Đừng để trẻ ngộ độc cây quả dại

Từ ngày 10-4 đến 21-4-2017, ở Nghệ An và Hà Tĩnh liên tiếp xảy ra ba vụ ngộ độc do ăn hạt quả ngô đồng trồng trong trường học, vụ việc cũng làm gần 70 em học sinh nhập viện cấp cứu.

Hồn nhiên ăn quả… độc

Ngày 10-4, 12 học sinh lớp 2, Trường tiểu học Tân Giang, TP Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh ăn quả ngô đồng nhặt trong sân trường phải nhập viện. Các em này  đã khỏe lại sau một ngày nằm viện...

 Chiều 20-4, trong giờ ra chơi, nhiều học sinh lớp 2 và lớp 3, Trường tiểu học Nghi Hòa, thị xã Cửa Lò, Nghệ An rủ nhau đi ăn quả ngô đồng. Hơn 10 phút sau, một số em đau bụng, nôn mửa. Nhà trường gọi xe cấp cứu đưa số học sinh trên đến Trung tâm y tế thị xã Cửa Lò. Ông Phùng Đức Nhân, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Cửa Lò cho biết có khoảng 30 học sinh phải đi cấp cứu và cho biết các em là học sinh lớp 2 và lớp 3 đều cùng nhau ăn quả ngô đồng...

Chiều 21-4, lúc tan trường, các em học sinh lớp 6, 7 Trường phổ thông dân tộc nội trú - THCS Quỳ Châu, Nghệ An thấy quả ngô đồng rơi nhiều ở sân trường nên cùng nhau ăn... Hơn 20 giờ, thầy Phạm Mạnh Hùng, hiệu trưởng nhà trường nhận được tin báo điện thoại của giáo viên trực giáo vụ là sau giờ ăn tối một số học sinh nội trú đến xin thuốc uống, các em có triệu chứng buồn nôn, đau bụng, đi ngoài... chưa rõ lý do.

Ngô đồng thân gỗ.

Ngô đồng thân gỗ.

Do đa số học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số ở nội trú tại trường nên dễ tìm hiểu, biết các em cùng ăn hạt quả cây ngô đồng vào buổi chiều tan học... Ngay lập tức nhà trường đưa các em đi cấp cứu tại Trung tâm y tế huyện Quỳ Châu.

Ngày hôm sau, 37 em được xuất viện với tinh thần ổn định, sau khi được truyền dịch và các bác sĩ trấn an tâm lý. Thầy Hùng cho biết, có 5 em bị nặng, đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy dữ dội.

Em Lữ Thị Ý, học sinh lớp 6A3, kể lại, lúc tan học, thấy một số bạn nam trong lớp nhặt quả ngô đồng chín rụng trong sân trường đập vỡ vỏ, lấy hạt ăn. Đang đói bụng, thấy các bạn ăn trước nói ngon, bùi như lạc nên em cũng ăn theo mà không biết đây là hạt có độc. Có bạn ăn một hạt, có bạn chỉ ăn nửa hạt...

Các dược sĩ và bác sĩ cho biết hạt cây Ngô đồng có dầu, ăn bùi nhưng làm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tiêu chảy. Ngộ độc nặng sẽ chảy máu đường tiêu hóa như thực quản, dạ dày, ruột (ói hay tiêu chảy ra máu); tiêu chảy nặng sẽ chết vì sốc do trụy tim mạch; chảy máu và hoại tử một số cơ quan, phủ tạng; suy thận.

Độc tố trong hạt ngô đồng là một protein độc, thuộc nhóm toxalbumil (chất albumin - giống lòng trắng trứng - độc),  có chung cơ chế gây độc là ức chế tổng hợp protein ở tế bào, làm tế bào chết vì thiếu protein - chất căn bản của sự sống. Do tế bào không thể tổng hợp protein, nên các triệu chứng xuất hiện nhanh, cách vài giờ đến một ngày sau khi nhiễm độc, tử vong sau 3 ngày đến khoảng hai tuần. Một số cây gần gũi trong đời sống có chất thuộc nhóm toxalbumil như hạt Thầu dầu có chất ricin, hạt Cam thảo dây có chất abrin...

Tuy các chất nhóm này vào cơ thể theo đường tiêu hóa (như ăn hạt ngô đồng) ít độc hơn nhiều lần so với đường hô hấp và đường máu nhưng cũng rất nguy hiểm. Liều chết trung bình của abrin với người từ 10 - 1000 microgam/kg trọng lượng cơ thể theo đường tiêu hóa và 3,3 microgam/kg trọng lượng cơ thể khi hít vào phổi. Liều chết trung bình của ricin với người là 22 microgam/kg trọng lượng cơ thể.

Do tính kịch độc của nhóm chất này nên từ chiến tranh thế giới lần thứ nhất Mỹ đã có ý tưởng chế tạo đám bụi hay đám mây ricin nhưng không thành; hoặc làm lớp phủ trên đạn, bi trong đạn nhưng bị công ước quốc tế và chính luật của Mỹ cấm.

