gia vị đặc trưng vùng cao, được công nhận OCOP. Nhưng giờ đây, những người làm nghề chân chính ở Thất Khê, Lạng Sơn đang phải gánh chịu hậu quả từ sự gian dối của kẻ khác.

Trước sự việc trên, ngày 19/10, Văn phòng UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Văn bản số 9811/VP-KTTH, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đinh Hữu Học về việc khẩn trương kiểm tra, xác minh thông tin phản ánh liên quan đến hoạt động kinh doanh sản phẩm khâu nhục Lạng Sơn đóng hộp. Theo chỉ đạo, Chi cục QLTT tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Công an tỉnh cùng các đơn vị liên quan xác minh nội dung phản ánh, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm nếu có theo quy định của pháp luật.

Bước đầu, lực lượng chức năng xác định người bán hàng có địa chỉ ở Hà Nội và chuyển hàng qua một hãng chuyển phát nhanh. Sau khi có kết luận liên quan đến truy xuất nguồn gốc, bảo vệ nhãn hiệu, tỉnh Lạng Sơn sẽ thông tin công khai trên báo chí.

Trước đó Hải Sapa TV (trú tại phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai) cũng bị khởi tố về hành vi lừa dối khách hàng. Hải đã sản xuất “thịt trâu sấy khô tê cay” từ thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ, nhưng sau đó quảng cáo trên mạng xã hội là “thịt trâu sấy đặc sản Tây Bắc”.

Nguy cơ ảnh hưởng đến thương hiệu địa phương

Hiện nay, nhiều địa phương đã triển khai các giải pháp như xây dựng thương hiệu, cấp chứng nhận OCOP, áp dụng tem truy xuất nguồn gốc và hỗ trợ đưa sản phẩm lên các nền tảng bán hàng chính thống. Chương trình OCOP cũng hướng tới việc phát triển các sản phẩm có lợi thế của địa phương, đồng thời hỗ trợ quảng bá, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm nông thôn.

Tuy nhiên, việc kiểm soát trên môi trường mạng vẫn còn nhiều khó khăn. Thiệt hại đầu tiên và trực tiếp nhất thuộc về người tiêu dùng. Người mua có thể phải trả tiền cho sản phẩm không đúng cam kết, không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng hoặc không đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm. Với những mặt hàng dùng trực tiếp trong chế biến, ăn uống, nguy cơ còn có thể liên quan đến sức khỏe nếu sản phẩm không bảo đảm điều kiện an toàn.

3.jpg
Lực lượng quản lý thị trường thực hiện rà soát, xác minh về chất lượng thực phẩm khâu nhục đóng hộp, có nhiều ý kiến, phản ánh không tốt, gây bức xúc dư luận.

Đối với những người sản xuất chân chính, việc hàng hóa bị làm giả, nhái nhãn hiệu hoặc gắn mác sai nguồn gốc tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh. Các cơ sở đầu tư nghiêm túc vào nguyên liệu, quy trình chế biến, chất lượng và truy xuất nguồn gốc có thể bị đặt vào thế bất lợi trước những người bán sử dụng hàng hóa rẻ tiền nhưng quảng cáo bằng danh tiếng của đặc sản địa phương.

Nghiêm trọng hơn, khi người tiêu dùng nhiều lần mua phải hàng kém chất lượng dưới danh nghĩa một đặc sản, họ có thể dần mất niềm tin vào chính sản phẩm đó. Từ một trải nghiệm tiêu cực với người bán cụ thể, sự hoài nghi có thể lan sang cả những cơ sở kinh doanh uy tín, thậm chí ảnh hưởng đến hình ảnh của địa phương được gắn với sản phẩm.

Đối với địa phương đang phát triển kinh tế dựa trên nông sản, sản phẩm OCOP, làng nghề và du lịch trải nghiệm, uy tín đặc sản còn gắn với sinh kế của người dân. Khi thị trường mất niềm tin, sản phẩm khó tiêu thụ hơn, cơ sở sản xuất chân chính có thể bị giảm doanh thu, trong khi những lợi ích kinh tế mà thương hiệu địa phương mang lại cũng bị ảnh hưởng.

