Giải mã bí ẩn cái tai của danh họa Van Gogh

Sự việc kinh hoàng danh họa Hà Lan Vincent Van Gogh cắt tai chính mình năm 1888 là một trong số những sự cố nổi tiếng và bí ẩn nhất lịch sử nghệ thuật. Đến nay, những bí ẩn đó đã có lời giải đáp thuyết phục.

Cắt toàn bộ tai

Các chuyên gia từ lâu đã đồn đoán về việc Van Gogh cắt bao nhiêu phần tai. Họ cũng tranh cãi về Rachel - cô gái mại dâm bí ẩn mà Van Gogh đã trao cho cái tai vừa cắt đứt kèm theo lời dặn dò "hãy giữ thứ này cẩn thận".

Vụ cái tai của Van Gogh nay có thêm nhiều chi tiết quan trọng, rọi ánh sáng mới vào câu chuyện thực sự đã diễn ra. Người ta đã tìm được một bức thư trong đó có các hình vẽ tai trái của Van Gogh trước và sau khi ông tự cắt tai mình. Người vẽ chính là bác sĩ Felix Rey, người đã điều trị vết thương cho danh họa trong bệnh viện.

Hình vẽ là mấy đường nét phác họa hình dạng tai của Van Gogh trên tờ giấy kê đơn thuốc. Hình thứ nhất vẽ cái tai còn nguyên vẹn. Hình thứ hai cho thấy cái tai chỉ còn lại một mẩu nhỏ phía dưới. Trước đây, người xem cứ phải đoán già đoán non xem ông còn bao nhiêu phần tai khi xem hai bức chân dung tự họa của danh họa, trong đó phía tai bị cắt đã được băng kín. Vậy là danh họa đã xẻo gần như toàn bộ tai, chứ không chỉ một mẩu như một số nhân chứng đương thời tuyên bố.

Ông Louis van Tilborgh, nhà nghiên cứu cấp cao kiêm giáo sư lịch sử nghệ thuật tại Đại học Amsterdam, nói: "Các nét vẽ đã giải đáp một câu hỏi từ lâu là liệu ông ấy cắt hết tai hay chỉ một phần tai. Giờ chúng ta biết chắc là ông ấy đã cắt toàn bộ tai. Đây là một tài liệu quan trọng với nhiều giá trị cảm xúc".

Bức chân dung tự họa của Van Gogh.
Bức chân dung tự họa của Van Gogh.

Bí ẩn cái tai nói trên do bà Bernadette Murphy 58 tuổi giải mã. Bà đã chuyển từ Anh tới Pháp cách đây 30 năm, làm nhiều nghề khác nhau, trong đó có nghề hướng dẫn viên du lịch. Sau khi lấy xong bằng lịch sử nghệ thuật, bà Murphy quyết định điều tra về Van Gogh sau khi tới thăm Arles, nơi danh họa ở trong cuối những năm 1880.

Quá trình nghiên cứu về Van Gogh kéo dài tới 7 năm. Khi bà trình bày nghiên cứu với các chuyên gia tại Bảo tàng Van Gogh ở Amsterdam, bà đã làm họ rất ngạc nhiên. Họ phấn khích tới mức đã thông báo chính thức về việc mở một cuộc triển lãm đầu tiên về cuộc đấu tranh của Van Gogh với chứng bệnh tâm thần.

Trong suốt 7 năm điều tra, bà Murphy đã tìm ra bức vẽ của bác sĩ Felix Rey trong một kho lưu trữ ở California. Nó nằm trong đống giấy tờ của tiểu thuyết gia người Mỹ Irving Stone - người đã trao đổi thư từ với bác sĩ Rey năm 1930. Bốn năm sau, tác giả Stone đã xuất bản cuốn tự truyện hưu cấu Lust for Life, trong đó diễn viên Kirk Douglas vào vai Van Gogh.

