Vỏ bọc doanh nghiệp và công nghệ hóa quy trình thẩm định “tín dụng đen”
Trong bức tranh tội phạm “tín dụng đen” hiện đại, sự chuyển dịch từ các hình thức đòi nợ bạo lực truyền thống sang các phương thức “trí tuệ”, núp bóng dưới lăng kính thương mại hợp pháp đang là một thách thức lớn đối với công tác quản lý nhà nước và đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá nhiều đường dây núp bóng doanh nghiệp “cho thuê vàng” để hoạt động “tín dụng đen” với lãi suất cao, có nơi lên tới hơn 500%/năm. Qua đấu tranh cho thấy, loại tội phạm này là minh chứng tiêu biểu cho xu hướng tội phạm hóa các giao dịch dân sự nhằm hợp pháp hóa nguồn lợi bất chính. Đến nay, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố vụ án, khởi tố 36 bị can và đang tiếp tục mở rộng điều tra, kiên quyết xử lý nghiêm toàn bộ đường dây, đối tượng liên quan.
Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh đã đồng loạt kiểm tra 8 địa điểm, xác định một hệ thống tội phạm có sự cấu kết chặt chẽ, phân công vai trò rạch ròi và ứng dụng công nghệ quản lý dòng tiền tinh vi. Điển hình cho mô hình quản lý tập trung và hệ thống phần mềm chuyên dụng là đường dây do Lê Thành Long trực tiếp điều hành và Nguyễn Anh Tuấn (cùng sinh năm 1997, cùng quê Hà Nội) góp vốn ban đầu 4 tỷ đồng. Nhóm này sử dụng hệ thống phần mềm quản lý cầm đồ chuyên dụng trên tên miền https://1gold.biz/ để theo dõi khách hàng và dòng tiền.
Để che giấu hoạt động, Long dựng lên các hộ kinh doanh “ma” không có hoạt động thương mại thực tế như Hộ kinh doanh Đại Phát Gold (do Đàm Trọng Tân đứng tên tại số 93 Bàu Cát 1, phường Tân Bình) và Hộ kinh doanh Thịnh Vượng Gold (tại 105 Đinh Bộ Lĩnh, phường Long Thành, TP Đồng Nai).
Thông qua mạng lưới nhân viên được phân công nhiệm vụ cụ thể từ khâu chạy quảng cáo, thẩm định thực tế nhà ở, thu thập thông tin đến việc điều phối dòng tiền qua các nhóm Zalo nội bộ, chỉ từ tháng 5/2026 đến khi bị triệt phá, nhóm này đã đẩy ra hàng trăm hợp đồng “tín dụng đen”, thu lợi bất chính hơn 4,18 tỷ đồng với mức lãi suất khủng khiếp từ 292% đến hơn 544%/năm. Thậm chí, Long còn móc nối với Nguyễn Thanh Tuấn, kẻ cầm đầu nhóm DC GOLD Sài Gòn Group với nhiều chi nhánh trên địa bàn thành phố để mở rộng quy mô cho vay các khoản lớn…
Không dừng lại ở các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nhiều ổ nhóm đã tiến hành thành lập hẳn các công ty trách nhiệm hữu hạn để tạo lớp vỏ bọc vững chắc hơn. Tại địa bàn phường Long Trường, Lê Thanh Tùng (sinh năm 1982, có 1 tiền án, dương tính với ma túy) đứng ra điều hành hoạt động của Công ty TNHH Thương mại dịch vụ đầu tư cho thuê THT tại căn hộ B12 Khu dân cư Park Riverside và chạy quảng cáo Facebook giả với nội dung “cho thuê trang sức cưới hỏi”.
Theo đó, khi khách hàng có nhu cầu vay tiền, các đối tượng thẩm định thông tin, yêu cầu định vị nơi ở, địa điểm kinh doanh rồi mua vàng nhẫn 9999 giao cho khách ký hợp đồng thuê với mức lãi suất “cắt cổ” 150.000 đồng/1 chỉ/1 ngày (tương đương 4,5 triệu đồng/ chỉ/ tháng) cùng nhiều khoản phí thẩm định, làm hồ sơ khác.
