Công nghệ huấn luyện chó dẫn đường cho người khiếm thị

Thomas Panek (người đã bị mất thị lực) là CEO "Guiding Eyes for the Blind" - ngôi trường phi lợi nhuận ở Hạt Westchester bang New York cung cấp những con chó tinh khôn đã được huấn luyện dẫn đường cho người mất thị giác.

Kể từ khi bị mất thị lực ở tuổi 20, Thomas Panek tự hứa với lòng rằng nỗi bất hạnh này sẽ không thể ngăn cản anh có một cuộc sống hạnh phúc trọn vẹn. "Tôi muốn làm mọi việc mà người sáng mắt có thể làm được và hơn thế nữa". Hiện nay, Thomas Panek là CEO "Guiding Eyes for the Blind" - ngôi trường phi lợi nhuận ở Hạt Westchester bang New York cung cấp những con chó tinh khôn đã được huấn luyện dẫn đường cho người mất thị giác.

Ngoài ra, Panek còn tham gia khoảng chục cuộc chạy bộ marathon kể từ khi bị mất thị giác. Gus chính là một trong 2 con chó được Guiding Eyes for the Blind huấn luyện để chạy cùng với những người thầy của nó. Trước khi gia nhập Guiding Eyes for the Blind, Panek là phó chủ tịch Tổ chức Hỗ trợ phát triển việc làm cho người mù (NIB) ở Washington DC. Panek hiện đang sống ở thành phố New York cùng với vợ là Melissa và 4 đứa con. Gus, nay đã 5 tuổi, chính là con chó dẫn đường thân thiết nhất của Panek.

Sáng kiến giúp người khiếm thị chạy bộ

Thomas Panek bắt đầu đam mê môn chạy bộ đường dài từ nhỏ và vẫn tiếp tục con đường thể thao của mình bất chấp bị mất thị giác ở độ tuổi 20. Cũng giống như bất cứ người chạy bộ khiếm thị nào khác, Panek luôn dựa vào sự trợ giúp dẫn đường của những người tình nguyện. Trong 2 cuộc đua New York City Marathon và Boston Marathon, Panek chạy bộ cùng với cây gậy kế nối với người dẫn đường.

Thomas Panek (trái) tại trung tâm Guiding Eyes.
Thomas Panek (trái) tại trung tâm Guiding Eyes.

Mặc dù thỏa mãn với cách thức trợ giúp này song Panek vẫn cảm thấy mình thiếu mất sự độc lập. Đó là lý do khiến cho Panek (hiện đã 47 tuổi) muốn được chạy với chó dẫn đường. Bất cứ người huấn luyện chó nào mà Panek đặt câu hỏi đều có cùng câu trả lời: chó không thể thích hợp với cuộc chạy cự ly dài. Và, anh cũng biết rằng "không có ngôi trường nào huấn luyện chó dẫn đường cho cuộc chạy bộ".

Một buổi sáng tháng 4-2014, khi đang ngồi ăn sáng trước khi diễn ra sự kiện thể thao chạy bộ Boston Marathon, một người bạn đến hướng dẫn anh cách chạy cùng với một con chó dẫn đường. Đó là lúc cuộc đời Panek bắt đầu bước sang trang mới đầy "ánh sáng". "Phản ứng của cộng đồng người mù là rất phấn khởi", Panek nói.

Đầu năm 2015, ngôi trường Guiding Eyes for the Blind (tạm dịch: Đôi mắt dẫn đường cho người mù) cung cấp chương trình huấn luyện chó dẫn đường cho người khiếm thị chạy bộ đầu tiên trên thế giới và Panek muốn "chứng minh rằng điều đó là an toàn". Kể từ đó, khoảng hai chục con chó dẫn đường tốt nghiệp đáp ứng phần nào bản danh sách chờ đợi dài dằng dặc của người khiếm thị. Tuy nhiên, không một chú chó tốt nghiệp nào có dịp tham gia một cuộc chạy đua marathon thật sự.

Cho đến ngày 29-10-2017, Panek đặt một cột mốc lịch sử khi anh cùng với con chó Gus tham gia Poland Spring Marathon Kickoff - cuộc đua với cự ly chỉ 8km ở Công viên Trung tâm mà không có sự trợ giúp từ con người. Đây cũng là lần đầu tiên ban tổ chức cuộc chạy đua - New York Road Runners - đồng ý cho Gus tham gia đường chạy sau nhiều cuộc bàn cãi sôi nổi. Panek nói: "Gus dẫn đầu còn tôi chạy theo sau". 

Công cụ đặc biệt dùng để điều khiển chó dẫn đường.
Công cụ đặc biệt dùng để điều khiển chó dẫn đường.

Ngoài Gus, còn có con chó chăn cừu giống Đức tên là Klinger (nay đã 7 tuổi) tốt nghiệp chương trình Running Guides của Guiding Eyes. Sau 6 tháng tập luyện đặc biệt, Klinger khởi đầu cuộc sống mới với người chủ tên là Richard Hunter - cựu thiếu úy Hải quân Mỹ được chẩn đoán mắc bệnh viêm võng mạc sắc tố (retinitis pigmentosa) gây suy giảm thị lực dần dần và cuối cùng mù hẳn vào năm 1989.

