Cội nguồn văn hóa, đoàn kết và thống nhất

Ngày 19/9/1954, trong buổi gặp mặt, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong trước khi về tiếp quản Thủ đô Hà Nội, tại đền Giếng (Khu di tích đền Hùng), Bác Hồ từng căn dặn: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước". Lời dạy ấy không chỉ mang tính thời điểm, không chỉ dành cho một đối tượng cụ thể mà còn là luận điểm vững chắc mở ra một quan điểm về cội nguồn văn hóa, lịch sử.

c%3fi ngu%3fn van hóa vi%3ft nam du%3fc th%3f hi%3fn qua gi%3f t%3f hùng vuong.jpg -0
Cội nguồn văn hóa Việt Nam được thể hiện qua lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.

Quan điểm ấy của Người mang tính thống nhất bởi sau đó Bác tiếp tục khẳng định: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một". Từ nhận định của Bác Hồ kính yêu đã trở thành niềm tin chiến thắng, thống nhất non sông và phát triển đất nước. Niềm tin của dân tộc Việt Nam có cơ sở vững chắc từ các giá trị văn hóa xuyên suốt các thời đại. Từ xa xưa nhân dân ta đã coi trọng hòa bình, phát triển, với hình ảnh người dân làm chủ đất nước như nhà thơ Vũ Quần Phương từng viết: "Nước bốn nghìn năm, nôi cổ sơ/ Cỏ cây quen thuộc đến bây giờ/ Nơi vua cày ruộng, quan trồng lúa/ Công chúa làm nương và dệt tơ".

Những câu thơ ấy không chỉ là hồi quang quá khứ mà còn hiện hữu bằng những dấu ấn cho đến mãi hôm nay. Thời đại Hùng Vương không để lại nhiều dấu tích về thành trì, lâu đài, cung điện mà lại là những tục lệ, tích trò dân dã như: nấu bánh chưng, giã bánh giầy, "3 đon mạ xanh" trên mâm hạ điền... Chính vì sự giản dị, hài hòa gần gũi đó mà các Vua Hùng luôn được tưởng nhớ với ấn tượng thật đẹp. Lịch sử đồng điệu cùng văn hóa, cội nguồn là mạch nguồn tư tưởng đoàn kết.

Người viết cho rằng, lịch sử dân tộc được lưu giữ qua hàng ngàn năm qua trong tâm hồn nhân dân vì những giá trị nhân văn ấy chứ không chỉ ở văn bản mà các sử quan ghi chép lại. Bởi thế, sự đoàn kết của người dân Việt Nam khởi phát từ tình cảm trong mỗi gia đình với "sợi dây" xuyên suốt, bền chắc kết nối đến xóm làng, đất nước. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và lòng biết ơn cội nguồn là bài học lớn nhất mà ông cha ta truyền lại vừa gần gũi vừa thiêng liêng. Yêu nhà, yêu xóm làng, yêu nước, nhân dân ở vùng miền nào, dân tộc nào cũng là anh em ruột thịt.

Trong đời sống hằng ngày, tín ngưỡng là niềm tin lặng lẽ gắn kết con người với thiên nhiên, cầu mong mưa thuận gió hòa, mong rừng mãi xanh, sông, hồ, biển rộng nhiều tôm cá... Khi đất nước có chiến tranh, thiên tai, tình cảm ấy trở thành sức mạnh gắn kết, sẻ chia, không để ai đói khát. Người dân miền núi gửi nông sản về xuôi, người dân miền sông nước xuyên đêm chở thuyền lên giúp đỡ vùng ngập lụt... Tinh thần dân tộc trải qua hàng ngàn năm lịch sử càng bền chắc, được bổ sung thêm bằng những giá trị mới mẻ.

