Dấu ấn chủ quyền trên Cửu Đỉnh

Để có vùng biển đảo rộng lớn giúp ngư dân nước Việt quăng chài, buông lưới đánh bắt hải sản như hôm nay, từ xa xưa ông cha ta đã cùng nhau ra sức bảo vệ, giữ gìn chủ quyền lãnh hải. Câu chuyện “người xưa giữ biển” vẫn còn được nhiều làng quê ven biển lưu giữ qua các văn bản Hán-Nôm, hoặc được chạm khắc trên những “Bảo vật Quốc gia” do vua chúa để lại…

Trải qua hàng trăm năm, người dân ở làng Mỹ Lợi, xã Vinh Mỹ, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên- Huế, vẫn luôn ghi nhớ công ơn những người khai canh lập làng bám biển mưu sinh. Vào một ngày nắng ấm đầu Xuân Đinh Dậu, chúng tôi tìm về làng Mỹ Lợi và có dịp trò chuyện cùng cụ ông Nguyễn Hải (75 tuổi, nguyên Trưởng Ban nghi lễ làng Mỹ Lợi). 

Sau khi châm trà mời khách, cụ Hải vội vào nhà lấy ra một xấp giấy đã chuyển màu rồi niềm nở nói bằng giọng Quảng lơ lớ: “Chỉ mấy tờ giấy thôi nhưng là tài sản vô giá, gia đình tôi đã truyền nhau giữ gìn từ đời này sang đời khác để thế hệ con cháu hiểu rõ về nguồn cội tổ tiên”.

Theo lời kể của cụ Hải, vào tháng 10-1558, 8 vị quan gồm: Lê Văn Dài, Trần Văn Nghĩa, Trương Văn Trực, Nguyễn Văn Đẫu, Nguyễn Bá Niên, Đỗ Văn Lịch, Sào Văn Liễu và Đoàn Văn Bài (ở làng Lương Niệm, Sầm Sơn, Thanh Hóa) đi theo chúa Nguyễn Hoàng vào trấn thủ đất Thuận Hóa. 

Sau khi yên việc quân, thấy đất đai ở Mỹ Lợi màu mỡ lại gần biển nên những vị quan này về quê đưa vợ con mình cùng nhiều dân làng vào vùng đất mới để làm nhiệm vụ bảo vệ và khai hoang đất đai. Sau một thời gian, diện tích đất khai canh đã lên đến 100ha ruộng, 150ha đất vườn, người dân vì thế đổ về Mỹ Lợi dựng nhà cửa sinh sống ngày càng đông. Ngoài làm ruộng vườn, dân làng còn biết kết thuyền bè để đánh bắt tôm cá trên biển để nâng cao cuộc sống. 

Vào thời các chúa Nguyễn, khi triều đình cắt cử quan quân ra đo đạc, trấn giữ Hoàng Sa, cũng như các địa phương khác, dân làng Mỹ Lợi một lòng nhiệt tâm giúp sức, tiếp tế lương thực cho các đội quân này hoàn thành nhiệm vụ. Và đến nay, trải qua hàng trăm năm dâu bể, với bao cuộc chiến tranh tàn khốc, nhưng đình làng Mỹ Lợi vẫn còn lưu giữ một hòm bộ chứa hơn 1.000 trang văn bản Hán-Nôm ghi chép mọi việc từ lúc khai canh lập làng đến đời vua Tự Đức (1848-1883). Trong đó có nhiều văn bản liên quan đến việc giữ gìn biển đảo của triều đình vua chúa nhà Nguyễn.

Theo các vị trưởng tộc ở làng Mỹ Lợi, qua công tác đối chiếu và so sánh của nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, trong đó có cả chuyên gia đến từ Nhật Bản, nhận thấy những văn bản Hán-Nôm trên có nội dung hoàn toàn trùng khớp với những thông tin lịch sử được làng ghi chép lại nên người dân làng Mỹ Lợi đã tận tay trao những văn bản gốc này cho Bộ Ngoại giao quản lý để bổ sung thêm bằng chứng khẳng định chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. 

Ông Phan Hoài Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Vinh Mỹ còn cho biết, chính nhờ những công lao của người dân làng Mỹ Lợi trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo và đánh giặc ngoại xâm nên năm 2001, làng Mỹ Lợi được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Năm 2011, làng được Chính phủ công nhận là Làng Văn hóa cấp Quốc gia và tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Trước đó, năm 1996, đình làng Mỹ Lợi cũng được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia.

Ngoài những văn bản Hán-Nôm do người dân làng Mỹ Lợi gìn giữ khẳng định chủ quyền biển đảo Tổ quốc thì câu chuyện “giữ biển” còn được các vua chúa triều Nguyễn kỳ công “khắc họa” lên các bảo vật như một minh chứng lịch sử. Trong số đó, điển hình là bộ Cửu đỉnh đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia vào năm 2012. 

Nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử Huế - Phan Thuận An công bố các tài liệu liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa dựa vào các hình ảnh được chạm khắc trên bộ Cửu đỉnh này. 

