Hành trình kêu oan 46 năm của cụ ông nhận hai bản án tử hình

Nhận án tử hình ở hai cấp tòa, suốt 46 năm qua cái “danh” tử tù đeo vào cuộc sống của ông Trần Văn Thêm, bám dính vào gia đình, dòng họ của ông. Và vụ án về ông còn đặc biệt ở chỗ, hung thủ thực sự của vụ án đã bị điều tra, bắt giữ.

“Tôi tên là Thêm – Trần Văn Thêm, bởi tôi là con thêm mà”, cụ ông 80 tuổi mang bản án oan vắt qua hai thế kỷ giải thích về cái tên của mình khi tôi hỏi ông là con thứ mấy trong gia đình. Chào đời trong sự… thêm nếm, lại ở gia đình con đàn nên thân phận của cậu bé tên Thêm không có gì đặc biệt. Vậy nhưng số phận của ông thì ngược lại. Nó quá đặc biệt. 

Nhận án tử hình ở hai cấp tòa, suốt 46 năm qua cái “danh” tử tù đeo vào cuộc sống của ông, bám dính vào gia đình, dòng họ của ông. Và vụ án về ông còn đặc biệt ở chỗ, hung thủ thực sự của vụ án đã bị điều tra, bắt giữ. 

Mới đây, ngày 6-8, đại diện lãnh đạo TAND Tối cao đã đến thăm hỏi, động viên, hứa hẹn sẽ sớm làm rõ lý do khiến Trần Văn Thêm trở thành cụ ông nổi tiếng trên các phương tiện truyền thông.

Sau khi ra tù đầu năn 1976, ông Thêm sống tại ngôi nhà tổ tiên để lại ở thôn Đức Lân, xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Sau khi ra tù đầu năn 1976, ông Thêm sống tại ngôi nhà tổ tiên để lại ở thôn Đức Lân, xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Tôi mới gặp ông Thêm vào đầu tháng 8, song được tiếp xúc với một số người tham gia vào việc đi minh oan cho ông từ trước đó khá lâu. Đó là người của Công ty luật Hòa Lợi – nơi đồng hành miễn phí cho ông; là cán bộ TAND Tối cao, là những người cháu trong họ. 

Qua câu chuyện với họ, tôi đã thấy ông Thêm là người đặc biệt không chỉ vì bản án tử hình mà ông “mang” hơn 40 năm qua mà còn bởi sự ly kỳ cũng như cái tình, cái lý mà những người dưng ông có duyên gặp trên hành trình đi đòi lại sự công bằng cho mình.

Cuộc sống mãi bình yên với anh nông dân Trần Văn Thêm, quê ở thôn Đức Lân, xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh nếu như anh chỉ an phận với ruộng vườn, với đàn con nheo nhóc bữa đói, bữa no. Nhưng, vốn là người nhanh nhẹn, tháo vát, nên ngay từ năm 1970 Thêm đã biết đi buôn. Hết vụ mùa, anh lại cùng người em con cô, con cậu tên là Nguyễn Khắc Văn đi buôn. Mùa nào thức nấy, họ buôn nông sản bán kiếm lời.

“Vợ chồng tôi có 5 đứa con, nghèo đói lắm. Hồi đó đi lại khó khăn nhưng anh em tôi vẫn lên tận Vĩnh Phú (nay là Vĩnh Phúc, Phú Thọ) để buôn thuốc lào, quả trám”, ông Thêm tâm sự. Và cái vụ trám năm 1970 đánh dấu sự thay đổi số phận của ông.

Ông Trần Văn Thêm đã gần nửa thế kỷ phải chịu nỗi oan khiên thấu trời.
Ông Trần Văn Thêm đã gần nửa thế kỷ phải chịu nỗi oan khiên thấu trời.