Hằng năm, với nhân dân cả nước, tiếp sau ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch, thường diễn ra vào tháng 4) lại được đón sự kiện trọng đại: Kỉ niệm ngày 30/4 giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Sự nối tiếp liền mạch đó vốn rất tình cờ, khách quan nhưng lại có ý nghĩa to lớn về mặt tinh thần: từ sự thống nhất về cội nguồn tư tưởng đến non sông, đất nước.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng mong muốn: "Đến ngày hòa bình đã được củng cố, thống nhất được thực hiện, độc lập dân chủ đã hoàn thành, đồng bào sẽ vui vẻ trở về quê cũ. Lúc đó rất có thể tôi sẽ cùng đồng bào vào thăm miền Nam yêu quý của chúng ta" (Hồ Chí Minh toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, 1996, sđd, t.7, tr. 356).

Ngày nay, nếu có dịp đến thăm đền thờ Vua Hùng thuộc ấp Giao Khẩu, xã Trí Phải, tỉnh Cà Mau, hẳn mỗi người trong chúng ta sẽ rất cảm động bởi cảm nhận được một sự gắn kết của các vùng miền trên một dải đất hình chữ S. Ước nguyện của Bác Hồ đã thành hiện thực hơn nửa thế kỉ qua và còn được phát huy mạnh mẽ hơn nữa khi vị thế Việt Nam trên các phương diện ngày càng được nâng cao.

tinh th%3fn doàn k%3ft là s%3fc m%3fnh c%3fa dân t%3fc vi%3ft nam t%3f c%3fi ngu%3fn van hóa.jpg -1
Tinh thần đoàn kết là sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Trên hành trình phát triển của đất nước, cội nguồn văn hóa ấy không phải yếu tố bên lề mà là sự thẩm thấu vào đời sống, là ý chí, nguyện vọng, khát vọng của một dân tộc. Tinh thần văn hóa truyền thống của Việt Nam tuy rất bình dị, gần gũi nhưng không tản mát, rời rạc mà có sự gắn kết mạch lạc trở thành hệ giá trị bền vững.

PGS.TS Trần Sỹ Phán (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) nhận định: "Hiểu một cách khái quát, sức mạnh mềm là khả năng đạt được những gì mà một quốc gia mong muốn thông qua việc gây ảnh hưởng, tạo sự hấp dẫn bởi những yếu tố tạo nên sức mạnh mềm. Đó là hệ giá trị văn hóa; hệ giá trị chính trị - xã hội; mô hình nhà nước và chính sách (đối nội cũng như đối ngoại) của quốc gia đó. Trong đó, hệ giá trị văn hóa (hiểu theo nghĩa rộng) có vai trò đặc biệt quan trọng. Nó "thẩm thấu" vào hệ giá trị chính trị - xã hội, mô hình nhà nước và chính sách quốc gia" (theo: Tạp chí Cộng sản).

Người viết cho rằng: Hiếm có ở quốc gia nào từ tinh thần nghị quyết Đại hội Đảng đến tình cảm của người dân lại có sự thống nhất và gắn kết chặt chẽ đến vậy. Trước những đổi thay trong đời sống khoa học, công nghệ, kéo theo sự thay đổi về cách tiếp cận văn hóa, nhiều địa phương và cá nhân đã nhanh chóng bắt tay vào việc bảo tồn và thúc đẩy sự phát triển văn hóa một cách chủ động.

Cụ thể như tỉnh Lào Cai đã triển khai các dự án sưu tầm và số hóa di sản văn hóa các dân tộc thiểu số bằng việc thử nghiệm ứng dụng công nghệ như: Bản đồ số AI; ứng dụng 3D mô phỏng chợ phiên; bản đồ 3D ruộng bậc thang; tour Audio Guide đa ngôn ngữ, trải nghiệm VR/AR mô phỏng nghi lễ và phong tục...

Chị Đình Thu Quyên (Nam Định) chia sẻ sau khi trải nghiệm mô phỏng ruộng bậc thang: "Khi đeo kính VR, tôi như lạc vào những thửa ruộng bậc thang uốn lượn theo triền núi, nghe tiếng nước chảy, ngắm nắng sớm trải dài trên ruộng. Cảm nhận được nhịp sống, công việc lao động và vẻ đẹp văn hóa đặc trưng của người dân vùng cao một cách sống động, gần gũi, khiến tôi hiểu và yêu mảnh đất này hơn" (theo: Báo Lào Cai).

