Những chuyến hàng ngày càng lớn
Dưới những chiếc ô trên bãi biển, trong các quán bar ven biển hay giữa những khu nghỉ dưỡng đông đúc ở miền nam Tây Ban Nha, một cuộc đối đầu đang diễn ra âm thầm: cảnh sát và hiến binh (Guardia Civil) không chỉ truy tìm các đường dây vận chuyển ma túy mà còn phải đối phó với những nhóm tội phạm ngày càng táo tợn, có vũ khí và khả năng tổ chức cao.
Trả lời phỏng vấn Báo El Pais, các sĩ quan cảnh sát mô tả luôn trong tình trạng cảnh giác thường trực khi xung quanh luôn có những kẻ mà họ có nhiệm vụ truy bắt. Một số sĩ quan gọi trạng thái này là "Hội chứng phương Bắc", cách nói gợi nhớ thời kỳ lực lượng an ninh Tây Ban Nha phải hoạt động trong điều kiện đe dọa thường xuyên tại xứ Basque, khu tự trị phía Bắc Tây Ban Nha.
Theo Hiệp hội Hiến binh Tây Ban Nha (AUGC), riêng trong tháng 3 và tháng 4/2026, lực lượng chức năng đã thu giữ 11 tấn cocaine tại tỉnh Huelva. Đây mới chỉ là số liệu của tổ chức nghề nghiệp đại diện cho lực lượng thực thi pháp luật và chưa phải số liệu chính thức của Bộ Nội vụ cho năm 2026, nhưng nó cho thấy quy mô của những đường dây buôn bán ma túy ngày càng lớn.
Điểm đáng chú ý là phương thức vận chuyển cũng đang thay đổi. Các sĩ quan nói với El Pais rằng, ngoài cài ma túy trong các lô hàng vận chuyển bằng container tại các cảng, các băng nhóm còn sử dụng những chiếc xuồng cao tốc xuất phát từ khu vực ngoài khơi châu Phi và Bồ Đào Nha, những tuyến đường vốn quen thuộc với hoạt động vận chuyển ma túy. Xuồng bán cứng, tàu du lịch và tàu đánh cá đều có thể được sử dụng để đưa hàng vào bờ hoặc tiếp nhận ma túy từ những "tàu mẹ" ngoài khơi.
Tháng 9/2026, nhà chức trách Tây Ban Nha chặn một xuồng cao tốc cách quần đảo Canary khoảng 70 hải lý và thu giữ 3.360 kg cocaine được chia thành 139 kiện. 5 thành viên trên xuồng bị bắt, cảnh sát thu giữ một súng trường tấn công và một súng máy hạng nhẹ. Theo các quan chức, loại xuồng tốc độ cao này thường được những nhóm buôn ma túy sử dụng để nhận hàng từ tàu mẹ trên biển. Trong khi đó, tờ Maritime Executive cho biết hồi tháng 5, nhà chức trách Tây Ban Nha từng chặn một tàu chở hàng gần Canary và thu giữ lượng cocaine được ước tính lên tới 45 tấn. Hàng được cho là sẽ được chuyển sang những chiếc xuồng nhỏ hơn trước khi tiếp tục hành trình vào đất liền.
Những vụ việc cho thấy miền nam Tây Ban Nha đang trở thành mắt xích quan trọng trên tuyến vận chuyển xuyên Đại Tây Dương mà các đường dây tội phạm sử dụng để đưa cocaine từ Nam Mỹ vào thị trường châu Âu.
Tội phạm ngày càng liều lĩnh
Cùng với lượng ma túy lớn hơn là sự gia tăng mức độ nguy hiểm trong các cuộc đối đầu với lực lượng thực thi pháp luật. Cơ quan công tố Tây Ban Nha nhận định hoạt động tội phạm tại một số địa phương ở miền nam như Malaga và Marbella ngày càng "tinh vi", với sự hiện diện của những băng đảng lớn - trong đó có cả những đối tượng đến từ khu vực Balkan hoặc Mỹ Latinh, với những tay súng được vũ trang hạng nặng.
Một vụ việc tại Sevilla được cơ quan công tố nêu trong báo cáo cho thấy mức độ nguy hiểm của những băng nhóm này. Ngày 9/11/2025, trong chiến dịch truy quét các băng nhóm buôn bán hashish (một dạng ma túy cô đặc được làm từ nhựa cần sa, có độ mạnh cao hơn cần sa thông thường), các đối tượng đã sử dụng súng tiểu liên chống trả cảnh sát khiến một sĩ quan bị thương nặng. Sau đó, những nghi phạm này bị bắt tại Malaga và Marbella cùng 70 kg cocaine, súng ngắn, một máy bay không người lái và các thiết bị phục vụ hoạt động buôn bán ma túy.