Nhắc lại mùa trám cách đây 46 năm, cụ ông nhỏ thó, da đen sắt với vầng trán cao, đôi tai to giọng trầm xuống. “Tháng 7-1970, hai anh em tôi đạp xe đạp có cọc thồ từ Bắc Ninh lên vùng Tam Dương (Vĩnh Phúc bây giờ) để mua quả trám. Bình thường, chúng tôi đến nhà một người đàn ông ở xã Đồng Tĩnh ngủ trọ. Nhưng lần này, do trong làng có chiếu bóng nên chủ nhà không cho ngủ. Tôi cũng định bụng vào nhà khác xin ngủ nhờ nhưng hai anh em bàn nhau, mình khỏe mạnh thế sợ gì nên cứ liều ra lều cắt tóc ngủ”, ông Thêm kể. Không ai có thể ngờ, người em thì mất mạng, người anh thì trở thành tội nhân. 

“Nửa đêm, tôi dậy cuốn thuốc hút. Bỗng nhiên nghe tiếng sột soạt và bị ai đó đập mạnh vào đầu. Tôi vội la lên, “cướp”. Chú em cũng bật dậy nhưng cũng bị đập vào đầu. Trong tình thế đó, anh em chúng tôi đánh lại, còn tên cướp thì nhảy xuống sông. Tuy nhiên, chúng tôi cũng kịp nhận ra kẻ đánh mình”, giọng ông Thêm trùng xuống. 

Cũng theo ông Thêm, ngay sau đó sự việc được lập biên bản và hai anh em ký vào. Ông và người em được đưa lên Bệnh viện Tam Dương. Tại đây, ông Thêm được đưa lên cơ quan Công an, sau đó ông biết tin chú em chết qua người cấp dưỡng khi đang bị tạm giam.

Ông Thêm cùng hai người cháu họ và ông Nguyễn Văn Hoà, Công ty luật Hoà Lợi - những người đồng hành trong hành trình minh oan với ông.
Ông Thêm cùng hai người cháu họ và ông Nguyễn Văn Hoà, Công ty luật Hoà Lợi - những người đồng hành trong hành trình minh oan với ông.

Trong đơn yêu cầu kêu oan gửi Chủ tịch nước ngày 29-1-2015, ông Thêm nêu: "Năm 1973, Viện Kiểm sát nhân dân và TAND tỉnh Vĩnh Phú xử tôi tội tử hình. Tôi kêu oan, chống án, TAND Tối cao xét xử y án sơ thẩm. Tôi tiếp tục kêu oan nên chưa phải thi hành án. Gần 6 năm sau, tháng 1-1976, tôi được ra khỏi phòng biệt giam của Trại giam Phủ Đức. Sau đó tôi được đưa về Hà Nội. Rồi 2 ngày sau, tôi còn nhớ là ngày 29 Tết, tôi được cho về quê với tờ giấy “miễn lao động nặng”. Suốt 40 năm qua, tôi sống ở quê với nỗi oan sai khổ nhục, chịu tiếng xấu với gia tộc, với bà con làng xóm…".

Tại nhà ông Thêm ở thôn Lại Đức, xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, trò chuyện với phóng viên, ông cho biết: “Ở quê có nhiều điều tiếng về tôi lắm. Người biết chuyện thì bảo tôi bị oan, nhưng người không hiểu thì vẫn nghĩ tôi là người xấu. Nhưng tôi vẫn khổ tâm nhất là bên nhà thím Văn (vợ ông Nguyễn Viết Văn). Thím ấy vẫn nghĩ tôi giết chồng mình, các cháu nhà thím ấy cũng nghĩ xấu cho tôi. Thím ấy mất 2-3 năm nay rồi…”. 

Ông Trần Văn Năm, cháu gọi ông Thêm bằng chú và cả người cháu họ Trần Văn Được – những người đã cùng ông đi kêu oan suốt nhiều năm qua cũng cho biết: "Làng xóm người thông cảm thì không dị nghị, nhưng bên nhà ông Văn thì vẫn nghĩ xấu cho ông tôi. Chúng tôi cùng ông đi kêu oan, có người bên gia đình ông ấy còn bảo, nếu không đúng ông Thêm bị oan sai họ sẽ trách cứ chúng tôi. Chúng tôi chỉ mong, ông tôi được minh oan, xóa hết nghi ngờ để gia đình hai bên được vui vầy".

