Gió Đại Phong vẫn thổi miên man bờ cát trắng

Dưới trời chang chang nắng những ngày tháng Tư lịch sử, men theo dòng sông Kiến Giang, chúng tôi về lại làng Đại Phong, Lệ Thủy, Quảng Bình. Nơi đây, từng được coi là ngọn cờ đầu tạo nên phong trào “Gió Đại Phong”.

Người dân với  phương châm tay cày, tay súng làm việc bằng hai vì miền Nam ruột thịt đã lan tỏa khắp miền Bắc. Hàng chục năm trôi qua, nhưng người làng Đại Phong vẫn  lưu giữ nhiều kỷ niệm về Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, người đã về Đại Phong cùng bà con khai hoang mở ruộng. Phát huy truyền thống “Gió Đại  Phong”, nhiều năm qua mô hình Hợp tác xã Đại Phong vẫn luôn dẫn đầu cả  nước trong sản xuất nông nghiệp với nhiều cách làm mới.

Phong trào “Gió Đại Phong”

Bên ấm nước trà xanh, anh Nguyễn Văn Hoàng, Chủ tịch UBND xã Phong Thủy cho chúng tôi biết, xã Phong Thủy có 2 thôn là Thượng Phong  và Đại Phong với 7.914 nhân khẩu. Nói về quê hương mình, anh Hoàng hồ hởi vui mừng tự hào: Đại Phong là một trong những xã đầu tiên của tỉnh Quảng Bình đã xây dựng đạt Nông thôn mới, hiện chính quyền địa phương và bà con trên địa bàn đang chung sức, đồng lòng đưa xã trở thành Nông thôn  mới kiểu mẫu, nâng cao trong năm 2021. Khi chúng tôi muốn tìm hiểu về phong trào “Gió Đại Phong” và cuộc sống của bà con hiện nay, anh Hoàng  giới thiệu chúng tôi xuống cơ sở HTX Đại Phong.

Năm 1959, Đại Phong cũng như nhiều làng quê khác của đất nước, cái  đói, cái nghèo còn bủa vây đường làng, ngõ xóm. Nhiều lúc, nhiều nơi hình ảnh thê lương của nạn đói năm 1945 lại thấp thoáng ùa về. Một đêm mùa đông cuối năm 1959, người làng Đại Phong quyết định thành lập HTX Đại Phong với mục đích “đẩy lùi cái đói, cái nghèo” và chủ trương một người làm việc bằng hai, mở rộng bờ vùng, bờ thửa, thâm canh sản xuất. 

Liên tục trong 2  năm, làng Đại Phong lúc nào cũng như trẩy hội bởi không kể ngày đêm trên  ruộng đồng trống giong cờ mở, người Đại Phong đắp đê ngăn mặn, cải tạo  ruộng đồng. Ruộng đồng không phụ nông phu, đất canh tác của Đại Phong từ  chỗ chỉ 2 sào/nhân khẩu đã tăng lên 7 sào; sản lượng lương thực tăng từ 650kg/người lên 880kg/người. Không những đẩy lùi được cái đói của làng mình, lúa gạo Đại Phong sản xuất ra còn được chở ra nhiều địa phương ở miền Bắc để phân phối cho nhân dân. 

Phong trào mỗi người làm việc bằng hai đã tạo nên “Gió Đại Phong” được phát động thi đua trên toàn miền Bắc trong những năm 60 thế kỷ XX.
Phong trào mỗi người làm việc bằng hai đã tạo nên “Gió Đại Phong” được phát động thi đua trên toàn miền Bắc trong những năm 60 thế kỷ XX.

Bước sang năm 1960, cả miền Bắc hướng về tiền tuyến lớn miền Nam,  Lệ Thủy, Quảng Bình lại là hậu phương trực tiếp của chiến trường miền Nam. Mang trong mình lý tưởng xã hội mới, XHCN, người dân Đại Phong  bước vào cuộc sống lao động HTX với cách thức lao động, sản xuất mới. 

Ở vùng cát trắng Quảng Bình có câu ca “Nhất Đồng Nai, nhì hai huyện” để nói về cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay của huyện Quảng Ninh và huyện Lệ Thủy. Men theo dòng Kiến Giang hiền hòa chúng tôi về HTX Đại Phong. Trước mắt chúng tôi là cánh đồng lúa xanh rì chạy xa tít tắp khỏi tầm mắt. Chính trên  cánh đồng này, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Nông nghiệp của Trung ương từng về kiểm tra và nghiên cứu tình hình sản xuất của HTX. 

Người làng Đại Phong vẫn còn nhớ, trong gió lạnh rét buốt, với chiếc nón lá, tơi chằm, với bộ quần áo nâu, chân đi dép lốp giản dị, Đại tướng đã đến tận từng nương mạ, chuồng trâu, từng con đê, từng khu đồng để  xem xét cung cách làm ăn của bà con. Đại tướng cũng đã đi vào từng nhà  dân xem từng cót lúa, lội xuống ruộng bùn để xem cày sâu, cày ải thế nào. 

