Hoàn thiện pháp luật an ninh dữ liệu đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Bộ Công an là cơ quan chủ trì xây dựng dự án Luật An ninh dữ liệu. Việc hoàn thiện pháp luật, quy định phát triển, ứng dụng dữ liệu, quản trị dữ liệu, bảo đảm an ninh dữ liệu vào công tác quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội là yêu cầu rất cần thiết và cấp bách trong tình hình hiện nay.

Hiên nay, Bộ Công an đã hoàn thành Hồ sơ dự án Luật An ninh dữ liệu để lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Đảm bảo an ninh dữ liệu là vấn đề sống còn

Tại dự thảo tờ trình dự án Luật An ninh dữ liệu, Bộ Công an cho biết, việc xây dựng và ban hành Luật An ninh dữ liệu là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về chuyển đổi số và bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đã ban hành nhiều quyết định có tính định hướng quan trọng về phát triển dữ liệu, hoàn thiện cơ sở hạ tầng thông tin trong chuyển đổi số ở nước ta như: Chiến lược dữ liệu quốc gia quy định tại Quyết định số 142/QĐ-TTg ngày 02/02/2024 của Thủ tướng Chính phủ, Quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 quy định tại Quyết định số 36/QĐ-TTg ngày 11/01/2024 của Thủ tướng Chính phủ.

Hệ thống các văn bản nghị quyết, chỉ thị, quyết định của Đảng và Chính phủ đã xác lập một tư duy xuyên suốt: Dữ liệu là tài nguyên, đảm bảo an ninh dữ liệu là vấn đề sống còn. Do vậy, khi quy mô dữ liệu tăng lên, hệ thống dữ liệu càng lớn và mạnh thì việc bảo đảm an ninh dữ liệu không chỉ đơn thuần là cài phần mềm diệt virus hay bảo mật dữ liệu mà là đòi hỏi cấp bách và cần thiết về quy trình, công nghệ, nhân lực, biện pháp bảo đảm an ninh dữ liệu.

Đáp ứng yêu cầu đó, dự thảo Luật An ninh dữ liệu được xây dựng nhằm tạo ra 3 trụ cột chính. Thứ nhất là thống nhất quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu như đối với hệ thống các tài nguyên, khoáng sản khác; phân loại dữ liệu để quản lý, bảo vệ chủ quyền số và áp dụng các chiến lược phát triển kinh tế số trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia; nâng cao năng lực tự chủ, tự cường đối với công nghiệp số: Công nghệ lõi, công nghệ bảo mật dữ liệu. Bên cạnh đó, bảo đảm an ninh dữ liệu còn nhằm “hình thành và duy trì niềm tin số” - đây là một trong những yếu tố quyết định để chuyển đổi số quốc gia thành công, xây dựng kinh tế số, Chính phủ số, xã hội số. Xây dựng Luật An ninh dữ liệu không chỉ là hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn là hành động cụ thể để bảo vệ nền tảng độc lập, tự chủ của quốc gia trong kỷ nguyên số, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đảm bảo Việt Nam không chỉ là quốc gia tiêu dùng công nghệ mà còn là quốc gia làm chủ an ninh số.

5-1763975513716.jpg
Một tọa đàm về an ninh dữ liệu do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia tổ chức.

Do vậy, việc hoàn thiện pháp luật, quy định phát triển, ứng dụng dữ liệu, quản trị dữ liệu, bảo đảm an ninh dữ liệu vào công tác quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội là yêu cầu rất cần thiết và cấp bách trong tình hình hiện nay.

Tạo hành lang pháp lý xây dựng xã hội số, kinh tế số, bảo vệ chủ quyền số quốc gia

Cũng theo Bộ Công an, thực tiễn hiện nay cho thấy công tác bảo đảm an ninh dữ liệu thời gian qua đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức mới, ngày càng đan xen, phức tạp, chi phối trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, tác động tới chủ quyền quốc gia của Việt Nam trên không gian mạng. Cụ thể là sự bùng nổ của tài nguyên dữ liệu và rủi ro an ninh phi truyền thống; nguy cơ lệ thuộc vào công nghệ mật mã và hạ tầng nước ngoài; thách thức từ trí tuệ nhân tạo (AI) và máy tính lượng tử, những hạn chế của hệ thống pháp luật hiện hành.

Bên cạnh đó, kinh nghiệm quốc tế và yêu cầu thực tiễn từ công tác quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam hiện nay cũng cho thấy cần thiết xây dựng và ban hành Luật An ninh dữ liệu. Trên thế giới, nhiều quốc gia, khu vực đã ban hành khung pháp luật về an ninh dữ liệu, tiêu biểu như: Trung Quốc với Luật An ninh dữ liệu; Singapore với Đạo luật An ninh mạng; Liên minh Châu Âu với Quy định chung về bảo vệ dữ liệu (GDPR) và Chỉ thị về an ninh mạng và hệ thống thông tin thế hệ thứ hai (NIS2 Directive); Vương quốc Anh điều chỉnh qua Đạo luật Bảo vệ dữ liệu (Data Protection Act) và Quy định về an ninh mạng và hệ thống thông tin (NIS Regulations); Hoa Kỳ hiện chưa có luật liên bang thống nhất về an ninh dữ liệu mà điều chỉnh qua Lệnh hành pháp số 14117 năm 2024 về bảo vệ dữ liệu nhạy cảm của công dân Mỹ và các đạo luật bảo vệ dữ liệu cấp bang, tiêu biểu là Đạo luật về quyền riêng tư của người tiêu dùng California (CCPA) ban hành năm 2018.

