Hồ Hữu Tiệp nơi “an nghỉ” của “pháo đài bay” B.52

Hồ Hữu Tiệp nằm trong làng Ngọc Hà, quận Ba Đình (Hà Nội). Nơi đây đã ghi dấu tích chiến công xuất sắc của quân và dân Thủ đô trong chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” tháng 12-1972, khi bắn rơi tại chỗ máy bay B.52 - một loại máy bay ném bom chiến lược hạng nặng, tầm xa vốn được mệnh danh là “pháo đài bay” của không lực đế quốc Mỹ.

45 năm, hơn nửa đời người đã trôi qua, nhưng những chứng tích lịch sử minh chứng ở hồ Hữu Tiệp vẫn còn đó. Nó như dấu son chói lọi trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ chủ quyền Tổ quốc.

1. Dừng chân ở ngã ba Ngọc Hà – Hoàng Hoa Thám, quận Ba Đình (Hà Nội), hỏi bất kỳ người dân nào ở đây, từ người già đến các em học sinh về hồ Hữu Tiệp, ai cũng tỏ ra hồ hởi: “Hồ B.52 chứ gì, nó nằm ngay dưới ngõ 55 Hoàng Hoa Thám ấy!”.

Cây lộc vừng mọc giữa thân máy bay B.52 ở hồ Hữu Tiệp.
Cây lộc vừng mọc giữa thân máy bay B.52 ở hồ Hữu Tiệp.

Hồ Hữu Tiệp được nhiều người biết đến với tên gọi “Hồ B.52” hiện ra sau mái đình Hữu Tiệp. Ánh nắng cuối chiều hắt xuống lòng hồ, khiến mặt nước trở nên lấp lánh như được dát thêm vàng vậy.

Những mảnh vỡ của “pháo đài bay” B.52 bị bắn rơi xuống hồ nhìn từ xa trông như một đống sắt. Vậy nhưng, chính “đống sắt” ấy là một trong những minh chứng hùng hồn ghi dấu chiến công vĩ đại của quân và dân Thủ đô. 

Khi tôi đến hồ Hữu Tiệp cũng là lúc mà bác Phạm Thị Quý, 80 tuổi, đang tản bộ quanh hồ. Bác Quý là người làng Ngọc Hà. Thời điểm đế quốc Mỹ tăng cường sử dụng không quân bắn phá Hà Nội, bác Quý là Chính trị viên phó Trung đội tự vệ làng Ngọc Hà. Chỉ tay về phần thân của chiếc B.52 đang nằm giữa lòng hồ, bác Quý tự hào kể cho tôi nghe về thời khắc hào hùng ngày ấy.

Khoảng 16h ngày 27-12-1972, Trung đội tự vệ làng Ngọc Hà nhận được tin, tối cùng ngày, đế quốc Mỹ sẽ sử dụng máy bay ném bom oanh tạc Hà Nội. Là thành viên của Trung đội tự vệ có nhiệm vụ bắt sống giặc lái, thu chiến lợi phẩm của địch, nên với bác cũng như hơn 30 thành viên trong Trung đội bám trụ đến cùng. Hầm của bác nằm cách chỗ máy bay B.52 rơi sau này chưa đầy 10m. “Đêm ấy, tên lửa bắn nhiều lắm. Các vệt sáng như sao băng cứ thế nối nhau trên bầu trời.

Vợ chồng ông Lise bà Thomas (bên phải) và hai người bạn bên hồ Hữu Tiệp
Vợ chồng ông Lise bà Thomas (bên phải) và hai người bạn bên hồ Hữu Tiệp

Khoảng 23h05, tiếng nổ vang trời kèm theo đó là âm thanh vè vè mỗi lúc một to dần. Nước hồ bắn lên tung tóe. Tôi đẩy nắp hầm sang một bên, ngó đầu lên thì thấy cột lửa bốc lên ngùn ngụt, sáng rực cả một vùng. Mọi người mừng vui hò reo: “B.52 rơi rồi!”. Đêm ấy, cả làng không ngủ, bác Quý nhớ lại.

Là người con của làng hoa Ngọc Hà, bác Nguyễn Chí Hiền, nguyên Trợ lý Chính trị Trung đoàn Tên lửa 274, Quân chủng Phòng không - Không quân, nguyên Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Ngọc Hà, luôn cảm thấy tự hào vì được trực tiếp chiến đấu bảo vệ bầu trời Hà Nội. Với bác, năm nay đã 81 tuổi, song mỗi lần đến bên hồ Hữu Tiệp là mỗi lần cảm xúc tự hào bỗng chốc lại dội về.

Bác Hiền chia sẻ, chiếc máy bay B.52 bị Trung đoàn 285 tên lửa phòng không bắn hạ vào đêm 27-12-2017 và phần thân của nó rơi xuống hồ Hữu Tiệp chính là dấu tích lịch sử hào hùng khó có thể tả hết. Bởi, chiếc B.52 này bị bắn hạ khi chưa kịp “cắt” bom - cái ác chưa kịp thực hiện đã bị… đền tội.

Nói đến đây, bác Hiền xúc động: “Ngay ngày hôm sau, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đến thăm làng và động viên bà con tiếp tục giữ vững tinh thần chiến đấu. Kỷ niệm ấy thật khó quên với tôi cũng như bà con làng hoa!”. 

