Tội phạm lừa đảo trực tuyến đã và đang trở thành một trong những thách thức an ninh phi truyền thống nguy hiểm nhất hiện nay với quy mô, tổn thất lớn và xu hướng ngày càng tinh vi nhờ sự hỗ trợ của công nghệ trí tuệ nhân tạo. Việc nhận diện đúng, đủ tội phạm lừa đảo trực tuyến là cơ sở quan trọng để xây dựng các giải pháp phòng chống hiệu quả tội phạm lừa đảo…
Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.
Nhằm góp phần lan tỏa thông điệp sử dụng Internet an toàn, ngày 29/1, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an và hỗ trợ truyền thông của Tạp chí An ninh mạng Việt Nam và VCCorp, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp cùng TikTok Việt Nam tổ chức tọa đàm với chủ đề “Vui Tết an toàn - không lo Deepfake” - sự kiện trong khuôn khổ chiến dịch “Chống lừa đảo trực tuyến 2025”.
Deepfake, công nghệ “ghép mặt người thật vào video giả”, đang tạo nên một đại dịch vô hình trên toàn cầu. Từ Mỹ, Hàn Quốc đến Việt Nam, hàng triệu khuôn mặt bị đánh cắp, hàng nghìn cuộc đời bị bóp méo trong không gian ảo. Khi trí tuệ nhân tạo vượt khỏi ranh giới đạo đức, nạn nhân không còn là người nổi tiếng, mà có thể là bất kỳ ai có một bức ảnh đăng trên mạng.
Đầu tháng 10/2025, báo chí Brazil đồng loạt đưa tin về một đường dây lừa đảo quy mô lớn, sử dụng hình ảnh siêu mẫu Gisele Bundchen - biểu tượng toàn cầu của thời trang và sắc đẹp - để đánh lừa hàng triệu người dùng mạng xã hội. Những đoạn video quảng cáo lan truyền trên Instagram cho thấy “Gisele Bundchen” mời gọi khán giả tham gia các chương trình ưu đãi mỹ phẩm, quà tặng hoặc sản phẩm chăm sóc da “độc quyền”. Nhưng đó không phải là Gisele Bundchen thật. Đó là deepfake - một sản phẩm của trí tuệ nhân tạo, được thiết kế tinh vi để bắt chước giọng nói, gương mặt và phong cách của cô. Nhóm lừa đảo đứng sau những đoạn video này đã lợi dụng sự tin tưởng mà công chúng dành cho ngôi sao Brazil để thu lợi bất chính.
Ngày 29/3, Công an TP Hà Nội cho biết, một người phụ nữ ở quận Đống Đa, TP Hà Nội đã bị lừa 150 triệu đồng khi nhận được cuộc gọi chuyển tiền cho con. Đây không phải thủ đoạn mới nhưng nhiều người vẫn mất cảnh giác, sập bẫy lừa đảo của các đối tượng lợi dụng công nghệ Deepfake để tạo ra những video giả mạo với hình ảnh và giọng nói giống như người thật
Trong thời đại số hóa, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ mang lại tiện ích vượt bậc mà còn tiềm ẩn những rủi ro khôn lường. Deepfake - công nghệ tạo ra hình ảnh và video giả mạo với độ chân thực đáng kinh ngạc - đang trở thành công cụ nguy hiểm cho tội phạm mạng.
Báo cáo của Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) công bố hồi đầu tháng 11 cho thấy, mạng xã hội Telegram, tiền điện tử là công cụ của một “nền kinh tế dịch vụ tội phạm” đang ngày càng phát triển ở khu vực châu Á.
Với khả năng hoán đổi, cắt ghép gương mặt của một người vào người khác, công nghệ Deepfake ngày càng trở nên nguy hiểm. Thời gian vừa qua, nhiều người dân đã phải làm đơn kêu cứu đến các cơ quan chức năng phản ánh về việc mình bị các đối tượng dùng công nghệ Deepfake ghép vào các hình ảnh, clip nhạy cảm với mục đích tống tiền. Trước tình trạng này, công an nhiều địa phương đã lên tiếng cảnh báo người dân.
Một YouTuber người Ukraine bất ngờ phát hiện gương mặt và hình ảnh của mình bị AI chỉnh sửa, biến thành một cô gái Nga chuyên bán hàng online.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đã được sử dụng trong các cuộc bầu cử ở Slovakia, Đài Loan (Trung Quốc) và Indonesia, và đặc biệt đang gây rắc rối trong cuộc đua bầu cử quan trọng hiện nay tại Mỹ khi nó bị lợi dụng để tạo ra các nội dung đánh lừa cử tri. Điều đáng lo ngại hơn cả là những tác phẩm giả mạo được sản xuất bằng AI này đang hoành hành trong một môi trường mà niềm tin vào các chính trị gia, tổ chức và giới truyền thông vốn đã thấp.
Ngày 29/11, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an TP Hồ Chí Minh đã thông tin về thủ đoạn lừa đảo, tống tiền nhắm đến người nổi tiếng, chính khách, doanh nhân...
Sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng 4.0, khoa học công nghệ và chuyển đổi số toàn diện mang lại nhiều tiện ích với cuộc sống nhưng đồng thời cũng là cơ hội để tội phạm công nghệ cao lợi dụng, thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Ngày 20/6, thông tin từ Công an TP Thanh Hóa (Thanh Hóa) cho biết, đơn vị đang điều tra, xác minh vụ lừa đảo, chiếm đoạt số tiền gần 350 triệu đồng của một công dân trên địa bàn.
Đối tượng hack Facebook thường nhắm đến "con mồi" là các Việt Kiều hoặc người Việt Nam đang sinh sống, học tập ở nước ngoài. Sau khi ra tay thành công, các hacker nhắn tin qua lại với người nhà các bị hại này đến khi nào tiền được vào tài khoản thì chúng mới "chuồn" khỏi Facebook. Dù thủ đoạn này không mới nhưng thời gian gần đây, liên tiếp nhiều bị hại vẫn mất tiền dễ dàng.
Thời gian gần đây, xuất hiện một thủ đoạn lừa đảo mới, hết sức tinh vi khiến không ít người dùng "sập bẫy". Đó là đối tượng lợi dụng công nghệ Deepfake (công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo) để tạo ra các đoạn video với hình ảnh, khuôn mặt nhân vật giống hệt như hình ảnh của người dùng muốn giả mạo để yêu cầu "nạn nhân" chuyển tiền.
Thời gian gần đây, xuất hiện một thủ đoạn lừa đảo mới, hết sức tinh vi khiến không ít người dùng “sập bẫy”. Đó là đối tượng lợi dụng công nghệ Deepfake (công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo) để tạo ra các đoạn video với hình ảnh, khuôn mặt nhân vật giống hệt như hình ảnh của người dùng muốn giả mạo để yêu cầu “nạn nhân” chuyển tiền.
