Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Những địa chỉ đỏ khắc vào ký ức

Trong những năm tháng chiến tranh, vùng đất này được gọi bằng một cái tên khắc nghiệt: tọa độ lửa. Bom đạn trút xuống ngày đêm, biến những làng quê ven sông thành điểm nóng ác liệt trên tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn.

Cự Nẫm (xã Bố Trạch), một ngôi làng nhỏ bé, từng được nhắc đến như một biểu tượng. Không phải bởi những công trình đồ sộ, mà bởi ý chí con người. Với vũ khí thô sơ, người dân nơi đây đã kiên cường bám làng, giữ đất. Những đoàn quân vào Nam, những thương bệnh binh ra Bắc đều từng dừng chân nơi này, như tìm đến một điểm tựa của niềm tin.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn -0
Những làng quê làm du lịch cộng đồng dọc dòng sông Son. 

Không xa đó, Khương Hà, Bồng Lai (Bố Trạch), Xuân Sơn, Hà Lời, Phong Nha (xã Phong Nha) cũng là những điểm nóng trên tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn. Những tuyến đường huyết mạch như 15A, Ba Trại hay các điểm vượt sông đã biến nơi đây thành cửa ngõ quan trọng, thường xuyên hứng chịu bom đạn.

Có những đêm bom rơi dày đặc, người dân buộc phải sống trong lòng đất để giữ lấy sự sống. Có những mái nhà bị tháo dỡ, không phải vì nghèo khó, mà để lấy vật liệu lót đường, mở lối cho những chuyến xe ra tiền tuyến.

Những năm sau chiến tranh, vùng đất này gần như trắng tay. Dấu tích bom đạn còn in hằn trên từng triền đồi, bãi bồi ven sông cỏ mọc lưa thưa, làng xóm tiêu điều. Nhưng cũng chính từ sự hoang tàn ấy, một hành trình khác bắt đầu – hành trình dựng xây lại cuộc sống.

Sáng sớm, sương còn bảng lảng trên những mái nhà nép mình dưới chân dãy Trường Sơn, tiếng gà gáy xen lẫn tiếng nước chảy hiền hòa. Những con đường đất năm nào nay đã được mở rộng, dẫn lối qua vườn cây, nương rẫy. Người dân vẫn tiếp nối nhịp sống quen thuộc, chậm rãi nhưng bền bỉ, như cách họ đi qua chiến tranh.

Ngồi bên hiên nhà, ông Hồ Văn Hoan, một cao niên ở Bồng Lai, chậm rãi kể, giọng trầm xuống: “Ngày mới giải phóng, ở đây gần như không còn gì. Đất đai hoang hóa, nhà cửa dựng lại từ đầu. Nhưng người còn là còn tất cả, mình làm lại từng chút một”. Ông dừng lại, ánh mắt hướng ra con đường trước ngõ, nơi vài vị khách đang thong thả dạo bước: “Giờ thì khác rồi. Khách về, mình không có gì lớn lao, chỉ có cái nếp sống của mình, cái rừng, cái suối của mình mà làm du lịch”.

Con đường làm du lịch từ làng

Giữa trưa tháng 4, con đường bê tông dẫn vào làng Cự Nẫm rợp bóng cây, hai bên là những thửa ruộng đang thì con gái. Ẩn sau hàng rào xanh là một khu vườn rộng, nơi vài du khách nước ngoài đang lom khom nhổ cỏ, tiếng cười nói xen lẫn mùi rơm mới. Đó là một mô hình du lịch cộng đồng hình thành từ chính nếp sống làng quê, đang góp phần mở ra một hướng đi khác cho vùng đất này.

Câu chuyện bắt đầu cách đây hơn 16 năm. Khi ấy, chị Lê Thị Bích, người làng Cự Nẫm, đang làm hướng dẫn viên du lịch tại Đà Nẵng, đưa chồng là anh Benjamin Joseph Mitchell, một kỹ sư xây dựng người Australia, về thăm quê. Lần đầu đặt chân đến nơi đây, Ben bị cuốn hút bởi cảnh sắc thiên nhiên còn nguyên vẻ mộc mạc, bởi những giá trị văn hóa, lịch sử và hơn hết là sự hiền lành, mến khách của người dân địa phương.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn -0
Khách du lịch nước ngoài thích thú những đàn vịt ở các điểm du lịch cộng đồng của Bồng Lai.

Năm 2008, vợ chồng chị quyết định rời bỏ công việc với mức thu nhập hơn 30.000 USD mỗi tháng để trở về quê, mua đất và bắt tay gây dựng mô hình đón khách ngay trên chính mảnh vườn của mình. Một lựa chọn không dễ dàng ở thời điểm mà du lịch cộng đồng còn rất mới mẻ.

Chị Bích cho biết, do Cự Nẫm không nằm ở trung tâm Di sản Phong Nha – Kẻ Bàng, họ xác định không thể đi theo lối làm du lịch thông thường. Thay vào đó, hướng đi được lựa chọn là xây dựng những sản phẩm du lịch gắn chặt với đời sống bản địa, lấy chính con người và sinh hoạt thường ngày làm điểm nhấn.

