Diện mạo mới của đất nước năm 2026: Cú hích hạ tầng thần tốc, chiến lược

Nhân dịp này, chúng tôi có cuộc trò chuyện cùng ông Nguyễn Trí Đức, Chánh Văn phòng, Bộ Xây dựng.

PV: Thưa ông, Bộ Xây dựng vừa hoàn thành, thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau; hoàn thành vượt mục tiêu 3.000km đường bộ cao tốc; thúc đẩy hàng loạt các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm đất nước… Bước sang năm 2026, ông có nhìn nhận thế nào về diện mạo mới của đất nước sau những cú hích hạ tầng thần tốc này?

Ông Nguyễn Trí Đức: Thực hiện chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã phối hợp các bộ, ngành, địa phương quyết liệt chỉ đạo, tập trung các nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn, vượt qua mọi thách thức để hoàn thành sớm các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm ngay trong năm, vượt kế hoạch của Quốc hội, Chính phủ giao về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025. Đầu tư xây dựng và phát triển kết cấu hạ tầng theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa phát triển hạ tầng với tái cơ cấu ngành, phát triển vùng và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Với tinh thần “vượt nắng, thắng mưa”; thực hiện các phong trào thi đua “Đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2022-2030”; đợt thi đua cao điểm “500 ngày đêm thi đua hoàn thành 3.000km đường bộ cao tốc”… toàn Ngành đã đạt được kết quả nổi bật: Hoàn thành thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau; hoàn thành 3.345km tuyến chính cao tốc, 458km nút giao và đường dẫn; hoàn thành 1.701km/1.000km đường bộ ven biển (vượt 700km so với mục tiêu đề ra)…

Trong đó, đáng chú ý là khánh thành, thông xe kỹ thuật các dự án đường bộ cao tốc, đón chuyến bay đầu tiên tại Sân bay Long Thành, đưa vào sử dụng Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia, các dự án năng lượng trọng điểm… đồng thời, khởi công Dự án cảng Hòn Khoai, khu đô thị Cần Giờ, Khu đô thị thể thao Olympic, các dự án đường sắt đô thị, chuẩn bị đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các dự án phục vụ APEC năm 2027 tại Phú Quốc… Có thể nói đây đều là những dự án đánh dấu bước đột phá mạnh mẽ về phát triển hạ tầng, là tiền đề, nền tảng quan trọng cho hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bước sang năm 2026, diện mạo đất nước có sự đổi thay toàn diện về cấu trúc hạ tầng và vị thế kinh tế. Đến nay, chúng ta đã có một hệ thống đường bộ cao tốc bứt phá với việc thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau, hiện thực hóa giấc mơ về một trục xương sống quốc gia liền mạch.

Cửa ngõ hàng không tầm cỡ quốc tế thể hiện qua việc đón các chuyến bay đầu tiên tại Cảng Hàng không quốc tế Long Thành vào ngày 19/12/2025, cùng với việc nâng cấp sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất, đã đưa tổng công suất hàng không đạt 155 triệu hành khách/năm (tăng 1,6 lần so với năm 2020). Đồng thời, sau khi khởi công tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cuối năm 2025, năm 2026 là thời điểm chúng ta tập trung toàn lực để khởi công dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Ngoài ra, diện mạo mới của đất nước trong năm 2026 còn được phản ánh qua chất lượng không gian sống và sự phát triển của các đô thị. Không gian đô thị được mở rộng, hình thành các vùng đô thị hóa, cực tăng trưởng mới; nhiều khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu du lịch - dịch vụ được đầu tư tương đối đồng bộ; hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chất thải rắn, chiếu sáng, công viên, cây xanh… được nâng cấp.

Với nhiều kết quả đạt được như: Tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc đã chạm mốc 45%; dân cư đô thị được cấp nước sạch đạt 94%, diện tích nhà ở bình quân đạt 30m² sàn/người; cả nước đã triển khai hơn 637.000 căn nhà ở xã hội, trong năm 2025 đã hoàn thành 102.633 căn… Với đà tăng trưởng ngành Xây dựng đạt trên 9% năm 2025, diện mạo hạ tầng mới là nền tảng quan trọng để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước ở mức hai con số trong những năm tiếp theo…

PV: Thưa ông, đằng sau những con số kỷ lục đó là một năm 2025 đầy biến động với thiên tai bão lũ lịch sử và khối lượng công việc khổng lồ. Ngành Xây dựng đã nỗ lực như thế nào để đảm bảo tiến độ thần tốc mà vẫn giữ vững chất lượng công trình?

Ông Nguyễn Trí Đức: Có thể nói, năm 2025 được đánh giá là một trong những năm thiên tai xảy ra dồn dập, khốc liệt và dị thường nhất trong lịch sử khí tượng thủy văn Việt Nam với nhiều hình thái nguy hiểm xuất hiện trên phạm vi rộng, nối tiếp và chồng lấn như bão, mưa lớn diện rộng, lũ lụt, lũ quét và sạt lở đất. Đây cũng là những yếu tố tác động trực tiếp đến tiến độ thực hiện các dự án, công trình trọng điểm của ngành Xây dựng trong năm vừa qua.