Các đạo luật này đều có xu hướng phân loại dữ liệu theo cấp độ, kiểm soát chặt chẽ dữ liệu quan trọng, cốt lõi xuyên biên giới, tăng cường trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong bảo vệ dữ liệu. Việc thiếu hệ thống quy định về bảo đảm an ninh dữ liệu đang gây ra các vấn đề khó khăn trong công tác phân công, phân cấp dữ liệu, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong bảo vệ dữ liệu, mặt khác còn làm giảm niềm tin của người dân và doanh nghiệp khi tham gia môi trường số. Do vậy, cần thiết phải có các chính sách để giải quyết triệt để vấn đề này, tạo hành lang pháp lý xây dựng xã hội số, kinh tế số, bảo vệ chủ quyền số quốc gia.

Theo Bộ Công an, việc xây dựng và ban hành dự án Luật An ninh dữ liệu nhằm:

Xác lập chủ quyền số quốc gia: Khẳng định quyền tối cao, bất khả xâm phạm của Nhà nước đối với tài nguyên dữ liệu quốc gia, thiết lập “Biên giới số” và hệ thống mật mã tiên tiến, độc lập để bảo vệ lợi ích dân tộc trong kỷ nguyên số, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Hoàn thiện hành lang pháp lý an ninh phi truyền thống, lấp đầy các khoảng trống pháp lý về quản trị thuật toán, AI và lưu thông dữ liệu xuyên biên giới, thiết lập các tiêu chuẩn và quy định bảo đảm an ninh trong các khâu xây dựng, phát triển, sử dụng, lưu trữ dữ liệu, trong quá trình chuyển đổi số mà các luật hiện hành chưa điều chỉnh chuyên sâu.

Bảo vệ quyền và các lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; tạo ra môi trường số tin cậy, bảo vệ dữ liệu cá nhân của công dân và bí mật kinh doanh của doanh nghiệp trước các nguy cơ tấn công mạng, tống tiền và lộ lọt thông tin.

Thúc đẩy kinh tế số tự chủ chiến lược, tự cường công nghệ, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị kỹ thuật số tạo điều kiện cho dòng chảy dữ liệu an toàn, thúc đẩy Việt Nam trở thành trung tâm dữ liệu của khu vực.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Đà Nẵng: Không để nhà, đất công bỏ trống, lãng phí

Đà Nẵng: Không để nhà, đất công bỏ trống, lãng phí

433 cơ sở nhà, đất công tại Đà Nẵng vừa được đưa vào khai thác thông qua hình thức cho thuê ngắn hạn. Cùng với chính sách miễn, giảm tiền thuê nhà cho một số đối tượng ưu tiên, động thái này hướng đến sử dụng hiệu quả tài sản Nhà nước, bổ sung nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Áp lực tăng trưởng 2 con số và "phép thử" bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

Áp lực tăng trưởng 2 con số và "phép thử" bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

Số liệu thống kê 9 tháng đầu năm 2026, toàn quốc ghi nhận chỉ có 6/34 tỉnh, thành phố đạt chỉ tiêu tăng trưởng GRDP hai con số theo kế hoạch mà Đảng, Nhà nước đề ra. Một thực tế không thể phủ nhận áp lực chỉ tiêu tăng trưởng hai con số đang “đè nặng” lên bộ máy chỉ đạo, điều hành ở hầu hết các địa phương.

Không để chính sách an sinh trở thành cơ hội đầu cơ

Không để chính sách an sinh trở thành cơ hội đầu cơ

Kết quả phát triển nhà ở xã hội đang có những chuyển biến tích cực, nhưng tình trạng lợi dụng chính sách để trục lợi cho thấy những bất cập trong tổ chức thực hiện. Trong khi đó, phát triển nhà ở cho thuê mở ra hướng tiếp cận mới, giúp người thu nhập thấp, công nhân và lao động nhập cư có thêm cơ hội ổn định chỗ ở. Xung quanh vấn đề này, trong chuyên mục Trò chuyện cuối tuần, PV Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam.

 Bài học về quản trị nguồn lực và bảo đảm an ninh phát triển

Bài học về quản trị nguồn lực và bảo đảm an ninh phát triển

Từ góc nhìn, cách tiếp cận bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT) và sự phát triển bền vững cho Quảng Ninh vươn tầm, chúng tôi xin tổng hợp, đánh giá toàn diện, sâu sắc giải mã tăng trưởng từ bài học quản trị nguồn lực và an ninh phát triển - động lực thúc đẩy đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Đảng, Nhà nước đề ra.

Sức mạnh tri thức và khát vọng tự cường

Sức mạnh tri thức và khát vọng tự cường

Chưa bao giờ người trẻ có điều kiện tiếp cận tri thức và công nghệ thuận lợi như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, họ có thể học ngoại ngữ, lập trình hay sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải quyết công việc một cách hiệu quả nhất. Nhưng tiếp cận tri thức có đồng nghĩa với khả năng sáng tạo? Và làm thế nào để những lợi thế của thời đại số trở thành sức mạnh phát triển đất nước? Những câu hỏi ấy càng đáng suy ngẫm trong dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (15/10/1956 – 15/10/2026).

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (5-8/10/2026) đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền; công tác cán bộ; kiểm tra, giám sát; đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh; trọng dụng nhân tài và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng điều đáng suy ngẫm nhất của Hội nghị có lẽ không nằm ở số lượng văn kiện, mà ở một câu hỏi được đặt ra ngay trong phiên khai mạc.

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Hai mươi năm sau Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân, câu hỏi đặt ra đã khác. Không còn là đảng viên có được làm kinh tế tư nhân hay không mà là làm thế nào để trí tuệ, vốn liếng, kinh nghiệm quản trị và tinh thần tiên phong của đội ngũ ấy trở thành một nguồn lực thực sự cho phát triển.

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư luận xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, liên quan tới việc giám sát “khách hàng VIP”.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?