Cơ quan Công an xác định chỉ từ ngày 17/9/2026 đến ngày 7/10/2026, đường dây này đã giao dịch với 27 khách hàng (30 hợp đồng) cho vay tổng cộng 72 chỉ vàng; trong đó đã làm việc, xác minh được 15 khách vay (47 chỉ vàng) với số tiền thu lợi bất chính hơn 200 triệu đồng…
Tại phường Minh Phụng, Chi nhánh Công ty Cổ phần FASHION VIP 999 (địa chỉ 205 Hàn Hải Nguyên) do Trần Thế Long (sinh năm 1983, quê Hà Nội) đứng sau tổ chức và giao cho Đặng Quốc Vương (sinh năm 1997, thường trú Hà Nội, hiện ở phường Minh Phụng) làm giám đốc chi nhánh. Nhóm này cũng sử dụng chiêu bài hợp đồng giả cách cho thuê vàng kết hợp váy dự tiệc, thu giữ hàng vỉ nhẫn vàng và hệ thống máy móc để vận hành đường dây cho vay với lãi suất ngất ngưởng gần 272%/năm.
Để che giấu hành vi phạm pháp, các đối tượng thuê trụ sở, mua vàng giả và trang phục váy dự tiệc về trưng bày, đồng thời lập trang Facebook “Fashion Vip 999” do Lê Văn Thắng (sinh năm 1990, ngụ phường Minh Phụng) chạy quảng cáo nhằm thu hút người vay. Khi có người liên hệ, các đối tượng trực tiếp xuống địa bàn thẩm định nơi ở, đối chiếu VNeID và giữ giấy tờ tùy thân của khách…
Tương tự, Công ty TNHH Huy Anh JEWELRY do Bùi Quang Hùng làm giám đốc (tại 252/55 Cao Thắng, phường Hòa Hưng), Công ty TNHH An Phát JEWELRY do Vũ Anh Tuấn chủ mưu và Phạm Cao Sơn làm đại diện pháp luật (tại 55 đường 3/2, phường Vườn Lài), hay Công ty TNHH LT3 LUXURY tại xã Nhà Bè do Tống Duy Long điều hành và Hộ kinh doanh Hoàng Kim 9999 do Nguyễn Duy Đạt cầm đầu (tại phường An Phú Đông) đều vận hành theo công thức chung: đăng ký ngành nghề kinh doanh đồ dùng cá nhân, trang sức hợp pháp nhưng thực chất là các “lò tín dụng đen” với lãi suất dao động từ 160% đến hơn 444%/năm…
Giải mã thủ đoạn hợp đồng dân sự làm lá chắn phi pháp
Có thể thấy, dưới góc độ pháp lý và kinh tế, các đối tượng cầm đầu các doanh nghiệp núp bóng trên hoàn toàn nhận thức rõ các giới hạn về lãi suất theo quy định tại Bộ luật Dân sự cũng như chế tài hình sự của tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”… Tuy nhiên, đằng sau tấm biển hiệu hoành tráng và những tủ kính trưng bày vàng mã, trang sức lấp lánh, váy dạ tiệc… là một hệ thống vận hành “tín dụng đen” khép kín. Các đối tượng tận dụng triệt để sức mạnh lan tỏa của không gian mạng thông qua việc lập hàng loạt trang Facebook, Zalo và các website quảng cáo rầm rộ với những mỹ từ hấp dẫn như “cho thuê vàng nhanh”, “cho thuê vàng trả góp”.
Phương thức giao dịch của các nhóm này cho thấy sự chuyên nghiệp hóa cao độ. Khi một người dân có nhu cầu cấp bách về tài chính sập bẫy quảng cáo, họ phải trải qua một quy trình thẩm định gắt gao không kém các tổ chức tài chính chính thống: từ việc cung cấp căn cước công dân, mã định danh điện tử VNeID, sao kê tài khoản ngân hàng cho đến việc xác minh chi tiết nơi ở, việc làm và thu nhập.
Theo Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh, điểm cốt lõi trong thủ đoạn che giấu tội phạm của các nhóm này là việc sử dụng “hợp đồng giả cách cho thuê tài sản”. Bản chất giao dịch là một khoản vay tiền mặt lấy lãi theo ngày hoặc theo tháng, nhưng các đối tượng ép người vay phải quy đổi số tiền cần vay thành số lượng vàng tương ứng. Người vay ký hợp đồng nhận vàng, mang vàng đi bán ngay tại tiệm để lấy tiền mặt sử dụng, đồng thời gánh chịu nghĩa vụ trả “phí thuê vàng” định kỳ và hoàn trả lại vàng (hoặc tiền tương ứng) khi đáo hạn.
