Hai mặt của nghề thu gom phế liệu

Vụ nổ kinh hoàng ở Văn Phú, Hà Đông, Hà Nội là lời cảnh tỉnh sâu sắc đối với các hộ kinh doanh phế liệu nói chung và là bài học đắt giá trong công tác quản lý các điểm thu mua “đồng nát” của cơ quan quản lý. Thu mua phế liệu là một nghề kiếm sống của hàng nghìn người, nhưng trong đó lại đang tồn tại việc mua bán, cưa cắt chất cấm và đôi khi phải trả giá bằng tính mạng. Việc quản lý loại hình kinh doanh này và công tác tuyên truyền đang bộc lộ lỗ hổng lớn.

Bài 1: Làm giàu từ đồng nát

Ai cũng nghĩ, đồng nát là những thứ bỏ đi, nhưng nó lại đem đến tiền tỷ cho những nông dân nghèo khi biết phân loại, mổ xẻ từ “đống rác” đó. Thu mua phế liệu đã trở thành nghề không chỉ kiếm sống mà còn làm giàu cho nhiều người. Nhưng thu mua đồng nát cũng gây ra nhiều hệ lụy mà lớn nhất là ô nhiễm môi trường và những cái chết thương tâm từ việc cưa cắt bom, mìn, vật liệu nổ.

Đổi đời từ phế liệu

Những chiếc xe đạp rong ruổi trên đường để thu mua phế liệu là hình ảnh quen thuộc mà chúng ta vẫn bắt gặp hàng ngày. Thu mua phế liệu đã trở thành nghề mưu sinh của nhiều nông dân ra thành phố. Vợ chồng chị Nguyễn Thị Trang, quê ở Hải Dương đã làm giầu bằng nghề thu mua phế liệu, sắt thép cũ ở TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã nhiều năm nay. 

Chị Trang kể, gia đình chị vốn có nghề thu mua đồng nát cách đây vài chục năm. Ngày chị còn nhỏ, bố mẹ chị đã ra Quảng Ninh mưu sinh bằng nghề thu mua phế liệu. Nhờ có nghề này mà cuộc sống của gia đình chị được no đủ. Khi lập gia đình, vợ chồng chị quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” với đồng ruộng mà vẫn nghèo. Thế là, họ lại theo bố mẹ ra Quảng Ninh mưu sinh bằng nghề buôn phế liệu. 

Ban đầu vợ chồng chị cũng như bao người khác, rong ruổi đạp xe đi thu mua sắt, thép, đồng, xoong nồi cũ, hỏng. Sau vài năm, khi đã có chút vốn, vợ chồng chị không phải đi rong nữa mà thuê một khu đất ở phường Trần Hưng Đạo, TP Hạ Long dựng nhà tạm và thu mua buôn. Sau khi thu gom, vợ chồng chị phân loại, rồi cưa cắt cho hợp lý để bán. 

Kể với chúng tôi, chị Trang tự hào khoe: “Nhờ nghề này mà bố mẹ tôi mua được mảnh đất ở TP Hạ Long. Sau 6 năm làm ăn ở đây, vợ chồng tôi đã về quê xây được nhà 3 tầng khang trang, rộng rãi”.

Mưu sinh bằng nghề thu gom phế liệu đã đem lại thu nhập cao cho nhiều người.
Mưu sinh bằng nghề thu gom phế liệu đã đem lại thu nhập cao cho nhiều người.

Ở phía Bắc, có những ngôi làng nổi tiếng nhờ nghề buôn đồng nát xuất hiện với những cái tên như làng Tề Lỗ, xã Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc; làng Quan Độ, xã Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh hay xã Diễn Tháp, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Từ những xã nghèo, các làng quê này đã đổi đời khi xuất hiện nhiều tỷ phủ, xe sang, biệt thự từ làm nghề buôn phế liệu. Bên cạnh đó, không ít người rời các miền quê khác nhau lên thành phố mưu sinh đồng nát cũng đã đổi đời, nuôi con ăn học, sắm được ôtô. 

Rời quê ở Nam Định lên Hà Nội làm nghề thu mua phế liệu, chị Phạm Thị Mận, trọ tại quận Hoàng Mai cho biết, chị thu mua tất cả những gì mà người ta gọi là “đồng nát” từ giấy vụn, quạt hỏng, tivi hỏng, ắc quy đến bình gas mini hoen gỉ không sử dụng được. “Nghề này cứ chịu khó nhặt nhạnh là kiếm được tiền” – chị Mận giải thích. Sau chục năm mưu sinh bằng nghề buôn đồng nát, chị Mận nuôi được cô con gái lớn học học xong đại học, lại mới tậu được chiếc xe ôtô Kia moning cho con trai làm nghề lái taxi.