Ông kể, Cửu đỉnh là 9 chiếc đỉnh được vua Minh Mạng cho đúc bằng đồng vào tháng 10-1835 và hoàn thành vào tháng 3-1837, hiện đang được đặt trước sân Thế Miếu- Đại nội Huế, nơi thờ các vị vua triều Nguyễn. Trong số 153 hình ảnh được chọn chạm khắc lên Cửu đỉnh, gồm binh khí, xe thuyền và những địa danh nổi tiếng của nước Việt thì ấn tượng nhất vẫn là hình ảnh Biển Đông (Đông Hải) được khắc trên Cao đỉnh; Biển Nam (Nam Hải) được khắc trên Nhân đỉnh và Biển Tây (Tây Hải) được khắc ở Chương đỉnh. 

“Mỗi đỉnh có một tên riêng ứng với một thụy hiệu của mỗi vị hoàng đế triều Nguyễn như Cao đỉnh chính là thụy hiệu của vua Gia Long, Nhân đỉnh là thụy hiệu của vua Minh Mạng... Trên mỗi đỉnh, vua Minh Mạng cho thợ chạm khắc 17 bức họa tiết và 1 bức họa thư. Dựa trên các hình ảnh được chạm khắc trên Cửu đỉnh cho thấy hải phận của Việt Nam ở triều Nguyễn được quan tâm đặc biệt”, lần giở những bức ảnh chụp về Cửu đỉnh, ông An say sưa nói.

Đặc biệt, hiện nhà nghiên cứu Phan Thuận An còn lưu giữ 2 châu bản (scan) liên quan đến Hoàng Sa, riêng bản gốc đã bàn giao cho Bộ Ngoại giao trong số hàng chục văn bản có bút phê của vua Bảo Đại được cất giữ tại phủ thờ công chúa Ngọc Sơn- nơi gia đình ông An đang sinh sống. 

Cả 2 châu bản này có kích thước 21,5x31cm được đánh máy bằng tiếng Việt và tiếng Pháp, có nội dung khen thưởng cho đội lính Khố xanh có công “lập đồn phòng thủ ở đảo Hoàng Sa” và tâu xin hoàng đế Bảo Đại truy tặng huy chương Long tinh của Nam triều cho ông Louis Fontan giữ chức Chánh Cai đội hạng nhất của đội lính Khố xanh trú đóng tại đảo Hoàng Sa... 

“Những châu bản và hình ảnh trên Cửu đỉnh không những khẳng định chủ quyền biển đảo của Việt Nam mà còn cho đời sau thấy được rằng, các vị vua triều Nguyễn đều một lòng ra sức bảo vệ và gìn giữ chủ quyền biển đảo của đất nước!”, ông An khẳng định.

Cửu đỉnh tại Đại Nội - Huế có khắc nhiều hình ảnh mô tả hoạt động bảo vệ, giữ gìn biển đảo Tổ quốc dưới triều Nguyễn.
Cửu đỉnh tại Đại Nội - Huế có khắc nhiều hình ảnh mô tả hoạt động bảo vệ, giữ gìn biển đảo Tổ quốc dưới triều Nguyễn.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử Huế, trong 13 triều vua Nguyễn thì vua Minh Mạng là người đã để lại số lượng văn bản ghi chép, châu phê, châu điểm về việc bảo vệ biển đảo, trong đó có Hoàng Sa, Trường Sa nhiều nhất. 

Chính vì thế, vào thời vua Minh Mạng, triều đình đã đào tạo nhiều chỉ huy đội hùng binh Hoàng Sa nổi tiếng như Cai đội Thủy quân Phạm Văn Nguyên năm Minh Mạng thứ 16 (1835); Chánh đội trưởng suất đội Phạm Hữu Nhật năm Minh Mạng thứ 17 (1836); Thủy sư suất đội Phạm Văn Biện năm Minh Mạng thứ 18 (1837)... 

Ngoài ra, vua Minh Mạng còn ra chỉ dụ hằng năm cử người ra Hoàng Sa, Trường Sa để đo đạc thủy trình, vẽ bản đồ và cắm cột, dựng bia. Mỗi thuyền vãng thám Hoàng Sa phải đem theo 10 tấm bài gỗ dài 4, 5 thước, rộng 5 tấc. Thuyền đi đến đâu sẽ cắm mốc đến đó.

Đặc biệt hơn, để có nhiều thuyền bè bảo vệ và giữ gìn lãnh hải, vào năm Nhâm Ngọ (1822), vua Minh Mạng còn cho mua một chiếc thuyền bọc đồng của Pháp đưa về Huế để các xưởng đóng thuyền tại kinh đô nghiên cứu đóng theo mẫu này. Không lâu sau, chiếc thuyền bọc đồng đầu tiên được đóng thành công được đặt tên Thụy Long và nhiều chiếc thuyền bọc đồng khác được ra đời để phục vụ cho công tác tuần tra giữ gìn biển đảo. Ngoài tăng cường thủy quân, thủy chiến, vua Minh Mạng còn đặt lệ tuần biển, trang bị vũ khí cho ngư dân để bảo vệ lãnh hải. 

Sách Minh Mệnh chính yếu do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn có đoạn viết: “Vua lấy cớ các đảo và bãi ở ngoài bể (biển) thuộc các địa phương có nhiều dân cư, chợt gặp giặc bể không lấy gì chống giữ mới sai Binh bộ truyền dụ các Tổng đốc, Tuần phủ, Bố chánh ở địa phương có hải phận bắt dân sở tại phải đóng thuyền, phí tổn do nhà vua cấp và cấp binh khí, súng, đạn dược để phòng bị...”.

Anh Khoa

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.