Đối với cảnh sát và hiến binh hoạt động tại khu vực này, nguy hiểm không dừng lại khi chiến dịch kết thúc. Theo El Pais, một số cảnh sát phát hiện ảnh của mình được chia sẻ trong các nhóm trò chuyện của những kẻ buôn ma túy. Đó có thể là ảnh họ đi trên đường, biển số xe cá nhân hoặc xe công vụ, thậm chí hình ảnh nơi ở và gia đình.
Nỗi lo bản thân và gia đình bị trả thù khiến nhiều cảnh sát luôn ở trạng thái căng thẳng tột độ. "Ngay cả khi dắt chó đi dạo, tôi cũng phải mang theo súng", Marcos - một sĩ quan thuộc đơn vị cảnh sát chống tội phạm có tổ chức của Tây Ban Nha (GRECO) chia sẻ như vậy sau khi tham gia bắt giữ hai tên tội phạm khét tiếng, được biết đến với biệt danh "Pajarito" và "Moreno" hồi tháng 1.
Câu chuyện cho thấy các đường dây ma túy giờ đây không chỉ tìm cách né tránh lực lượng chức năng mà còn chủ động thu thập thông tin về cảnh sát và đe dọa họ. Tại một số địa bàn, chúng thuê người làm nhiệm vụ cảnh giới (được gọi là "puntos"), trong đó có cả trẻ vị thành niên, đứng tại các vị trí chiến lược để quan sát biển số xe và hoạt động của cảnh sát rồi truyền thông tin qua các ứng dụng nhắn tin. Các puntos có thể được trả tới 1.000 euro/ ngày làm nhiệm vụ cảnh giới.
Các nhóm tội phạm còn tận dụng kiến thức địa hình của người địa phương. Tại Vườn quốc gia Donana, một số thợ săn trộm được thuê để hỗ trợ vận chuyển hoặc cất giấu ma túy. Họ hiểu rõ những con kênh, cửa sông, vùng đầm lầy và những khu vực mà lực lượng chức năng khó tiếp cận, khiến việc truy vết gặp rất nhiều trở ngại.
Nguồn lực ngày càng thiếu thốn
Một trong những thách thức với Tây Ban Nha hiện nay là bố trí thêm nguồn lực chống ma túy tại miền Nam. Lực lượng hiện có khó bao quát hết bờ biển rất dài cùng nhiều tuyến sông có thể được sử dụng để đưa ma túy vào đất liền. Trong khi đó, các băng nhóm tội phạm có thể huy động tới 50 đối tượng cho một chuyến hàng lớn, bao gồm người vận chuyển, cảnh giới, người cung cấp thông tin, người tiếp nhận hàng đến lực lượng bảo vệ có vũ trang.
Hiện các đơn vị chống ma túy phải nhận hỗ trợ từ những lực lượng vốn đảm nhiệm công việc an ninh công cộng như hiến binh. Điều này đặt ra bài toán về việc duy trì các nhiệm vụ cảnh sát thông thường trong khi nhu cầu chống tội phạm có tổ chức ngày càng tăng.
Vấn đề còn nằm ở chế độ đãi ngộ. Các nghiệp đoàn và hiệp hội nghề nghiệp đang vận động để những khu vực chịu ảnh hưởng nặng bởi hoạt động buôn ma túy ở miền Nam được công nhận là các "Khu vực đặc thù" về an ninh, nhằm cải thiện điều kiện làm việc và sinh hoạt cho cảnh sát. Tờ El Pais cho biết các sĩ quan chống ma túy tại đây không được hưởng khoản phụ cấp nhiệm vụ nguy hiểm khoảng 700 euro/ tháng, trong khi chế độ tương tự vẫn được áp dụng đối với một số lực lượng ở miền Bắc.
Các đường dây hoạt động tại Costa del Sol không chỉ buôn ma túy mà còn sử dụng doanh nghiệp để che giấu và hợp pháp hóa lợi nhuận, khiến việc điều tra phải lần theo cả dòng tiền và các mối quan hệ kinh doanh, trong đó có cả yếu tố tội phạm xuyên quốc gia. Do đó, Cơ quan Công tố Tây Ban Nha đang đề nghị thành lập một bộ phận chuyên trách chống ma túy tại các tòa án ở các thành phố Marbella và Estepona, đồng thời cảnh báo tình trạng thiếu nguồn lực để điều tra và xét xử những vụ án có tính chất phức tạp. Cơ quan này cho biết, chỉ riêng Văn phòng Công tố thành phố Malaga đã phải xử lý hơn 1.000 hồ sơ tư pháp có yếu tố quốc tế vào năm 2025, tăng khoảng 10% so với năm trước.