“Khi ở tòa, tôi cũng nói với thím ấy, anh không làm hại chú Văn. Rồi anh sẽ được về. Thế nhưng thím ấy không tin. Kể cả khi tôi được về và cho đến bây giờ, gia đình bên ấy cũng chưa nghĩ đúng về tôi. Mà cũng phải thôi, đã có cơ quan nào công bố tôi bị oan đâu”, ông Thêm nói. 

Suốt 46 năm qua cái “danh” tử tù đeo vào cuộc sống của ông Trần Văn Thêm...
Suốt 46 năm qua cái “danh” tử tù đeo vào cuộc sống của ông Trần Văn Thêm...

Không phải vô cớ, tại các phiên tòa ở cấp sơ thẩm lẫn phúc thẩm, ông Thêm tự tin nói với người em dâu điều ấy. Và thực tế đã chứng minh bởi sau đó, Công an tỉnh Vĩnh Phú đã điều tra, bắt giữ hung thủ Phùng Thanh Nhàn, quê ở xã Đồng Tĩnh, huyện Tam Dương. Chỉ có điều, hung thủ thực sự đã bị bắt giữ, xét xử nhưng 40 năm sau, nỗi hàm oan của ông Thêm vẫn chưa được hóa giải (?!)

80 tuổi, 6 người con (sau khi ra tù, vợ chồng ông Thêm sinh thêm người con út, đặt tên là Sáu), với hàng chục cháu, chắt nội ngoại, việc mong mỏi được minh bạch mọi việc của ông Thêm là hoàn toàn chính đáng. Hiện nay, sức khỏe của ông không tốt. Vết thương ở đỉnh đầu vẫn làm ông đau nhức, những năm bị giam giữ cộng với tuổi già khiến ông như ngọn đèn trước gió. 

Việc ngày 6-8, ông Bùi Ngọc Hòa, Phó Chánh án TAND Tối cao cùng đại diện TAND tỉnh Bắc Ninh, TAND huyện Yên Phong đã đến nhà ông để thăm hỏi, động viên và hứa hẹn sớm làm rõ vụ việc này như một liều thuốc tiếp thêm tinh thần cho ông Thêm. Để có được thành quả bước đầu này, ngoài niềm tin vào công lý của ông Thêm, còn có những người bạn đồng hành. Mà khi nghe câu chuyện của họ, chúng tôi luôn thấy tình người thật ấm áp.

Cao Hồng

Các tin khác

TP Huế: Làm rõ việc chưa được phê duyệt nhưng vẫn khai thác gỗ trên đất rừng

TP Huế: Làm rõ việc chưa được phê duyệt nhưng vẫn khai thác gỗ trên đất rừng

Ngày 13/5, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Huế cho biết, ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở NN&MT vừa ký ban hành quyết định thành lập Tổ kiểm tra công tác quản lý sử dụng đất, trồng rừng, khai thác rừng tại khoảnh 3, tiểu khu 166 do Ban Quản lý rừng phòng hộ (RPH) Nam Sông Hương quản lý thuộc địa phận phường Phú Bài, TP Huế.

Đà Nẵng “siết” khai thác khoáng sản, chặn đầu cơ vật liệu xây dựng

Đà Nẵng “siết” khai thác khoáng sản, chặn đầu cơ vật liệu xây dựng

Không chỉ là câu chuyện thiếu cát hay tăng giá đất san lấp, áp lực vật liệu xây dựng đang trở thành phép thử đối với năng lực quản trị đô thị của Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển mới. Trước nguy cơ chậm tiến độ các công trình trọng điểm, thành phố đồng loạt triển khai các biện pháp mạnh để vừa tăng nguồn cung, vừa ngăn chặn tình trạng “cát tặc”, đầu cơ và thao túng thị trường.