2. Hồ Hữu Tiệp không chỉ là niềm tự hào của người dân Ngọc Hà mà nó còn là biểu tượng chiến thắng 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không” của quân và dân ta. Nơi đây trở thành địa chỉ du lịch thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Sáng 4-4-2017, tôi gặp nhiều đoàn du khách nước ngoài đang tham quan hồ Hữu Tiệp. Trò chuyện với vợ chồng ông Lise, bà Thomas đến từ bang California (Mỹ), tôi được biết, đây là lần thứ hai, vợ chồng ông Lise đến Việt Nam.

Trong chuyến đi du lịch với hai người bạn là bà Carolyn và ông Rich lần này, vợ chồng ông đã chọn Thủ đô Hà Nội là điểm đến, và hồ Hữu Tiệp, Bảo tàng Chiến thắng B.52 là những điểm dừng chân của vợ chồng ông và hai người bạn.

Bà Thomas nói, hồi trẻ, bà cũng đã được nghe người thân kể về sự thất bại của “pháo đài bay” B.52 ở Việt Nam. Song, đó chỉ là qua lời kể, và lần tới Hà Nội này, bà đã được tận mắt chứng kiến hình ảnh xác máy bay B.52 nằm yên ở hồ Hữu Tiệp.

Bác Phạm Thị Quí thấy tự hào khi nhắc về kỷ niệm bảo vệ chiến lợi phẩm - xác máy bay B.52 rơi ở hồ Hữu Tiệp.
Bác Phạm Thị Quí thấy tự hào khi nhắc về kỷ niệm bảo vệ chiến lợi phẩm - xác máy bay B.52 rơi ở hồ Hữu Tiệp.

Anh Nguyễn Hùng, hướng dẫn viên du lịch cho biết, không riêng gì đoàn của vợ chồng anh Lise, chị Thomas, thời gian qua, đã có rất nhiều đoàn khách du lịch quốc tế, trong đó có nhiều người đến từ Mỹ sau khi tới Hà Nội, đều muốn một lần ghé thăm "Hồ B52".

Có những ngày, hồ Hữu Tiệp đã đón 40-50 lượt du khách nước ngoài đến tham quan. Hồ Hữu Tiệp đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn nhiều du khách.

Có một sự ngạc nhiên thú vị, ngay trên phần thân của chiếc B.52 nằm giữa lòng hồ xuất hiện một cây lộc vừng xanh mơn mởn. Bác Đỗ Sáng Luyện, 81 tuổi, nhà ở khu dân cư số 3, phường Ngọc Hà – người đã có hơn 20 năm tình nguyện, gắn bó với công việc thu dọn rác quanh khu vực hồ Hữu Tiệp cho hay, cách đây khoảng 5 năm, không biết từ đâu, chỉ thấy ở giữa xác chiếc B.52 đang nằm dưới lòng hồ, cây lộc vừng cứ thế mọc lên.

Trải qua mưa nắng thất thường, song cây lộc vừng trên vẫn sừng sững đơm cành, thay lá. Đến nay, cây lộc vực đó có chiều cao khoảng 1m. Cũng chính bởi cái lạ này mà nhiều du khách khi đến đây đã nói rằng: “Cái ác luôn nhường chỗ cho cái thiện, cho sự sống mơn mởn!”. 

3. Hồ Hữu Tiệp – địa danh trở thành di tích lịch sử này vốn có lịch sử rất lâu đời và mang trong mình nhiều ý nghĩa. Tên chữ “Hữu Tiệp” có nghĩa là “có tin chiến thắng”. Một cái tên hào hùng đã gắn liền với làng hoa Ngọc Hà từ thuở xưa.

Khi xác “pháo đài bay” B.52 rơi giữa lòng hồ đã một lần nữa khẳng định ý chí quật cường của quân và dân ta. Và rồi, hình ảnh cô gái làng hoa Ngọc Hà năm xưa đang lấy nước tưới cho luống hoa, phía sau là xác chiếc B.52 được trưng bày trong Bảo tàng Chiến thắng B.52 đã, đang và sẽ mãi là hình ảnh đẹp, khắc họa một thời đạn bom, khói lửa – một thời hòa bình.

Bâng khuâng rời hồ Hữu Tiệp, rời làng Ngọc Hà, những vần thơ của nhà thơ Tố Hữu: “…Cả bốn biển hoan hô Hà Nội/Pháo đài bay rụng đỏ mặt hồ/Ngọc Hà em! Lộng lẫy hoa tươi/Xin thơm khắp miền Nam, miền Bắc…” cứ thể quẩn quanh trong tiềm thức của tôi. Hồ Tữu Tiệp – nơi an nghỉ của “pháo đài bay” B.52.

Trong 12 ngày đêm cuối năm 1972, quân và dân miền Bắc đã bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 máy bay B.52 (16 chiếc rơi tại chỗ). Tiêu diệt và bắt sống hàng trăm phi công và bắn cháy 9 tàu chiến của đế quốc Mỹ. Đáng chú ý, trong thời gian này, quân và dân Thủ đô Hà Nội đã bắn rơi 32 máy bay các loại, trong đó có 25 chiếc B.52.
Trần Huy

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.