Việc thi công các Dự án trong thời tiết mưa bão với nhiều biến động bất lợi, khối lượng công việc lớn đòi hỏi các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục nỗ, lực tập trung cao độ hơn nữa trong việc triển khai thi công, đặc biệt là công tác đảm bảo an toàn lao động. Đơn cử như do ảnh hưởng của cơn bão số 15 vừa qua nhiều dự án giao thông bị ảnh hưởng tiến độ: từ Đà Nẵng đến Khánh Hòa, một số dự án như Quy Nhơn-Chí Thạnh, Chí Thạnh-Vân Phong bị ảnh hưởng nặng: ngập lán trại, mất điện, công nhân phải khắc phục nhà cửa, mỏ vật liệu gián đoạn…

Tuy nhiên, với tinh thần "vượt nắng, thắng mưa, không thua bão gió", đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân trên khắp các công trường đã làm việc "3 ca, 4 kíp", "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương", làm việc xuyên ngày nghỉ, ngày lễ và ngày Tết để vừa triển khai ngay các biện pháp khắc phục sự cố thiên tai, bão lũ, vừa đảm bảo tiến độ thi công các dự án. Từng cán bộ, công chức, người lao động, công nhân, các chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn đã nỗ lực, khắc phục các khó khăn, thời tiết bất lợi; huy động mọi nguồn lực, trang thiết bị, máy móc, áp dụng giải pháp kỹ thuật hiện đại để thi công, đảm bảo tiến độ hoàn thành các dự án.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng luôn quán triệt tinh thần không vì tiến độ mà buông lỏng chất lượng. Công tác quản lý chất lượng luôn được thực hiện nghiêm ngặt, xuyên suốt từ khảo sát, thiết kế đến thi công, nghiệm thu.

Đặc biệt, Bộ Xây dựng đã tập trung chỉ đạo xử lý kịp thời các dự án bị ảnh hưởng tiến độ do thời tiết, mưa lũ, yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các đơn vị liên quan tích cực rà soát, tổ chức điều hành thi công khoa học, tổ chức nghiên cứu, áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm rút ngắn thời gian thi công; đồng thời chỉ đạo các nhà thầu tăng cường phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau, tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp để kịp thời đưa dự án về đúng kế hoạch đề ra...

PV: Nói về an sinh xã hội, con số hơn 102.000 căn nhà ở xã hội hoàn thành trong năm 2025 thực sự mang lại niềm hy vọng lớn cho người thu nhập thấp. Trong năm 2026, mục tiêu này sẽ được tiếp nối ra sao?

Ông Nguyễn Trí Đức: Phát triển nhà ở xã hội là "công trình của ý Đảng, lòng Dân". Vấn đề an sinh xã hội, đặc biệt là phát triển nhà ở xã hội (NOXH), luôn được xác định là nhiệm vụ nhân văn trọng tâm của ngành Xây dựng. Việc hoàn thành 102.633 căn NOXH trong năm 2025, đạt 102% kế hoạch, không chỉ là một con số thống kê mà là sự hiện thực hóa mái ấm cho hàng chục nghìn gia đình thu nhập thấp.

Bước sang năm 2026, Bộ Xây dựng sẽ tiếp nối và bứt phá mục tiêu này thông qua các định hướng chiến lược như  tiếp tục đẩy mạnh Đề án "1 triệu căn hộ" với mục tiêu về đích sớm. Cụ thể, trong năm 2026, Bộ Xây dựng cùng các địa phương sẽ tập trung mọi nguồn lực để tiếp tục thực hiện Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ NOXH giai đoạn 2021 - 2030".

Để khơi thông các điểm nghẽn, năm 2026 sẽ là năm vận hành đồng bộ các cơ chế đặc thù vừa được ban hành như tiếp tục triển khai hiệu Nghị quyết 201/2025/QH15 của Quốc hội và các Nghị định hướng dẫn (như Nghị định 192/2025/NĐ-CP và Nghị định 261/2025/NĐ-CP) nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho nhà đầu tư.

Một trong những điểm mới quan trọng trong năm 2026 là khẩn trương thành lập và đưa vào vận hành Quỹ nhà ở quốc gia để tiếp nhận vốn, đầu tư, tạo lập và quản lý vận hành nhà ở cho thuê. Bộ Xây dựng cũng  yêu cầu các địa phương chủ động bố trí ngân sách bồi thường, giải phóng mặt bằng để có quỹ đất sạch tại các vị trí thuận lợi, đầy đủ hạ tầng kỹ thuật và xã hội cho các dự án NOXH.

PV: Thưa ông, với đà tăng trưởng của Ngành đạt trên 9% trong năm 2025, khát vọng tăng trưởng kinh tế hai con số của đất nước trong năm 2026 có khả thi?

Ông Nguyễn Trí Đức: Có thể khẳng định, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026 là khát vọng lớn, có cơ sở thực tiễn nếu chúng ta tiếp tục kiên định, quyết tâm thực hiện các giải pháp đã và đang triển khai hiệu quả.

Trong đó ngành Xây dựng vẫn giữ vai trò kiến tạo đặc biệt quan trọng, đóng góp khoảng 16,9-17,1% trong GDP cả nước. Mức độ tăng trưởng của ngành Xây dựng trong năm 2025 không chỉ phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường, mà còn cho thấy hiệu quả rõ nét của các chủ trương lớn về đẩy mạnh đầu tư công, phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, đô thị, nhà ở và vận tải (hàng hải, hàng không, đường sắt…). Đây là những lĩnh vực có tác động lan tỏa mạnh, tạo động lực cho nhiều ngành kinh tế khác cùng phát triển.

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các “điểm nghẽn” về quy hoạch, đất đai, đầu tư xây dựng; đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia; thúc đẩy phát triển đô thị theo hướng xanh, thông minh, bền vững. Đồng thời, chú trọng nâng cao năng lực của doanh nghiệp xây dựng, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội.

Bên cạnh đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Từ những kết quả đã đạt được trong năm 2025, với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản, khoa học và sự đồng thuận xã hội, chúng ta tin tưởng mục tiêu này có thể đạt được, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.

PV: Vâng, xin cảm ơn ông!