Gặp rồi mới thấy, vị Đại tá lừng lẫy bấy lâu có đôi mắt hiền từ và câu chuyện của ông không phải toàn chiến công lẫy lừng mà có cả những khúc quanh nghiệt ngã.
Nói chuyện với anh em thì vô tư vậy nhưng khi tác giả ngỏ lời viết sách về cuộc đời ông thì năm lần bảy lượt ông từ chối. Phạm Thanh Nghị phải "đánh du kích" bằng cách nhờ cấp trên, anh em đồng đội nói thêm vào, mãi về sau vị Đại tá mới gật đầu đồng ý, nhưng "đe" trước: "Cậu đừng có tô hồng mình đấy nhé. Viết về mình ít thôi, nên đề cập đến tập thể anh em chiến sĩ đồng cam cộng khổ và bà con nhân dân giúp đỡ Công an hoàn thành nhiệm vụ".
Chịu vậy rồi nhưng không phải cái gì ông cũng kể. Vậy nên, để có thêm nhiều chi tiết, câu chuyện đa chiều sống động về cuộc đời người chiến sĩ nổi tiếng này, tác giả gặp thêm người thân, đồng đội và đồng bào từng gần gũi, xông pha đầu sóng ngọn gió với Đại tá Văn Ngọc Thi.
 |
| Đại tá Văn Ngọc Thi. |
Nhắc tới ông, ai cũng nói với một niềm cảm phục. Phạm Thanh Nghị còn tìm về Bình Định để nghe các cụ trong làng kể về thằng Xí (tên hồi nhỏ của Đại tá Văn Ngọc Thi) ngày còn làm thủ lĩnh hò reo đánh trận giả với lũ nhóc ở khúc sông Kôn.
Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống văn võ, Xí sớm được giác ngộ rồi "nhảy núi" theo cách mạng. Nhỏ tuổi nhưng Xí nổi tiếng là thông minh, gan dạ. Có lần cậu sà vào đám lính nghĩa quân, gỡ hết trái mìn đem nộp cho cán bộ. Lần khác lại liều lĩnh ném lựu đạn vào bọn lính khiến chúng nổi điên vì không bắt được "thằng Cộng sản con".
Sau này, về công tác tại vùng rừng núi còn nhiều hoang sơ, bọn tội phạm nguy hiểm hoành hành như Đắk Lắk, sự gan dạ, quyết đoán, mưu lược ấy của Văn Ngọc Thi càng được phát huy tối đa. Ông cùng đồng đội phá hàng trăm chuyên án, hàng ngàn vụ án, bắt giữ nhiều tên tội phạm sừng sỏ. Trong đó, những tên nguy hiểm khét tiếng như Nguyễn Văn Bé, Huỳnh Văn Hoàng (Hoàng "phát xít"), Phạm Thành Nhơn... gây ra nhiều vụ cướp của giết người táo tợn, dã man đều bị ông xục vào tận hang ổ.
Tên Phạm Thành Nhơn đào hầm, cố thủ rất kỹ với lựu đạn nhưng không thoát, bị ông bắn trúng. Văn Ngọc Thi không quản ngại khó khăn, ăn dầm nằm dề cùng đồng đội tại địa bàn để tóm gọn chúng. Ông quy phục họ về bờ bến thiện lương bởi tấm lòng, tình cảm của con người với con người. Hiểu hoàn cảnh của Phạm Thành Nhơn và thấy hắn ăn năn, khai báo thành khẩn, ông đã đề nghị tòa xem xét giảm nhẹ tội nhưng vì tội quá nặng, hắn phải chịu mức án cao nhất.
Còn tên Hoàng "phát xít" thì nổi tiếng với vụ án giết người gây chấn động Tây Nguyên. Bị đột kích bất ngờ, Hoàng chống trả quyết liệt buộc ông và đồng đội phải nổ súng. Dù được Văn Ngọc Thi đưa đi cấp cứu nhưng do vết thương quá nặng, hắn không qua khỏi. Ông cũng giải cứu thành công cô gái 16 tuổi bị bắt làm nô lệ; một mình giải tán đám giang hồ lăm lăm dao, kiếm... .