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Hỏi: Năm 1988, tôi mua mảnh đất của gia đình hàng xóm. Việc mua bán có giấy viết tay nhưng hiện tại đã thất lạc, người bán cũng chuyển đi nơi khác. Nay tôi muốn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND cấp xã yêu cầu tôi cung cấp căn cứ chứng minh đất đã sử dụng ổn định. Xin hỏi, căn cứ nào để chứng minh sử dụng đất ổn định theo yêu cầu của UBND cấp xã? (Phạm Khôi, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An)

Kỳ cuối: Để biển không chỉ đẹp... trên giấy

Kỳ cuối: Để biển không chỉ đẹp... trên giấy

Từ Cửa Tùng, Vịnh Lăng Cô, Bãi biển Mỹ Khê đến Vịnh Nha Trang,... miền Trung đang đứng trước cơ hội lớn để biến biển thành động lực tăng trưởng. Các địa phương không thiếu tiềm năng, cũng không thiếu những bản quy hoạch đầy tham vọng. Nhưng thực tế thời gian qua cho thấy điều còn thiếu không nằm ở ý tưởng, mà chính là năng lực tổ chức thực hiện.

Phát hiện bệnh viện xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường

Phát hiện bệnh viện xả nước thải chưa qua xử lý ra môi trường

Ngày 12/5, Phòng CSKT Công an TP Cần Thơ cho biết, đơn vị vừa phát hiện Bệnh viện đa khoa Quốc tế S.I.S (gọi tắt là Bệnh viện S.I.S, địa chỉ ở đường Nguyễn Văn Cừ, phường An Bình, TP Cần Thơ) xả nước thải chưa qua xử lý, có dấu hiệu ô nhiễm... ra môi trường.

Kỳ 3: Ai chịu trách nhiệm?

Kỳ 3: Ai chịu trách nhiệm?

Những dòng nước đen vẫn lặng lẽ chảy ra biển sau mỗi cơn mưa. Những bãi tắm được đầu tư hàng chục, hàng trăm tỷ đồng vẫn đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng. Trong khi đó, tại nhiều điểm đến quen thuộc, dòng khách tiếp tục dồn về khiến hạ tầng quá tải, rác thải gia tăng và sức ép môi trường ngày càng lớn. Đằng sau những lớp áp lực ấy không chỉ là câu chuyện ô nhiễm hay sự lãng phí đầu tư.

Cao điểm mùa du lịch, khách lại “sập bẫy” đặt phòng online

Cao điểm mùa du lịch, khách lại “sập bẫy” đặt phòng online

Bước vào cao điểm du lịch hè, nhu cầu tìm kiếm homestay, khách sạn tại Đà Lạt (Lâm Đồng) tăng mạnh cũng là lúc các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Với hình ảnh đẹp mắt, những lời quảng cáo hấp dẫn cùng các fanpage được đầu tư bài bản, nhiều du khách đã mất từ vài triệu tới cả chục triệu đồng vì đặt phòng online.

Người dân Huế đồng thuận, khẩn trương bàn giao mặt bằng các dự án trọng điểm

Người dân Huế đồng thuận, khẩn trương bàn giao mặt bằng các dự án trọng điểm

Dự án mở rộng tuyến đường Nguyễn Hoàng (phường Kim Long) được xác định là công trình trọng điểm của TP Huế nên thời gian qua, chính quyền địa phương cùng các đơn vị liên quan đã nỗ lực tuyên truyền, vận động người dân bị ảnh hưởng dự án sớm bàn giao mặt bằng. Nhờ vậy nên đến nay, phần lớn các hộ dân đều đồng thuận tháo dỡ nhà cửa, di dời tài sản để bàn giao đất thực hiện dự án.

Lúng túng chuyện phân bổ tiền hỗ trợ người dân bị thiệt hại do lũ lụt ở Huế

Lúng túng chuyện phân bổ tiền hỗ trợ người dân bị thiệt hại do lũ lụt ở Huế

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam – Ban Vận động cứu trợ Trung ương đã phê duyệt, phân bổ cho TP Huế hơn 67 tỷ đồng với mức hỗ trợ 3 triệu đồng/hộ cho các hộ dân bị ảnh hưởng do đợt mưa lũ lịch sử năm 2025. Số tiền này tương ứng với 22.618 hộ, đạt khoảng 16,7% so với đề xuất của địa phương...