Để qua mặt cơ quan Công an khi bị kiểm tra, các đối tượng xé nhỏ cấu trúc dòng tiền thành một ma trận các loại phí chồng chéo, từ “phí thuê vàng”, “phí hồ sơ”, “phí dịch vụ” cho đến “phí gia hạn”. Đặc biệt, có những nhóm còn “sáng tạo” ra các chiêu trò quái dị như lập hợp đồng cho thuê vàng kèm theo váy dự tiệc, đẩy giá thuê váy lên mức cao ngất ngưởng nhằm ngụy trang cho phần lãi suất cắt cổ phát sinh.
Điểm nguy hiểm của hình thức cho vay trá hình này nằm ở cơ chế “bào mòn” tài sản của nạn nhân. Khác với các khoản vay dân sự thông thường ngoài đời thực, các đối tượng áp dụng chu kỳ thanh toán cực kỳ ngắn (5 ngày hoặc 10 ngày) kèm theo yêu cầu bắt buộc phải đóng trước tiền lãi và các khoản phí dịch vụ, phí thẩm định ngay từ thời điểm ký hợp đồng.
Khi người vay không có khả năng thanh toán nợ gốc đúng hạn khi đáo hạn, họ bị ép phải ký hợp đồng gia hạn hoặc lập hợp đồng vay mới, qua đó tiếp tục gánh thêm một tầng phí mới. Sự chồng chéo giữa lãi suất danh nghĩa (được ngụy trang qua giá thuê vàng hoặc giá thuê váy dự tiệc) và các loại phí phạt chậm trả (có nơi lên tới 250.000 đồng/chỉ vàng/ngày) khiến tổng mức thiệt hại thực tế mà nạn nhân phải gánh chịu vượt xa sức tưởng tượng, biến những khoản vay ban đầu vài chục triệu đồng thành gánh nặng nợ nần vượt quá khả năng chi trả.
Đơn cử như bà N.T.H (ngụ phường Long Trường) vay 2 chỉ vàng 9999 của Công ty TNHH thương mại dịch vụ đầu tư cho thuê THT vào ngày 5/10/2026, bán được hơn 27,8 triệu đồng. Tuy nhiên, với các khoản lãi, khoản phí, bà H. thực chất mất tới hơn 11 triệu đồng (số tiền lãi suất 9 triệu đồng/ 2 chỉ/30 ngày cộng với phí hồ sơ 2,5 triệu đồng).
Nạn nhân N.A.L (ngụ phường Diên Hồng) vay 1 chỉ vàng 9999, tương đương 14 triệu đồng của Công ty TNHH LT3 LUXURY vào ngày 4/9/2026, phải đóng lãi 150.000 đồng/ngày (vay đứng), thời hạn 30 ngày; phí làm hồ sơ 700.000 đồng; đóng trước 1 ngày tiền thuê vàng 150.000 đồng; thanh toán 30 ngày tiền lãi 4,5 triệu đồng, chưa trả tiền gốc… Cho tới khi bị cơ quan Công an phát hiện vụ việc, anh L. đã phải nộp cho công ty cho vay hơn 5,4 triệu đồng (chưa kể còn nguyên khoản tiền gốc)…
Đáng nói, việc các đối tượng yêu cầu người vay thế chấp giấy tờ tùy thân gốc thực chất là để nắm “thóp”, dùng làm công cụ uy hiếp, áp lực tinh thần khi con nợ có biểu hiện chậm trả hoặc trốn tránh…
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh xác định: Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hay bất kỳ bản hợp đồng “cho thuê vàng” trá hình nào cũng không thể trở thành “lá chắn pháp lý” hay “bùa hộ mệnh” để tội phạm “tín dụng đen” ẩn náu. Mọi hành vi lợi dụng vỏ bọc doanh nghiệp để hoạt động phạm tội đều sẽ bị điều tra xử lý theo pháp luật, với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.