Cũng giống như Thomas Penak, mặc dù không còn nhìn thấy gì nữa song Hunter vẫn theo đuổi niềm đam mê chạy bộ. Hunter tham gia cuộc chạy bộ đua Boston Marathon lần đầu tiên vào năm 2008 và lần 2 vào năm 2014. Lúc đó, Hunter chạy với người dẫn đường. Chính tại sự kiện Boston Marathon năm 2014 mà Hunter gặp được người cùng cảnh ngộ Thomas Panek và sau đó tham gia vào ban lãnh đạo Guiding Eyes.

Gus được huấn luyện tránh chướng ngại vật, chạy chậm lại khi phía trước bị tắc đường và yếu tố quan trọng nhất là giữ an toàn tuyệt đối cho ông chủ khiếm thị Panek. Gus cũng được dạy dỗ chỉ bắt đầu chạy khi cảm thấy không có gì nguy hiểm ở phía trước. Đặc biệt nhất là Gus được luyện bất tuân lệnh chủ nếu cảm nhận được nguy cơ nào đó đang đe dọa chủ nhân.

Di chuyển thận trọng và tập trung, Gus không hề tỏ ra bối rối trước luồng xe cộ lưu thông đông đúc hay sự xuất hiện bất ngờ của những con chó khác trên đường chạy. Khi chạy bộ, Panek thường nói "yes" - từ khóa báo cho Gus biết rằng mọi việc đều ổn. Dĩ nhiên, Panek cũng không tiếc lời khen Gus khi nó hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc. Gus mang trên lưng công cụ được thiết kế đặc biệt giúp nó di chuyển linh hoạt hơn.

Chương trình huấn luyện khắt khe

Guiding Eyes cho biết giá nuôi dưỡng và huấn luyện mỗi con chó vào khoảng 50.000 USD (bao gồm cả phí chăm sóc sức khỏe trọn đời). Không phải con chó nào cũng tốt nghiệp một cách dễ dàng - chỉ có một phần ba số chó tha mồi Labrador và chó chăn cừu giống Đức tốt nghiệp chương trình huấn luyện.

Panek và Gus tập chạy bộ trong công viên.
Panek và Gus tập chạy bộ trong công viên.

Tuy nhiên, số chó bị trượt còn lại sẽ được giao những công việc khác như là dò bom mìn. Chó dẫn đường cho người khiếm thị được xếp vào loại tinh hoa trong số chó huấn luyện cho những công việc khác cho nên chúng phải tập dượt căng thẳng mỗi ngày trong chương trình kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm. Chó dẫn đường cần hiểu biết nhiều điều về thế giới - từ cách chạy lên các loại cầu thang cho đến cách định hướng trên những đường phố đông đúc. Nhưng không phải con chó dẫn đường nào cũng có đủ khả năng với môn chạy bộ cự ly dài cùng với con người.

Chỉ có những con được đánh giá có đủ năng lực - giống như Gus - mới nhận được chương trình huấn luyện đặc biệt bao gồm những bài tập thể lực kết hợp với những kỹ thuật chạy trên đường mòn hay trong rừng. Những con chó của Guiding Eyes không bao giờ bị ép tập dượt quá sức, không cho chạy trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt và thường xuyên được bác sĩ thú y kiểm tra sức khỏe trong suốt chương trình huấn luyện. Khoảng cách tối đa mà Guiding Eyes cho phép những con chó chạy là 9,5km.

Panek giải thích: "Chúng tôi muốn chắc chắn rằng con chó được hạnh phúc và khỏe khoắn trong khi chạy". Môi trường chạy bộ cũng không quá rắc rối cho Gus: mọi người đều chạy cùng một bước mà không bị cản trở bởi luồng xe cộ song yếu tố thuận lợi là con chó rất quen với Công viên Trung tâm. Panek cho biết về cuộc chạy bộ trong Công viên Trung tâm: "Đây là lần đầu tiên tôi tham gia cuộc chạy đua mà không có con người dẫn đường". Người phát ngôn của New York Road Runners, Chris Weiller, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại: "Chúng tôi muốn Panek và Gus có được cuộc chạy đua xuất sắc và an toàn".

Để bảo đảm điều đó, một giám thị sẽ chạy xe đạp theo sau để phản ứng nhanh nếu có sự cố xảy ra ngoài ý muốn (nhưng hoàn toàn không trợ giúp vận động viên khiếm thị). Riêng Gus sẽ được mang yếm trên lưng để mọi người có thể nhìn thấy con chó là vật tham gia chính thức.

Panek muốn sắp tới sẽ xây dựng một bộ tiêu chuẩn cho vận động viên khiếm thị cùng với chó dẫn đường. Panek cho rằng trong tương lai cần có đến 5 con chó để chạy tiếp sức hơn là một con như Gus bây giờ. Tuy nhiên, Gus không đóng vai trò chính trong sự chuẩn bị tham gia các cuộc đua marathon của anh mà "Gus chỉ góp phần của nó và là đối tác tập dượt của tôi".

An An (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.