Gần đây, ngày 29 tháng 5 năm 2013, một thư nặc danh gửi đến thị trưởng thành phố New York, Michael Bloomberg; một thư gửi Mark Glaze, Giám đốc tổ chức những thị trưởng chống lại việc buôn súng bất hợp pháp (Mayors Against Illegal Guns - MAIG), ở Washington; thư thứ ba được gửi tới Tổng thống Barack Obama, đều có dấu vết của ricin. Nữ diễn viên Shannon Richardson bị buộc tội và đã nhận tội vào tháng 12-2013. Ngày 16 tháng 7 năm 2014, Richardson bị kết án 18 năm tù giam và phạt 367.000 USD.

Trước đây, thế giới không thiếu những vụ ám sát chính trị gia đình đám tìm thấy chất ricin... Ở nước ta, cây ngô đồng còn gọi là cây vạn linh, sen núi, dầu lai có củ. Có hai loại ngô đồng là ngô đồng cảnh và ngô đồng thân gỗ. Ngô đồng thân gỗ được trồng nhiều để có bóng mát và các trường học thường thấy loại ngô đồng này. Loại này thân có gai; lá hình tim, hơi ba cạnh; nhựa và hạt cây có dầu; quả lúc chín màu nâu sậm, bên trong có hai hạt.

Làm gì để không ngộ độc những cây, quả dại?

Từ chuyện ngộ độc nấm thấy rằng, nói đến nấm ăn có lẽ nhiều người nhất biết rằng có nấm độc, thế nhưng số người ngộ độc nấm hàng năm cũng không ít. Huống hồ trong tự nhiên quanh ta có nhiều loại cây, quả có độc nhưng rất gần gũi đời sống...

Ví dụ, nói đến cà độc dược hay trúc đào thì khá nhiều người biết là loại cây độc nhưng ít người biết cây thầu dầu có độc; còn nói đến những cây nghe lạ hoắc như cây thông thiên, cây sừng trâu, cây đai vàng, cây ngô đồng... thì rất hiếm người biết là độc...

Ngô đồng cảnh.
Ngô đồng cảnh.

Ba vụ việc trên tuy chưa có học sinh nguy kịch tính mạng song là cảnh báo cho các nhà trường về sự nhận biết những sinh vật độc của học sinh. Đành rằng, các em bị ngộ độc hạt ngô đồng trong các vụ việc trên còn nhỏ đều là học sinh lớp 7 hoặc lớp 2, 3 và ngay cả bố mẹ các em cũng chưa chắc đã biết hạt ngô đồng có độc. Ở đây chúng tôi muốn nói đến vai trò của nhà trường. Liệu có nên đưa vào chương trình giảng dạy một bài giảng về cây, quả độc, những động vật nguy hiểm...?

Chỉ có bằng cách này thì mới có nhiều nhất số trẻ biết được những nguy hiểm tiềm ẩn trong cuộc sống mà tránh được. Không học thì đương nhiên không biết, vì thế lính và phi công Mỹ ở Việt Nam trước đây được phát một quyển sách, trong đó mô tả rõ những thứ cây, quả ăn được và không ăn được... Các em ở trường tiểu học Nghi Hòa còn bảo quả ngô đồng là quả óc chó, ăn vào sẽ rất thông minh, vì thế rủ nhau đi ăn(!?)

Ngày 23-4, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã gửi công văn "khẩn" đến các phòng giáo dục huyện, thị xã và các đơn vị trực thuộc sở, chỉ đạo các cơ sở, trường học rà soát, loại bỏ ngay các loại cây, hoa có độc trồng làm cảnh, lấy bóng mát hoặc mọc hoang dại trong khuôn viên trường học.

Nếu phải trồng để giảng dạy học, nghiên cứu phải có biển báo và các biện pháp kiểm soát an toàn; yêu cầu ban giám hiệu trường tuyên truyền tới giáo viên, học sinh và phụ huynh tuyệt đối không ăn các loại hoa, quả có độc hoặc nghi ngờ có độc...

Trước đó, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế có công văn khẩn yêu cầu triển khai các biện pháp phòng ngừa ngộ độc, bảo đảm sức khỏe cho học sinh, trong đó khuyến cáo các loài cây, hoa có độc thường gặp như cây lá ngón, cây cà độc dược, cây trúc đào, cây thông thiên, cây đai vàng, cây bông tai, cây thầu dầu, cây ngô đồng. Tuy nhiên, nếu trẻ không nhận diện được cây độc thì nếu sân trường không có chúng cũng sẽ ăn ở chỗ khác. Có lẽ tốt nhất phải dạy cho trẻ nhớ rằng, cây, quả gì không biết thì không được ăn.

Bs Trần Kiên

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.