Bởi vậy, lợi dụng tên tuổi đặc sản để bán hàng không đúng chất lượng không chỉ là câu chuyện giữa người mua và người bán. Nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, hành vi này có thể gây tổn hại đến môi trường kinh doanh và những giá trị đã được cộng đồng địa phương gây dựng.

4.jpg
Nhiều sản phẩm OCOP của các địa phương được trưng bày trong chương trình “Sức sống hàng Việt”.

Về phía người tiêu dùng cần thay đổi thói quen mua hàng, không chỉ dựa vào những lời quảng cáo hấp dẫn mà cần quan tâm đến nhãn mác, thông tin nhà sản xuất, chứng nhận chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Về phía cơ quan quản lý, việc kiểm tra, xử lý những trường hợp lợi dụng tên gọi đặc sản để kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc cần được tăng cường, đặc biệt trên các nền tảng mạng xã hội. Đồng thời, cần hỗ trợ các hộ sản xuất nhỏ nâng cao kỹ năng bán hàng trực tuyến, xây dựng thương hiệu để những sản phẩm thật sự có giá trị không bị hòa lẫn trong “ma trận” quảng cáo.

Ngọc Mai

Các tin khác

Cuộc đảo chính bất thành nhắm vào ông Roosevelt

Cuộc đảo chính bất thành nhắm vào ông Roosevelt

Cuối tháng 7/2026, tạp chí trực tuyến Mỹ Popularmechanics (PMC) xới lại cuộc đảo chính bất thành chống lại Tổng thống đắc cử Franklin D. Roosevelt những năm 1930. Theo PMC, đây là cuộc đảo chính ít người biết, nhằm kéo nước Mỹ theo chủ nghĩa phát xít, mô hình được giới tài phiệt Mỹ tôn sùng để bảo toàn quyền lợi cho chính họ.

Chipmunk và những vụ do thám ly kỳ

Chipmunk và những vụ do thám ly kỳ

Như cái tên nhí nhảnh của nó, những chiếc máy bay huấn luyện cánh quạt Chipmunk (sóc chuột) khiêm tốn đã trải qua nhiều thập kỷ làm nhiệm vụ do thám lực lượng Liên Xô trong và xung quanh Berlin khi nó bị chia cắt trong Chiến tranh Lạnh. Mặc dù với thiết kế đơn giản và trong vai trò ít ai để ý, nó đã đem lại nhiều thành công trong việc do thám đối với các đồng minh phương Tây.

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Khảo cổ học cung cấp tư liệu và căn cứ khoa học cho việc nhận diện, bảo tồn, phát huy di sản. Trong khi những nhiệm vụ ấy ngày càng cụ thể, ngành vẫn ít người theo học, nhiều địa phương thiếu nhân lực chuyên môn và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế.

Bi hài “du lịch xem đất”

Bi hài “du lịch xem đất”

Những lời quảng cáo hấp dẫn như: Đất trung tâm chỉ 20 triệu đồng/m2, nhà quận 2 (cũ) giá chỉ 2 tỷ đồng, mua đất nền dự án trúng thưởng vàng và ô tô... xuất hiện nhan nhản trên các hội nhóm, nền tảng mua bán bất động sản và các tài khoản tích xanh hàng chục ngàn người theo dõi. Tuy nhiên, khi khách hàng liên hệ, không ít trường hợp được thông báo sản phẩm đã bán hết và được giới thiệu những bất động sản khác trong “tour du lịch xem đất”.