Chính quyền địa phương ở Huế vào cuộc sau phản ánh của Báo Công an nhân dân

Chính quyền địa phương ở Huế vào cuộc sau phản ánh của Báo Công an nhân dân

Ngày 6/5 vừa qua, Báo Công an nhân dân (CAND) đăng bài “Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?”, phản ánh di tích cấp quốc gia tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, Tổ dân phố Xuân Tháp, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích đặc trưng của văn hóa Chăm Pa.

Người dân bất an vì 2 tòa tháp 13 tầng gây tranh cãi

Người dân bất an vì 2 tòa tháp 13 tầng gây tranh cãi

Các hộ dân cho rằng, 2 tòa tháp 13 tầng nằm trong dự án Nhà tang lễ quận Thanh Xuân (phường Khương Đình, Hà Nội) nhằm lưu trữ tro cốt sẽ ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày, do đó, họ đã gửi đơn kiến nghị đến nhiều nơi.

Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý, sử dụng thiết bị phát hiện vi phạm hành chính

Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý, sử dụng thiết bị phát hiện vi phạm hành chính

Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026. Đáng chú ý, nghị định đã quy định rõ các  hành vi bị nghiêm cấm nhằm đảm bảo quản lý chặt chẽ việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ đúng mục đích, đối tượng theo quy định của pháp luật.

Lâm Đồng: Sống ngột ngạt quanh trại heo bốc mùi nồng nặc

Lâm Đồng: Sống ngột ngạt quanh trại heo bốc mùi nồng nặc

Nhiều năm nay, cuộc sống của hàng chục hộ dân tại xã Tân Hội (Lâm Đồng) bị đảo lộn khi mỗi ngày phải “chịu trận” trong bầu không khí đặc quánh mùi hôi thối bốc ra từ trang trại chăn nuôi nằm giữa khu dân cư. Những cánh cửa luôn đóng kín, những bữa cơm vội vã và nỗi ám ảnh dai dẳng đã trở thành thực tại ngột ngạt, ảnh hưởng tới sức khỏe và sinh hoạt thường nhật của người dân nơi đây.

Loạt dự án trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh bị nêu tên do chậm đền bù, giải tỏa

Loạt dự án trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh bị nêu tên do chậm đền bù, giải tỏa

Thông tin về tình hình giải ngân vốn đầu tư công cho việc bồi thường, thu hồi đất trong năm 2025 và 2026 vào cuối tháng 4 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) TP Hồ Chí Minh đã nêu tên loạt dự án trọng điểm đang đối mặt với tình trạng chậm đền bù, giải tỏa để thu hồi đất phục vụ triển khai dự án…

Bãi biển ven bán đảo Sơn Trà nhếch nhác vì... du lịch "chui"

Bãi biển ven bán đảo Sơn Trà nhếch nhác vì... du lịch "chui"

Dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5 vừa qua, khi dòng khách đổ về Đà Nẵng tăng mạnh, khu vực bán đảo Sơn Trà tái diễn tình trạng kinh doanh dịch vụ tự phát, du lịch "chui” tái diễn. Từ Bãi Obama, Bãi Rạng đến Bãi Nam, cảnh quan bị xâm hại bởi rác thải, kết cấu tạm bợ, hoạt động dịch vụ trái phép và mô-tô nước áp sát vùng san hô... 

Đà Nẵng nói gì trước thông tin “đổ chất thải xuống công trình kè chắn sóng biển nghìn tỷ”?

Đà Nẵng nói gì trước thông tin “đổ chất thải xuống công trình kè chắn sóng biển nghìn tỷ”?

Vào dịp nghỉ lễ, trên một số trang mạng xã hội bất ngờ lan truyền hình ảnh phản ánh việc nghi đổ chất thải xuống khu vực thi công dự án Kè biển Cửa Đại (phường Hội An Đông, TP Đà Nẵng), có mức đầu tư nghìn tỷ đồng, khiến nhiều người dân và du khách không khỏi lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường cũng như chất lượng các bãi tắm ven biển.