Sống trong sợ hãi

Sau vụ nổ kinh hoàng ở Văn Phú, Hà Đông, nhiều khu dân cư có các điểm gom phế liệu đang "sống trong sợ hãi". Bà Phạm Thị Dự, ở phường Trần Hưng Đạo, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh cho biết: “Nhà tôi sống cạnh 2 điểm thu gom phế liệu, khi vụ nổ ở Văn Phú xảy ra, tôi rất hoang mang khi nghĩ đến hoàn cảnh nhà mình. Nếu các điểm này họ cũng mua phải vật gây cháy, nổ thì chẳng phải rất nguy hiểm đến an toàn, tính mạng cho người dân chúng tôi hay sao? Tôi sống ở đây mà chẳng thấy cơ quan chức năng nào kiểm tra các điểm kinh doanh này cả”. 

Người dân sống ở ngõ 34 phố Hoàng Cầu, Hà Nội cũng sống trong sợ hãi không kém khi hàng chục ngôi nhà tạm kinh doanh phế liệu ở đây chẳng khác gì  “quả bom nổ chậm” sẽ đe dọa tới an toàn tính mạng của họ. Có những căn nhà tạm chất đầy vải vóc, quần áo cũ, thậm chí phế liệu, chất dễ cháy còn bày ra cả đường đi. Không chỉ ô nhiễm môi trường mà đây là những chất rất dễ cháy, chỉ cần sơ sểnh thì “bà hỏa” sẽ nuốt chửng khu dân cư này.

Bác Hoa, người dân sống ở ngõ 34 Hoàng Cầu lo lắng: “Ai biết được những người thu gom phế liệu họ không mua những thứ nguy hiểm dễ gây cháy nổ. Và việc họ có cưa, cắt lấy sắt vụn để bán hay không làm sao dám chắc được. Chúng tôi rất lo khi biết các hộ này đều không có giấy phép kinh doanh. Không có giấy phép thì cơ quan nào quản lý, kiểm tra? Vẫn biết là họ phải mưu sinh nhưng còn an toàn tính mạng của người dân chúng tôi thì làm sao?”. 

Theo ông Phạm Việt Cừ, Phó chủ tịch UBND phường Hoàng Cầu thì đây là khu vực nhức nhối vì người dân đến đây thuê nhà tạm để kinh doanh phế liệu. Việc buôn bán, kinh doanh, tập kết phế liệu gây ô nhiễm môi trường, nguy cơ cháy nổ cao nên UBND phường Hoàng Cầu đã phối hợp với quận Đống Đa tiến hành thu dọn rác. 

Không chỉ người dân thấy bất an, mà ngay cả người kinh doanh phế liệu cũng cảm thấy họ sống trong ô nhiễm và nguy cơ cao về cháy nổ. Chị Nguyễn Thị Trang cho biết: “Vì không có điều kiện nên mình thuê đất dựng nhà tạm và sống cùng với phế liệu luôn. Tất cả chỉ có một gian nhà, nửa gian là để phế liệu, nửa gian còn lại dành làm nơi ngủ, bếp. Biết là ô nhiễm, là nguy hiểm nhưng vì mưu sinh nên vẫn phải làm thôi”. Hầu hết các hộ kinh doanh phế liệu nhỏ lẻ đều sống trong nguy hiểm như gia đình chị Trang. Nhìn cảnh gia đình chị nấu ăn ngay cạnh đống phế liệu ngổn ngang, chúng tôi không khỏi giật mình lo sợ. Bởi chỉ cần một sơ sểnh nhỏ là hỏa hoạn có thể xảy đến.

Việc buôn đồng nát có thể mang đến nhiều lợi nhuận nhưng nó cũng dễ dàng cướp đi tính mạng của chính mình và người khác nếu không cẩn trọng, buôn bán, tàng trữ, cưa, tháo chất cấm là vật liệu nổ, bom mìn. Bởi đã có rất nhiều bài học đắt giá xảy ra, đặc biệt là ở khu vực miền Trung, người dân thu gom đồng nát, mua được bom đã mang vào rừng cưa và phát nổ. Và mới đây nhất là việc anh Phạm Văn Cường gây ra vụ nổ kinh hoàng ở Văn Phú, Hà Đông.

Mưu sinh bằng nghề thu gom phế liệu đã đem lại thu nhập cao cho nhiều người.
Thu Huyền

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.