Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật LLTP và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 216/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật LLTP, thay thế Nghị định số 111/2010/NĐ-CP và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
Xây dựng cơ sở dữ liệu LLTP tập trung
Một trong những điểm nổi bật của Nghị định số 216/2026/NĐ-CP là quy định việc xây dựng cơ sở dữ liệu LLTP theo mô hình tập trung và do Bộ Công an chủ trì quản lý, vận hành, bảo vệ và lưu trữ. Cơ sở dữ liệu LLTP được xây dựng theo nguyên tắc mở, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Việc sử dụng số định danh cá nhân làm khóa định danh thống nhất giúp nâng cao độ chính xác của dữ liệu, hạn chế trùng lặp, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý.
Đặc biệt, nghị định quy định dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ thì không yêu cầu thu thập lại. Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính, góp phần giảm giấy tờ, giảm thủ tục và giảm thời gian thực hiện các giao dịch hành chính cho người dân.
Theo nghị định, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu LLTP với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành là hoạt động bắt buộc. Thông tin được kết nối thông qua các nền tảng chia sẻ dữ liệu quốc gia, giao diện lập trình ứng dụng (API) và cơ chế đồng bộ dữ liệu tự động giữa các bộ, ngành. Các cơ quan có trách nhiệm cập nhật và chia sẻ thông tin phát sinh trong thời hạn không quá 1 ngày làm việc kể từ khi thông tin được cập nhật vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Quy định này giúp bảo đảm thông tin LLTP luôn được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời, tạo nền tảng cho việc cấp phiếu LLTP nhanh chóng và hiệu quả.
Thông tin LLTP là dữ liệu nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Vì vậy, nghị định quy định cơ sở dữ liệu LLTP phải được bảo vệ theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và an toàn thông tin mạng. Mọi hoạt động truy cập, chỉnh sửa, khai thác dữ liệu đều được ghi nhận và lưu vết để phục vụ kiểm tra, giám sát. Bên cạnh đó, dữ liệu được sao lưu định kỳ, lưu trữ tại hệ thống chính và hệ thống dự phòng nhằm bảo đảm khả năng phục hồi khi xảy ra sự cố kỹ thuật, thiên tai hoặc tấn công mạng. Việc tăng cường các biện pháp bảo mật an toàn thông tin không chỉ bảo vệ quyền riêng tư của công dân mà còn góp phần xây dựng niềm tin đối với các dịch vụ công trên môi trường số.
Đa dạng hóa phương pháp yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp
Nghị định đã tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính bằng việc đa dạng hóa các phương thức yêu cầu cấp phiếu LLTP, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân khi yêu cầu cấp phiếu LLTP.
Cụ thể, cá nhân yêu cầu cấp phiếu LLTP trực tuyến thì khai tờ khai điện tử theo hướng dẫn trên Ứng dụng định danh quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia. Đối với hồ sơ trực tuyến, phần mềm giải quyết thủ tục hành chính cấp phiếu LLTP của Bộ Công an tự động kiểm tra và trong vòng 8 giờ làm việc thông báo đến cá nhân có yêu cầu cấp phiếu LLTP hồ sơ được tiếp nhận hoặc không được tiếp nhận, lý do không được tiếp nhận.
Cá nhân yêu cầu cấp phiếu LLTP bằng hình thức trực tiếp nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu LLTP nơi cư trú hoặc nơi gần nhất. Cá nhân yêu cầu cấp phiếu LLTP qua dịch vụ bưu chính thực hiện như sau: Công dân Việt Nam gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu LLTP nơi thường trú; trường hợp không có nơi thường trú gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu LLTP nơi tạm trú. Trường hợp cư trú ở nước ngoài gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu LLTP nơi cư trú trước khi xuất cảnh.
Người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu LLTP nơi cư trú. Trường hợp đã rời khỏi Việt Nam gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu LLTP Bộ Công an. Đối với hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua bưu chính, cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra và xử lý trong thời hạn được quy định rõ ràng.
Đáng chú ý, cơ quan tiếp nhận không được yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu LLTP. Đây là một trong những giải pháp thiết thực nhằm giảm phiền hà, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân.
Một điểm mới quan trọng của nghị định là quy định việc trả phiếu LLTP bản điện tử thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và Ứng dụng định danh quốc gia đối với hồ sơ nộp trực tuyến.
Kết quả cấp phiếu LLTP được cập nhật, lưu trữ trong cơ sở dữ liệu LLTP và kho quản lý dữ liệu điện tử của cá nhân. Điều này tạo điều kiện để người dân sử dụng kết quả điện tử trong các giao dịch hành chính, góp phần thúc đẩy xây dựng Chính phủ số và xã hội số.
Nghị định quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong việc cung cấp, cập nhật, xác minh và khai thác thông tin LLTP. Các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp được khai thác, sử dụng thông tin LLTP thông qua việc kết nối, chia sẻ dữ liệu theo đúng chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao để hỗ trợ hoạt động tố tụng hình sự, công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức và hoạt động giải quyết thủ tục hành chính.
Việc khai thác, sử dụng thông tin phải bảo đảm đúng mục đích, đúng phạm vi, không được chia sẻ trái phép cho bên thứ ba và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc sử dụng dữ liệu.
Như vậy, việc ban hành Nghị định số 216/20206/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật LLTP đánh dấu bước phát triển quan trọng trong công tác quản lý LLTP theo hướng hiện đại, số hóa và lấy dữ liệu làm nền tảng.