Trong thực tế, Van Gogh bị suy sụp tinh thần nghiêm trọng tháng 12-1888 khi ông cầm lưỡi dao lam cắt tai. Cảnh sát tìm thấy ông tại nhà vào ngày sau đó và ông đã nhập viện. Em trai của Van Gogh đã viết cho vợ mình sau khi thăm Van Gogh: "Buồn khủng khiếp khi có mặt ở đây vì nỗi đau của anh ấy liên tục trào lên trong lòng và anh ấy cố khóc nhưng không thể. Chiến binh tội nghiệp và một người đau khổ tội nghiệp".

Bác sĩ Rey cho rằng Van Gogh bị chứng động kinh một phần do uống quá nhiều cà phê và rượu, lại ăn ít thức ăn. Ông đã kê thuốc an thần giảm đau và khuyên Van Gogh uống rượu cinchona có chứa chiết xuất ký ninh.

Sự cố cái tai là một trong số những câu hỏi mà du khách hay hỏi nhất khi tới thăm Bảo tàng Van Gogh. Triển lãm mới nhất trưng bày cả một đơn kiến nghị do 30 người dân ở Arles ký, kêu gọi giam Van Gogh trong bệnh viện tâm thần. Nghiên cứu của bà Murphy cũng cho thấy bà hoài nghi về số người trong thực tế đã ủng hộ đưa Van Gogh vào bệnh viện tâm thần vì bà phát hiện có bốn người không biết chữ và không thể tự ký tên. Triển lãm còn giới thiệu bức chân dung bác sĩ Rey mà Van Gogh vẽ. Kiệt tác này được mượn từ Bảo tàng Puskin ở Moscow.

Bí ẩn mang tên Rachel

Một chi tiết mới nữa được bà Murphy phát hiện cho thấy Rachel không phải là một gái điếm mặc dù cô này có làm việc tại khu vực đèn đỏ ở thành phố Arles, miền nam nước Pháp. Rachel thực ra là một người hầu làm việc ca đêm tại các nhà chứa, còn ban ngày làm nghề lau chùi các cơ sở kinh doanh gần đó.

Rachel tên thật là Gabrielle Berlatier, 18 tuổi. Gabrielle sống ở Moules, một làng cách Arles vài km về phía đông. Tháng 1-1888, cô bị chó dại cắn vào tay. Vết thương đã được đốt bằng sắt nung đỏ. Sau đó, cô thoát chết nhờ may mắn được đưa tới Paris tiêm vaccine phòng dại.

Bức thư có hình vẽ tai của Van Gogh trước và sau khi bị cắt.
Bức thư có hình vẽ tai của Van Gogh trước và sau khi bị cắt.

Tháng 12-1888, cô trở lại Arles và làm nghề thay ga giường, rửa chén ly trong một nhà thổ để kiếm tiền trả chi phí tiêm vaccine. Tại đây, Van Gogh đã đưa tai bị cắt cho Gabrielle. Bà Murphy nói: "Van Gogh là người rất dễ mủi lòng trước những người gặp khó khăn. Tôi cảm thấy ông ấy muốn trao cho cô gái món quà là cái tai bị cắt".

Bà Murphy đã tìm ra được danh tính thực của Rachel khi tìm hiểu các tài liệu đương đại, trong đó có hồ sơ các vụ bắt giữ và hồ sơ về những phụ nữ được trị bệnh lây truyền qua đường tình dục. Khi bà xem danh sách những người được tiêm vaccine dại ở Viện Pasteur tại Paris, bà đã thấy cái tên Gabrielle.

Van Gogh đã sống một năm tại bệnh viện tâm thần Saint Paul de Mausole ở Saint Remy. Ông chết sau khi tự tử bằng súng vào tháng 7-1890, ngay sau khi viết thư cho em trai nói về cảm giác thất bại. Ông đã chật vật trong việc bán tác phẩm khi còn sống. Còn ngày nay, giá kỷ lục một tác phẩm của ông là 49,1 triệu bảng Anh. Trong khi đó, Gabrielle sống đến năm 1952. Hậu duệ của bà hiện nay vẫn sống ở đó.

Chuyện quanh cái tai của Van Gogh đã được bà Murphy kể lại trong cuốn sách "Van Gogh's War: The True Story" (Cuộc chiến của Van Gogh: Câu chuyện thật).

Nhật Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.