Tại sân kho HTX, Đại tướng đã khen ngợi bà con Đại Phong biết cách tổ chức, quản lý làm ăn có hiệu quả. Đêm về khuya, nhưng những ý kiến của bà con, Đại tướng vẫn chăm chú lắng nghe và cho người ghi chép cẩn thận để phổ  biến ra toàn miền Bắc…

Sau khi về xem xét và gặp gỡ bà con Đại Phong, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã báo cáo với Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ. Trong thời  gian này, cả miền Bắc XHCN trong ngành công nghiệp có lá cờ đầu  là Nhà máy cơ khí Duyên Hải (Hải Phòng), trong Quân đội có phong trào “3  nhất” cùng với Đại Phong tạo thành phong trào “3 nhất” được phát động trên  toàn miền Bắc: “Gió Đại Phong - Sóng Duyên Hải - Cờ Ba Nhất”. 

Bác Hồ với  bút danh Trần Lực đã viết bài về “Phong trào Đại Phong” đăng trên Báo Nhân dân số 2582 ra ngày 15/4/1961. Ngày  21/3/1961, phong trào thi đua với Đại Phong do Trung ương Đảng phát động  có 19 tỉnh và ngoại thành Hà Nội hưởng ứng với 3 mục tiêu: Mở rộng diện  tích và tăng năng suất; Phát triển các ngành nghề; Tăng ngày công lao động  hằng năm. 

Đến ngày 15/5/1961, toàn miền Bắc đã có 3.191 HTX thi đua với Đại Phong. Phong trào Đại Phong không những có tiếng vang trong nước mà  còn vang xa với bạn bè quốc tế. Theo số liệu lưu trữ thì đã có 32 đoàn quốc tế  đến thăm HTX Đại Phong…

Cổng vào làng Đại Phong hôm nay.
Cổng vào làng Đại Phong hôm nay.

Để “Gió Đại Phong” thổi mãi

Đại Phong có lẽ là HTX nông nghiệp duy nhất cả nước có phòng truyền  thống. Ngay giữa trung tâm phòng truyền thống là nơi đặt trang trọng bàn thờ Đại tướng Nguyễn Chí Thanh. Trong phòng truyền thống hiện còn lưu giữ  được rất nhiều bức ảnh quý về Đại tướng Nguyễn Chí Thanh những ngày về  Đại Phong cùng bà con lao động, sản xuất. Những bức ảnh về người nông dân.

Đại Phong thi đua mỗi người làm việc bằng hai, để gom góp sức người, sức  của gửi vào tiền tuyến miền Nam… Thắp nén tâm nhanh lên bàn thờ Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, lần xem từng bức ảnh tư liệu quý, chúng tôi như được  nhắc nhớ về công lao của biết bao thế hệ đi trước đã vất vả, hy sinh để đất nước có được cơ đồ như hôm nay, để các thế hệ hôm nay có cuộc sống ngày một ấm no, hạnh phúc. 

Anh Hồ Hữu Tuấn-Chủ nhiệm HTX Đại Phong vui vẻ nói với chúng tôi, người làng Đại Phong luôn nhắc nhớ, tự hào về quê hương mình. Một vinh  dự lớn lao đối với Đại Phong là ngày 20/3/1961, Bác Hồ đã gửi tặng HTX Đại Phong một chiếc máy kéo DT54 có đủ hệ thống để sản xuất nông nghiệp. 

Chiếc máy kéo này do Đoàn Thanh niên Cộng sản Công-xô-môn Lênin gửi  tặng Bác và Bác gửi tặng HTX Đại Phong. Giờ đây chiếc máy kéo là kỷ vật thiêng liêng để người Đại Phong luôn nhắc nhớ về Bác, nhắc nhủ nhau đoàn  kết xây dựng quê hương. 

Làng Đại Phong hiện có 1.027 hộ với 4.100 nhân khẩu, trong đó có 853  hộ với 2.192 nhân khẩu vào HTX Đại Phong để sản xuất nông nghiệp còn lại  các hộ làm kinh doanh, buôn bán nhỏ lẻ… Nối tiếp truyền thống, cách đây hơn 20 năm, HTX Đại Phong đã hoàn chỉnh hệ thống bê tông hồ đập, khoanh  vùng, khoanh thửa. 

Hơn 50 năm trôi qua, nhiều HTX đã tan rã, hoặc hoạt động  không hiệu quả thì ở Đại Phong, HTX vẫn đóng vai trò chủ lực tổ chức lao động, sản xuất giúp nhân dân vươn lên làm giàu. 

Nhiều năm qua Đại Phong luôn là lá cờ đầu trong sản xuất nông  nghiệp ở vùng cát Quảng Bình. Đời sống nhân dân trên địa bàn ngày một giàu  có, trẻ em được chăm lo ăn học đến nơi đến chốn, người già được chăm sóc  chu đáo.

Dương Sông Lam

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...