Nữ tử tù thoát chết trong cuộc hành quyết lịch sử

Nữ tử tù thoát chết trong cuộc hành quyết lịch sử

Tối 30/9/2026, tại nhà tù Riverbend thuộc bang Tennessee, Mỹ, Christa Pike được đưa vào phòng thi hành án tử hình. Sau hai liều thuốc tiêm, nữ tử tù 50 tuổi vẫn sống và được cấp cứu. Ba mươi năm trước, Pike nhận án tử hình vì sát hại Colleen Slemmer, một nữ sinh cùng học nghề, khi mới 18 tuổi. Cuộc hành quyết phụ nữ đầu tiên tại Tennessee sau hơn hai thế kỷ kết thúc ngoài dự kiến, đưa vụ án cũ trở lại tâm điểm.

Bóc gỡ đường dây ma túy xuyên biên giới

Bóc gỡ đường dây ma túy xuyên biên giới

Từ nguồn ma túy ở Campuchia, các đối tượng đưa hàng qua Hưng Yên, về Hà Nội, hình thành mạng lưới tiêu thụ với nhiều mắt xích có quan hệ gia đình, tình cảm và bạn bè. Quá trình bóc gỡ đường dây, lực lượng Công an còn phát hiện việc sử dụng tiền mua bán ma túy để giao dịch vàng, nhà đất, nhằm chuyển hóa lợi nhuận bất hợp pháp thành tài sản khác.

Đi chùa online để… tích điểm?

Đi chùa online để… tích điểm?

Từ xếp hàng vào chính điện ảo đến làm nhiệm vụ tích điểm “công đức”, trào lưu đi chùa online đang đan xen nhu cầu tìm bình an với trải nghiệm giải trí. Đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhìn nhận công nghệ có thể hỗ trợ tu học nhưng không thay thế hoàn toàn trải nghiệm tại chùa.

Những tờ hóa đơn chiến tranh nghiệt ngã của châu Âu

Những tờ hóa đơn chiến tranh nghiệt ngã của châu Âu

Châu Âu không quyết định thời điểm cuộc chiến với Iran bắt đầu, không trực tiếp tham chiến và cũng không kiểm soát eo biển Hormuz. Nhưng, Lục địa già đang phải thanh toán một phần đáng kể hóa đơn của cuộc xung đột bằng giá năng lượng, lạm phát, tăng trưởng suy yếu, ngân sách căng thẳng và những rạn nứt chính trị ngày càng rõ. Cuộc chiến, vì thế, không chỉ là một cú sốc từ bên ngoài. Nó đang trở thành phép thử đối với năng lực cạnh tranh, sự đoàn kết và tham vọng “tự chủ chiến lược” của châu Âu.

Từ góc nhìn tình báo

Từ góc nhìn tình báo

Ngày 13/10/2026, Nga bắt giữ nhà báo Nhật Bản Imai Yuki tại thành phố Yuzhno - Sakhalinsk, đảo Sakhalin, với cáo buộc hoạt động gián điệp. Vụ việc không chỉ làm gia tăng sức ép trong quan hệ Moscow - Tokyo, mà còn đặt ra những vấn đề đáng chú ý về hoạt động phản gián, giá trị tình báo của dữ liệu công khai và ranh giới giữa tác nghiệp báo chí với thu thập thông tin trái phép trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược.

Truy bắt những “chú ngựa bất kham”

Truy bắt những “chú ngựa bất kham”

Sử dụng đồng bộ các nghiệp vụ kết hợp với tăng cường tuần tra, kiểm soát; nhiều nhóm thanh thiếu niên chạy xe lạng lách, đánh võng, chạy tốc độ cao mang theo hung khí qua nhiều tuyến phố đã bị Công an TP Huế phát hiện, xử lý về hành vi “Gây rối trật tự công cộng”. Nhằm ngăn chặn triệt để hành vi này, lực lượng Công an đang tập trung rà soát, xử lý các cơ sở “độ, chế xe”.

