Gió Đại Phong vẫn thổi miên man bờ cát trắng

Dưới trời chang chang nắng những ngày tháng Tư lịch sử, men theo dòng sông Kiến Giang, chúng tôi về lại làng Đại Phong, Lệ Thủy, Quảng Bình. Nơi đây, từng được coi là ngọn cờ đầu tạo nên phong trào “Gió Đại Phong”.

Người dân với  phương châm tay cày, tay súng làm việc bằng hai vì miền Nam ruột thịt đã lan tỏa khắp miền Bắc. Hàng chục năm trôi qua, nhưng người làng Đại Phong vẫn  lưu giữ nhiều kỷ niệm về Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, người đã về Đại Phong cùng bà con khai hoang mở ruộng. Phát huy truyền thống “Gió Đại  Phong”, nhiều năm qua mô hình Hợp tác xã Đại Phong vẫn luôn dẫn đầu cả  nước trong sản xuất nông nghiệp với nhiều cách làm mới.

Phong trào “Gió Đại Phong”

Bên ấm nước trà xanh, anh Nguyễn Văn Hoàng, Chủ tịch UBND xã Phong Thủy cho chúng tôi biết, xã Phong Thủy có 2 thôn là Thượng Phong  và Đại Phong với 7.914 nhân khẩu. Nói về quê hương mình, anh Hoàng hồ hởi vui mừng tự hào: Đại Phong là một trong những xã đầu tiên của tỉnh Quảng Bình đã xây dựng đạt Nông thôn mới, hiện chính quyền địa phương và bà con trên địa bàn đang chung sức, đồng lòng đưa xã trở thành Nông thôn  mới kiểu mẫu, nâng cao trong năm 2021. Khi chúng tôi muốn tìm hiểu về phong trào “Gió Đại Phong” và cuộc sống của bà con hiện nay, anh Hoàng  giới thiệu chúng tôi xuống cơ sở HTX Đại Phong.

Năm 1959, Đại Phong cũng như nhiều làng quê khác của đất nước, cái  đói, cái nghèo còn bủa vây đường làng, ngõ xóm. Nhiều lúc, nhiều nơi hình ảnh thê lương của nạn đói năm 1945 lại thấp thoáng ùa về. Một đêm mùa đông cuối năm 1959, người làng Đại Phong quyết định thành lập HTX Đại Phong với mục đích “đẩy lùi cái đói, cái nghèo” và chủ trương một người làm việc bằng hai, mở rộng bờ vùng, bờ thửa, thâm canh sản xuất. 

Liên tục trong 2  năm, làng Đại Phong lúc nào cũng như trẩy hội bởi không kể ngày đêm trên  ruộng đồng trống giong cờ mở, người Đại Phong đắp đê ngăn mặn, cải tạo  ruộng đồng. Ruộng đồng không phụ nông phu, đất canh tác của Đại Phong từ  chỗ chỉ 2 sào/nhân khẩu đã tăng lên 7 sào; sản lượng lương thực tăng từ 650kg/người lên 880kg/người. Không những đẩy lùi được cái đói của làng mình, lúa gạo Đại Phong sản xuất ra còn được chở ra nhiều địa phương ở miền Bắc để phân phối cho nhân dân. 

Phong trào mỗi người làm việc bằng hai đã tạo nên “Gió Đại Phong” được phát động thi đua trên toàn miền Bắc trong những năm 60 thế kỷ XX.
Phong trào mỗi người làm việc bằng hai đã tạo nên “Gió Đại Phong” được phát động thi đua trên toàn miền Bắc trong những năm 60 thế kỷ XX.

Bước sang năm 1960, cả miền Bắc hướng về tiền tuyến lớn miền Nam,  Lệ Thủy, Quảng Bình lại là hậu phương trực tiếp của chiến trường miền Nam. Mang trong mình lý tưởng xã hội mới, XHCN, người dân Đại Phong  bước vào cuộc sống lao động HTX với cách thức lao động, sản xuất mới. 

Ở vùng cát trắng Quảng Bình có câu ca “Nhất Đồng Nai, nhì hai huyện” để nói về cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay của huyện Quảng Ninh và huyện Lệ Thủy. Men theo dòng Kiến Giang hiền hòa chúng tôi về HTX Đại Phong. Trước mắt chúng tôi là cánh đồng lúa xanh rì chạy xa tít tắp khỏi tầm mắt. Chính trên  cánh đồng này, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Nông nghiệp của Trung ương từng về kiểm tra và nghiên cứu tình hình sản xuất của HTX. 

Người làng Đại Phong vẫn còn nhớ, trong gió lạnh rét buốt, với chiếc nón lá, tơi chằm, với bộ quần áo nâu, chân đi dép lốp giản dị, Đại tướng đã đến tận từng nương mạ, chuồng trâu, từng con đê, từng khu đồng để  xem xét cung cách làm ăn của bà con. Đại tướng cũng đã đi vào từng nhà  dân xem từng cót lúa, lội xuống ruộng bùn để xem cày sâu, cày ải thế nào. 

