Hai mặt của công nghệ Deepfake

Khi nghĩ đến deepfake, hầu hết mọi người tưởng tượng ra những video giả mạo về những người nổi tiếng. Trên thực tế, một đoạn video không có thật - nhưng rất giống thật - của Tom Cruise đã gây xôn xao khắp thế giới sau khi nó xuất hiện trên TikTok.

Bất chấp những ý nghĩa tiêu cực xung quanh thuật ngữ deepfake thông tục (mọi người thường không muốn được kết hợp với từ “giả”), công nghệ này đang ngày càng được sử dụng cho mục đích thương mại.

Mục đích thương mại

Được gọi một cách lịch sự hơn là video do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, hoặc phương tiện tổng hợp, việc sử dụng đang tăng nhanh chóng trong các lĩnh vực bao gồm tin tức, giải trí và giáo dục, với công nghệ ngày càng trở nên tinh vi.

Một trong những công ty thương mại đầu tiên áp dụng là công ty Synthesia có trụ sở tại London chuyên tạo các video đào tạo doanh nghiệp hỗ trợ AI cho những công ty quảng cáo toàn cầu WPP và công ty tư vấn kinh doanh Accenture.

Victor Riparbelli, Giám đốc điều hành và đồng sáng lập Synthesia, nhận định: “Đây là tương lai của việc sáng tạo nội dung”. Để tạo video do AI bằng hệ thống của Synthesia, bạn chỉ cần chọn từ một số hình đại diện, nhập từ bạn muốn họ nói. Riparbelli cho rằng điều này có nghĩa là các công ty toàn cầu có thể rất dễ dàng tạo video bằng các ngôn ngữ khác nhau, chẳng hạn như cho các khóa đào tạo tại chỗ.

Riparbelli bình luận: “Giả sử bạn có 3.000 công nhân kho hàng ở Bắc Mỹ. Một số người trong số họ nói tiếng Anh, nhưng một số có thể quen thuộc hơn với tiếng Tây Ban Nha. Nếu bạn phải truyền đạt thông tin phức tạp cho họ, một bản PDF dài 4 trang không phải là một cách tuyệt vời. Sẽ tốt hơn nhiều nếu bạn thực hiện một video dài 2 hoặc 3 phút, bằng tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha. Nếu phải ghi lại từng đoạn video đó thì đó là một công việc lớn. Giờ đây, chúng tôi có thể làm điều đó với chi phí sản xuất ít và bất cứ lúc nào sẽ có người viết kịch bản. Điều đó khá minh chứng cho cách công nghệ được sử dụng ngày nay”. 

Chad Steelberg, giám đốc điều hành Veritone, một nhà cung cấp công nghệ AI của Mỹ.
Chad Steelberg, giám đốc điều hành Veritone, một nhà cung cấp công nghệ AI của Mỹ.

Mike Price, Giám đốc công nghệ Công ty An ninh mạng ZeroFox của Mỹ chuyên theo dõi deepfake, cho biết việc sử dụng thương mại của họ đang “tăng đáng kể qua từng năm, nhưng rất khó để xác định con số chính xác”. Tuy nhiên, Chad Steelberg, Giám đốc điều hành và nhà cung cấp công nghệ AI Veritone của Mỹ nói rằng, mối quan tâm ngày càng tăng về các deepfake độc hại đang cản trở đầu tư vào việc sử dụng hợp pháp, thương mại của công nghệ.

Steelberg chia sẻ: “Thuật ngữ deepfake chắc chắn đã có phản ứng tiêu cực về đầu tư vốn vào lĩnh vực này. Các phương tiện truyền thông và người tiêu dùng, đúng như vậy, có thể thấy rõ những rủi ro liên quan. Nó chắc chắn đã cản trở các tập đoàn cũng như các nhà đầu tư tham gia vào công nghệ này. Nhưng tôi nghĩ mọi người đang bắt đầu thấy sự thay đổi”.

Mike Papas, Giám đốc điều hành Modulate, một công ty AI cho phép người dùng tạo ra giọng nói của một nhân vật hoặc người khác, cho rằng các công ty trong lĩnh vực truyền thông tổng hợp thương mại rộng lớn hơn “thực sự quan tâm đến đạo đức”.

Papas nhận xét: “Thật đáng kinh ngạc khi thấy được chiều sâu suy nghĩ của những người này. Điều đó đã đảm bảo rằng các nhà đầu tư cũng quan tâm đến điều đó. Họ đang hỏi về các chính sách đạo đức và cách bạn đang nghĩ về nó”.

Lilian Edwards, Giáo sư luật về sự đổi mới và xã hội Trường Luật Newcastle, nói rằng một vấn đề xung quanh việc sử dụng công nghệ cho mục đích thương mại vẫn chưa được giải quyết đầy đủ là ai sở hữu quyền đối với các video. Edwards bình luận: “Hiện tại điều này khác nhau giữa các quốc gia”.

Người dùng của Synthesia chọn từ một số hình đại diện.
Người dùng của Synthesia chọn từ một số hình đại diện.

Kiểm soát bằng luật

Deborah Johnson, Giáo sư danh dự về đạo đức học ứng dụng Đại học Virginia, gần đây đã đồng viết một bài báo có tựa đề “Làm gì về Deepfake?”. Johnson lập luận: “Deepfake là một phần của vấn đề lớn hơn về thông tin sai lệch làm xói mòn lòng tin vào các tổ chức và trải nghiệm hình ảnh - chúng ta không còn tin tưởng vào những gì chúng ta thấy và nghe trực tuyến. Dán nhãn có lẽ là cách đơn giản nhất và quan trọng nhất đối với những trò lừa bịp - nếu người xem biết rằng những gì họ đang xem là bịa đặt, họ sẽ ít có khả năng bị lừa hơn”.

Giáo sư Sandra Wachter, một nhà nghiên cứu cấp cao về AI Đại học Oxford, nói rằng công nghệ deepfake “đang chạy đua phía trước”: “Nếu bạn đã xem video của Tom Cruise, bạn có thể thấy công nghệ đang phát triển tốt như thế nào. Chúng ta không nên quá lo sợ về công nghệ này và cần phải có một cách tiếp cận phù hợp với nó. Đúng vậy, cần có luật để ngăn chặn những thứ xấu và nguy hiểm như ngôn từ kích động thù địch và khiêu dâm trả thù.

Cá nhân và xã hội nên được bảo vệ khỏi điều đó. Nhưng chúng ta không nên có lệnh cấm hoàn toàn đối với những bức ảnh chế vì mục đích châm biếm hoặc tự do ngôn luận. Và việc sử dụng thương mại ngày càng tăng của công nghệ này là rất hứa hẹn, chẳng hạn như tạo video giáo dục hấp dẫn”.

Một trong những cách sử dụng video do AI tạo ra mang tính giáo dục như vậy là tại Tổ chức Shoah của Đại học Nam California, nơi lưu giữ hơn 55.000 lời khai video từ những người sống sót sau thảm họa Holocaust.

Dự án Dimensions In Testimony cho phép khách truy cập đặt các câu hỏi giúp những người sống sót trả lời theo thời gian thực trong các cuộc phỏng vấn video được quay trước. Steelberg cho rằng trong tương lai, công nghệ như vậy sẽ cho phép mọi người trò chuyện với các phiên bản AI của những người thân lớn tuổi đã qua đời: “Cuộc chơi đang thay đổi, tôi nghĩ, vì cách chúng ta nghĩ về xã hội của mình”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.