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Sức sống mới dưới chân Hoàng Liên Sơn

Sức sống mới dưới chân Hoàng Liên Sơn

Từ những nếp nhà người Mông nép bên sườn núi đến những homestay đón khách, Lao Chải (xã Khun Há, tỉnh Lai Châu) đang từng ngày đổi thay. Người dân vừa làm du lịch, phát triển cây dược liệu, nông sản, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa. Cùng những sinh kế mới, sự bình yên của bản làng đang trở thành điểm tựa để du lịch cộng đồng phát triển bền vững.

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Giăng lưới bắt “cọp đen”

Giăng lưới bắt “cọp đen”

Vì những món tiền thu lợi bất chính, nhóm đối tượng do Đào Ngọc Giàu (còn gọi là Cọp đen) sinh năm 1993, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai cầm đầu đã viết kịch bản, thuê người đóng loạt phim ngắn chứa đựng nội dung bẩn, trái với thuần phong mỹ tục, tô đậm hình tượng “đại ca”, đề cao sức mạnh bạo lực; liều lĩnh, hành xử theo kiểu coi thường pháp luật tung lên mạng xã hội bằng tài khoản ẩn danh. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn này, cứ ung dung ngồi thu tiền, nhưng Giàu không ngờ đã bị cơ quan Công an phát hiện và “hốt gọn” cả nhóm để xử lý theo quy định của pháp luật.

Ma trận khóa học làm giàu

Ma trận khóa học làm giàu

Đánh vào tâm lý muốn nhanh chóng cải thiện thu nhập, tự do tài chính và đổi đời, nhiều khóa học làm giàu, kinh doanh, đầu tư đang thu hút đông đảo người tham gia. Những lời quảng cáo về thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi tháng, bí quyết thành công hay công thức kiếm tiền ít vốn, ít rủi ro khiến không ít người sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua khóa học. Tuy nhiên, đằng sau những lời hứa hẹn hấp dẫn ấy tiềm ẩn nguy cơ quảng cáo sai sự thật, lôi kéo người tham gia các mô hình kinh doanh đa cấp, thậm chí lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Tham vọng lớn, hành lang hẹp

Tham vọng lớn, hành lang hẹp

Ngày 15/8/2026, tàu Dubai Tower rời cảng Ninh Ba - Chu Sơn, tỉnh Chiết Giang, miền Đông Trung Quốc, đánh dấu tuyến vận tải container tốc hành Bắc Cực - châu Âu bước vào giai đoạn khai thác định kỳ theo mùa. "Con đường tơ lụa trên băng" (Polar Silk Road) đang thành hình và được thử nghiệm theo hướng vận tải thương mại định kỳ sau nhiều năm chủ yếu tồn tại dưới dạng các chuyến đi đơn lẻ và kế hoạch dài hạn. Tuy nhiên, từ một tuyến vận tải theo mùa đến một hành lang đủ sức tác động đáng kể tới dòng thương mại Á - Âu vẫn còn nhiều điều phải bàn.

Châu Phi trong cuộc chiến với tội phạm mạng

Châu Phi trong cuộc chiến với tội phạm mạng

Chiến dịch truy quét tội phạm mạng lớn nhất lịch sử châu Phi vừa kết thúc với những con số tổng kết rất đáng chú ý. Độ lớn của những con số đã đặt ra câu hỏi đáng suy nghĩ về quy mô của mối đe dọa số tại châu Phi hiện nay cũng như mức độ sẵn sàng của các quốc gia tại châu lục với tội phạm công nghệ cao đang ngày càng nguy hiểm này.

Con đường vòng của Ottawa

Con đường vòng của Ottawa

Danh xưng “thành viên liên kết” của EU còn chưa có định nghĩa, và phần lớn cam kết trong tuyên bố chung Canada - EU mới đây vẫn cần đàm phán. Nhưng, đằng sau cái nhãn mơ hồ ấy là một ván cờ lớn hơn: Ottawa đang củng cố năng lực tự chủ và mở rộng dư địa hành động trong một trật tự quốc tế nhiều biến động.