Từ khu đất ban đầu, một không gian đậm chất làng quê dần hình thành với vườn cây, ao cá, bếp nhà luôn đỏ lửa. Du khách đến đây không tìm kiếm những dịch vụ cao cấp, mà chọn cách sống chậm lại. Buổi sáng ra vườn trồng rau, buổi trưa cùng nấu ăn, chiều xuống trò chuyện với người dân, lắng nghe những câu chuyện về một vùng đất từng đi qua chiến tranh.

Trong một góc vườn, anh David Taylor, du khách đến từ Australia, vừa lau tay sau khi thu hoạch rau vừa chia sẻ rằng anh đã đi nhiều nơi ở Việt Nam, nhưng ở đây mang lại cảm giác rất khác. Anh không thấy mình là khách du lịch, mà như đang sống trong một gia đình. Chính sự chân thật ấy khiến anh ở lại lâu hơn dự định ban đầu.

Theo chị Bích, điều giữ chân du khách không nằm ở cảnh đẹp theo mùa, mà ở cảm giác được hòa vào một nhịp sống khác. Có những người quay trở lại nhiều lần chỉ để gặp lại những con người quen thuộc, ăn lại bữa cơm quê, làm lại những công việc giản dị.

Từ một lựa chọn ban đầu, cách làm này dần lan tỏa trong cộng đồng. Một vài hộ dân như gia đình ông Võ Minh Hưng, anh Nguyễn Đại Bảo, chị Đàm Thị Thu bắt đầu cải tạo nhà cửa, tham gia cung cấp dịch vụ, cùng làm du lịch. Không ồn ào, không bắt đầu từ những dự án lớn, con đường làm du lịch ở đây được hình thành từ chính những nếp nhà, khu vườn và nhịp sống thường ngày.

Rời Cự Nẫm, theo con đường làng uốn lượn qua những triền ruộng và vườn cây, chúng tôi đến Bồng Lai, nơi đang dần định hình một cách làm du lịch rất riêng.

Ở Bồng Lai, có những trải nghiệm mà khó nơi nào có được. Du khách có thể cưỡi trâu, câu cá, hay thậm chí để đàn vịt rỉa chân, một trò chơi dân dã nhưng lại khiến nhiều du khách quốc tế thích thú. Không cần những khu vui chơi hiện đại, chính những điều giản dị ấy lại trở thành sức hút.

Định hình một thương hiệu mới

Từ những bước đi ban đầu mang tính tự phát, du lịch ở những xã miền núi phía Bắc Quảng Trị nói chung, xã Bố Trạch nói riêng, đang dần được định hình bằng một chiến lược bài bản hơn. Đơn cử, đề án xây dựng Làng văn hóa du lịch Cự Nẫm hiện đã được các cấp chính quyền phê duyệt, mở ra một giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn rõ ràng và dài hơi.

Theo định hướng, không gian làng văn hóa du lịch sẽ được quy hoạch trên diện tích hơn 3.200ha, từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, phát triển các cơ sở dịch vụ ăn uống, lưu trú, mua sắm đạt chuẩn phục vụ du khách. Mục tiêu đặt ra là đón tối thiểu 100.000 lượt khách mỗi năm, song điều cốt lõi không nằm ở con số, mà ở cách xây dựng sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn -0
Một góc làng Cự Nẫm êm đềm trước thiên nhiên.

Trọng tâm của đề án là phát triển các sản phẩm gắn với cộng đồng. Những làng nghề truyền thống như dệt lụa được khôi phục, các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ được hình thành, tạo điều kiện để du khách không chỉ tham quan mà còn trực tiếp tham gia vào đời sống sản xuất của người dân. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế du lịch trải nghiệm, đặc biệt thu hút khách quốc tế.

Theo UBND xã Bố Trạch, từ mô hình khởi đầu của vợ chồng anh Ben và chị Bích, đến nay, địa phương đã hình thành một hệ sinh thái du lịch khá rõ nét. Toàn xã hiện có hơn 29 cơ sở lưu trú, nhà hàng, quán ăn phục vụ khách. Nhiều mô hình homestay, farmstay, du lịch sinh thái được phát triển ở những vị trí thuận lợi, vừa đáp ứng nhu cầu trải nghiệm, vừa giữ được nét mộc mạc, gần gũi với thiên nhiên.

Không chỉ dừng lại ở quy mô, một số điểm đến còn tạo được dấu ấn riêng nhờ cách làm sáng tạo. Tại khu vực Bồng Lai, những trải nghiệm như cưỡi trâu, câu cá hay để đàn vịt rỉa chân trở thành điều khiến nhiều du khách thích thú. Chị Julia, du khách đến từ Anh, chia sẻ rằng điều khiến chị ấn tượng không phải là sự cầu kỳ, mà chính là cảm giác được hòa mình vào đời sống nông thôn, được làm những công việc giản dị cùng người dân địa phương.

Ông Đỗ Mạnh Tài, Chủ tịch UBND xã Bố Trạch, cho biết du lịch đang dần trở thành ngành kinh tế động lực của địa phương. Việc triển khai đề án là cơ hội để hoàn thiện hạ tầng, đồng thời phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử và nghề truyền thống, qua đó tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.

Thanh Bình

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.