Tại sân kho HTX, Đại tướng đã khen ngợi bà con Đại Phong biết cách tổ chức, quản lý làm ăn có hiệu quả. Đêm về khuya, nhưng những ý kiến của bà con, Đại tướng vẫn chăm chú lắng nghe và cho người ghi chép cẩn thận để phổ  biến ra toàn miền Bắc…

Sau khi về xem xét và gặp gỡ bà con Đại Phong, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã báo cáo với Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ. Trong thời  gian này, cả miền Bắc XHCN trong ngành công nghiệp có lá cờ đầu  là Nhà máy cơ khí Duyên Hải (Hải Phòng), trong Quân đội có phong trào “3  nhất” cùng với Đại Phong tạo thành phong trào “3 nhất” được phát động trên  toàn miền Bắc: “Gió Đại Phong - Sóng Duyên Hải - Cờ Ba Nhất”. 

Bác Hồ với  bút danh Trần Lực đã viết bài về “Phong trào Đại Phong” đăng trên Báo Nhân dân số 2582 ra ngày 15/4/1961. Ngày  21/3/1961, phong trào thi đua với Đại Phong do Trung ương Đảng phát động  có 19 tỉnh và ngoại thành Hà Nội hưởng ứng với 3 mục tiêu: Mở rộng diện  tích và tăng năng suất; Phát triển các ngành nghề; Tăng ngày công lao động  hằng năm. 

Đến ngày 15/5/1961, toàn miền Bắc đã có 3.191 HTX thi đua với Đại Phong. Phong trào Đại Phong không những có tiếng vang trong nước mà  còn vang xa với bạn bè quốc tế. Theo số liệu lưu trữ thì đã có 32 đoàn quốc tế  đến thăm HTX Đại Phong…

Cổng vào làng Đại Phong hôm nay.
Cổng vào làng Đại Phong hôm nay.

Để “Gió Đại Phong” thổi mãi

Đại Phong có lẽ là HTX nông nghiệp duy nhất cả nước có phòng truyền  thống. Ngay giữa trung tâm phòng truyền thống là nơi đặt trang trọng bàn thờ Đại tướng Nguyễn Chí Thanh. Trong phòng truyền thống hiện còn lưu giữ  được rất nhiều bức ảnh quý về Đại tướng Nguyễn Chí Thanh những ngày về  Đại Phong cùng bà con lao động, sản xuất. Những bức ảnh về người nông dân.

Đại Phong thi đua mỗi người làm việc bằng hai, để gom góp sức người, sức  của gửi vào tiền tuyến miền Nam… Thắp nén tâm nhanh lên bàn thờ Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, lần xem từng bức ảnh tư liệu quý, chúng tôi như được  nhắc nhớ về công lao của biết bao thế hệ đi trước đã vất vả, hy sinh để đất nước có được cơ đồ như hôm nay, để các thế hệ hôm nay có cuộc sống ngày một ấm no, hạnh phúc. 

Anh Hồ Hữu Tuấn-Chủ nhiệm HTX Đại Phong vui vẻ nói với chúng tôi, người làng Đại Phong luôn nhắc nhớ, tự hào về quê hương mình. Một vinh  dự lớn lao đối với Đại Phong là ngày 20/3/1961, Bác Hồ đã gửi tặng HTX Đại Phong một chiếc máy kéo DT54 có đủ hệ thống để sản xuất nông nghiệp. 

Chiếc máy kéo này do Đoàn Thanh niên Cộng sản Công-xô-môn Lênin gửi  tặng Bác và Bác gửi tặng HTX Đại Phong. Giờ đây chiếc máy kéo là kỷ vật thiêng liêng để người Đại Phong luôn nhắc nhớ về Bác, nhắc nhủ nhau đoàn  kết xây dựng quê hương. 

Làng Đại Phong hiện có 1.027 hộ với 4.100 nhân khẩu, trong đó có 853  hộ với 2.192 nhân khẩu vào HTX Đại Phong để sản xuất nông nghiệp còn lại  các hộ làm kinh doanh, buôn bán nhỏ lẻ… Nối tiếp truyền thống, cách đây hơn 20 năm, HTX Đại Phong đã hoàn chỉnh hệ thống bê tông hồ đập, khoanh  vùng, khoanh thửa. 

Hơn 50 năm trôi qua, nhiều HTX đã tan rã, hoặc hoạt động  không hiệu quả thì ở Đại Phong, HTX vẫn đóng vai trò chủ lực tổ chức lao động, sản xuất giúp nhân dân vươn lên làm giàu. 

Nhiều năm qua Đại Phong luôn là lá cờ đầu trong sản xuất nông  nghiệp ở vùng cát Quảng Bình. Đời sống nhân dân trên địa bàn ngày một giàu  có, trẻ em được chăm lo ăn học đến nơi đến chốn, người già được chăm sóc  chu đáo.

Dương Sông Lam

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.