Với bọn tội phạm, Văn Ngọc Thi rõ ràng là cái gai cần phải nhổ tận gốc. Bốn lần ông thoát chết trong gang tấc. Một lần ông được cứu mạng nhờ tên đại ca kịp gạt tay tên đàn em khi hắn chuẩn bị bóp cò. Ba lần khác chúng đến nhà tìm cách ám sát nhưng một lần đạn lép, lần khác ông phát hiện truy đuổi.
"Anh chiến đấu rất cừ, rất bản lĩnh, thể hiện năng lực chỉ huy dũng cảm và mưu lược. Mỗi khi xung trận anh đều có kế hoạch chi tiết và dự kiến trước khi vào trận. Vì thế, hầu hết những trận đánh của Cảnh sát hình sự Đắk Lắk đều giành thắng lợi, đảm bảo an toàn lực lượng và nhân dân, thể hiện bản lĩnh can trường của người chỉ huy trong cuộc chiến chống tội phạm" - Thiếu tướng Trần Kỳ Rơi, Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk nhận xét về Đại tá Văn Ngọc Thi.
 |
| Bìa sách "Văn Ngọc Thi và cuộc chiến sinh tử" của tác giả Phạm Thanh Nghị. |
Lập nhiều chiến công hiển hách là thế nhưng cuộc đời Đại tá Văn Ngọc Thi từng chịu nhiều oan khiên. Ông bị khai trừ khỏi Đảng vì kẻ thù vu khống, nói xấu, bị đình chỉ công tác vì có kẻ tố cáo giữ người trái pháp luật...
Đó là những tháng ngày đắng cay của Văn Ngọc Thi nhưng ông không một lời oán trách mà kiên trì minh oan cho mình. Tình đồng đội và lòng dân luôn là nơi ấm áp nhất vỗ về ông. Ngày bị đình chỉ công tác, cảnh nhà túng thiếu, vợ sinh con xong lại mất sữa, ông không biết bấu víu vào đâu. Tiền chạy xe ôm không đủ để trang trải nghèo túng.
Nhờ đồng đội cho vay ít tiền, ông mua sữa hộp cho con. Cô chủ hàng còn tặng thêm một hộp vì cảm kích trước người chiến sĩ dũng cảm đã chở che cho người dân phố núi. Người ta còn được nghe nhiều chuyện lạ có thật về người Công an này khi có lần đang chở vợ con đi chơi, thấy một người phụ nữ bị cướp, ông bỏ vợ con xuống đường để rượt theo, tóm gọn hắn. Lần khác, ông vận động con gái và vợ đóng giả người tình để giăng bẫy nhóm cướp chuyên trấn lột tài sản.
Thể loại truyện ký đã giúp Phạm Thanh Nghị thể hiện câu chuyện sinh động như thước phim hình sự đầy nghẹt thở, gay cấn với các vụ đánh án táo bạo của Đại tá Văn Ngọc Thi. Phạm Thanh Nghị cho biết sở dĩ anh chọn thể loại này vì nó vừa kể về người thật, việc thật nhưng không quá khô khan như kiểu viết tiểu sử mà có sự tung tẩy, uyển chuyển của ngòi bút tác giả. Nhưng anh cũng thú thật: "Tôi không phải thêm thắt nhiều cho văn phong mà có sao tôi viết vậy. Chỉ ghi chép lại câu chuyện về cuộc đời anh Thi mà tôi đã thấy rất thú vị bởi tự thân nó mang sẵn sức hấp dẫn".
Phạm Thanh Nghị vốn có cảm tình đặc biệt với người chiến sĩ Công an. Bởi với anh, những người lính khoác cảnh phục màu xanh ấy rất đẹp: các anh hy sinh cuộc sống riêng tư, chiến đấu trên một mặt trận đầy cam go, nguy hiểm để canh từng giấc ngủ, cuộc sống cho nhân dân. "Văn Ngọc Thi và cuộc chiến sinh tử" là tác phẩm thứ hai của Phạm Thanh Nghị sau cuốn truyện ký "Đại úy Hai Thành và những người tình", mang đến cho độc giả thêm một tấm gương sáng và chiến công huyền thoại của lực lượng Công an nhân dân.
