Có một sự thật mà chúng ta phải công nhận với nhau là, sự đọc sách của dân ta đang rất đáng báo động. Số sách bán ra tính trên đầu dân là rất ít. Đã nhiều người nói về việc này, một số cơ quan có trách nhiệm còn thống kê hẳn hoi.
Cho đến những thập niên đầu của thế kỷ 21, có nhiều ý kiến cho rằng, dường như một thế kỷ “vàng son” của thi ca Việt Nam đã đi qua, và rằng thời đại của thi ca đã dần tắt trước sự “xâm lăng” của các loại hình văn hóa mới trước thời đại văn minh hội nhập toàn cầu của công nghệ thông tin và các phương tiện nghe - nhìn.
Cuối tháng 8 vừa qua, Hội Nhà văn Hà Nội đã tổ chức tọa đàm "Tiểu thuyết lịch sử - Những chuyển động" thu hút sự quan tâm của nhiều người đọc, người viết. Ở Việt Nam, tiểu thuyết lịch sử vốn vẫn được xem là một lãnh địa khó, với số người viết không nhiều. Những chuyển động tích cực về số lượng tác phẩm ra đời và sự tham gia của những cây bút đang được "trẻ hóa" trong thời gian gần đây là một tín hiệu vui cho văn giới.
Một nền văn học chuyên nghiệp là một nền văn học có được sự đọc chuyên nghiệp. Nhưng, như thế nào là đọc chuyên nghiệp? Nói cách khác: đọc chuyên nghiệp là đọc như thế nào? Sẽ có nhiều bình diện để xác lập và mô tả cơ chế đọc chuyên nghiệp. Ở đây, trước hết, tôi muốn đề cập các phương diện liên quan đến văn bản mà một người đọc chuyên nghiệp có thể xem xét trong quá trình tiếp cận của mình.
Chuyên khảo mới xuất bản gần đây của Tiến sỹ Vũ Thị Thu Hà: "Thị hiếu thẩm mỹ công chúng văn học Việt Nam đương đại" (NXB Văn học, 2021) là một công trình nghiên cứu về người đọc. Cụ thể là người đọc như một ngôi trong cái tam vị "Tác giả - Tác phẩm - Người đọc", tạo nên sự nhất thể khép kín và đầy đủ của một đời sống văn học.
