Dám làm giàu và dám làm liều

Có một loại sách mà nhiều trí thức thực sự luôn muốn quay lưng lại với chúng chính là các kiểu “cẩm nang” hay “khai tâm” với những cái tên sách vô cùng “bắt tai”, cố hướng người đọc đến một khát vọng dễ dãi...

Hãy thử hình dung, nếu những cẩm nang ấy là bí quyết thực tế trong đời sống, với lượng sách bán ra khoảng vài ngàn cuốn và số người đọc thực hiện đúng theo “chỉ bảo”, số người giàu, người tài mới phát sinh mỗi ngày sẽ lớn đến mức nào.

Nhưng thực tế đời sống thì không như các cuốn cẩm nang ấy. Đời sống phức tạp và đa dạng hơn rất nhiều. Và các cẩm nang kia thực chất chỉ là cho người đọc cảm giác thành công sắp tới với mình một cách dễ dàng với mục đích bán sách hoặc đánh bóng bản thân cho những người viết sách mà thôi.

Song, suy cho cùng, các cẩm nang ấy cũng không phải là thứ văn hoá phẩm độc hại gì, nên vì thế, chúng vẫn được quyền cấp phép phát hành như bất kỳ ấn phẩm văn hoá nào. Mua chúng hay không, tiếp nhận chúng thế nào, ấy là lựa chọn và tầm mức trí tuệ của khách hàng.

Trong một thị trường lành mạnh, chúng ta không có quyền tước đoạt cơ hội kinh doanh từ những đầu sách dạng ấy, và chúng ta càng không có quyền phản đối người mua nhằm dẫn dụ họ mua những ấn phẩm mà theo ý kiến chủ quan của mình mới là những thứ đáng đọc.

Nhưng cái tính công bằng kia của thị trường không đồng nghĩa với việc những đơn vị phát hành sách muốn làm gì thì làm, mà đơn cử như hành động quảng bá cho cuốn "Dám làm giàu" mới đây ở Huế. Tác giả ngồi trên khinh khí cầu, bay lên từ Sân vận động Tự Do, và rồi rải tiền xuống, với cái uyển ngữ gọi là “cơn mưa tài lộc”. Quả thật là nực cười và phản cảm khi chủ nhân cơn mưa tài lộc kia sau khi nhận được các chỉ trích đã thanh minh đại ý rằng, chỉ có ý định rải phong bao lì xì giới hạn trong Sân vận động Tự Do, tức là điểm làm lễ ra mắt sách, nhưng chỉ vì tại… gió nên tiền mới bay tứ tung ra ngoài.

Một người dạy người khác dám làm giàu thế nào mà không biết cái quy luật càng lên cao thì những gì mình thả ra càng có cơ hội phát tán xa hơn thì liệu có phải là một người đáng tin cậy trong việc đưa ra các kinh nghiệm và kiến thức đời sống? Hơn nữa, một người có hành vi phản cảm là rải tiền từ trên bầu trời của một thành phố cổ kính liệu chăng là một người có đủ tầm văn hoá để tham gia vào thị trường văn hoá như một người truyền cảm hứng và dẫn dắt cộng đồng?

Cách đây khoảng chục năm, trong một buổi ghi hình cho một show truyền hình thực tế nhỏ, Lê Thanh Sơn, đạo diễn phim “Em chưa 18” đã từng thử phản ứng của người đi đường ở TP Hồ Chí Minh bằng cách rải những tờ USD (tiền âm phủ nhưng in ấn sắc nét cực giống với tiền thật).

Ngay sau đó, Sơn đã gặp phải rất nhiều phiền toái và với Sơn, đó vẫn là một kinh nghiệm để đời mà sau này nó giúp Sơn tỉnh táo hơn khi đưa ra những ý tưởng phục vụ cho những chương trình, sản phẩm ghi hình nào đó. Và vượt trên hết, trong những lần tâm sự với bạn bè, Sơn vẫn nói đại ý rằng, sự việc ngày xưa luôn giúp anh nghĩ đến việc đừng bao giờ nên làm liều bất kỳ điều gì, bởi hậu quả của nó vốn dĩ rất khó lường.

Quay trở lại với "Dám làm giàu", có chăng đơn vị xuất bản và tác giả cuốn sách đã cố tình làm liều để chơi nổi, với mục đích cuốn sách sẽ giúp họ đạt được những mục đích cá nhân rất cụ thể? Dám làm giàu là một khát vọng, nghị lực tốt đẹp mà mỗi con người đều nên có. Song, dám làm giàu không có nghĩa là dám làm liều, làm ẩu, bất chấp kết cục sau này sẽ như thế nào. 

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.