Ở Thủ đô Hà Nội, mô hình liên kết vùng là hướng đi mở ra triển vọng phát triển công nghiệp văn hóa. PGS.TS Nguyễn Đình Lâm (Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) phân tích: "Chúng ta có thể tổ chức các mô hình du lịch chuyên biệt dưới dạng các tour "du lịch âm nhạc" - trực tiếp đưa du khách về các làng, các câu lạc bộ âm nhạc cổ truyền tại Hà Nội và các địa phương phụ cận. Hà Nội có đủ các điều kiện, cơ hội để "khởi động" tốt nhằm đi đầu trong phát triển du lịch âm nhạc truyền thống" (theo: Báo Tuổi trẻ Thủ đô).

Có thể, mỗi địa phương chọn một hướng đi khác nhau để phát triển công nghiệp văn hóa nhưng chúng ta đều cảm nhận được sự quyết tâm, niềm tự hào ở cội nguồn văn hóa và khát vọng đưa đất nước phồn vinh. Những gì mà chúng ta đã và đang làm hôm nay đâu chỉ mong muốn để lại thành quả về vật chất cho các thế hệ mai sau mà còn là thành quả văn hóa, là các giá trị bền vững. Chính cội nguồn văn hóa đã tạo nên sự đoàn kết và thống nhất và đưa đất nước ta bước vào kỉ nguyên mới đầy hy vọng.

Kiến Văn

Các tin khác

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên": Hành trình 80 năm qua lăng kính nghệ thuật

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên": Hành trình 80 năm qua lăng kính nghệ thuật

Chuỗi sự kiện "Tổ quốc bình yên" tại Thủ đô Hà Nội diễn ra từ ngày 9 đến 12/7/2026 do Bộ Công an phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026) đã thành công rực rỡ, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng khán giả và du khách Thủ đô.

Mạch nguồn tri ân trong tâm thức người Việt

Mạch nguồn tri ân trong tâm thức người Việt

“Chiến dịch 500 ngày đêm” đưa các liệt sĩ trở về không chỉ là một đề án hành chính hay chỉ tiêu quy tập, mà đó là bản tuyên ngôn bằng hành động của một dân tộc chưa bao giờ quên giá trị của sự hy sinh. Đó là mạch nguồn tri ân bền bỉ, chảy từ quá khứ hào hùng qua hiện tại trách nhiệm và hướng tới tương lai nhân văn. Trong dòng chảy ấy, văn hóa tri ân không chỉ là đạo lý, mà đã trở thành sức mạnh nội sinh, định hình nên cốt cách và bản sắc độc bản của con người Việt Nam.

Trung tá Công an nhập vai “Những người con của nhân dân”

Trung tá Công an nhập vai “Những người con của nhân dân”

Trong dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống CAND (19/8/1945 – 19/8/2025), đông đảo khán giả được thưởng thức những thước phim tài liệu chân thực, xúc động về cố Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn qua hai bộ phim “Người công an cách mạng” và “Những người con của nhân dân”. Nhưng ít ai biết rằng, người vinh dự đảm nhiệm vai Bộ trưởng đầu tiên của ngành Công an là một cán bộ Công an “xịn” nhưng “ngoại đạo” với diễn xuất.

Huyền thoại viết bằng máu của nữ chiến sĩ an ninh

Huyền thoại viết bằng máu của nữ chiến sĩ an ninh

Trong những trang sử vàng của lực lượng An ninh nhân dân 80 năm qua, có những huyền thoại được viết bằng máu và lòng trung kiên. Nữ anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc (tức Trần Thị Lan) là một biểu tượng bất tử như thế. Phía sau chiến công lẫy lừng là câu chuyện bi tráng về lòng quả cảm và khí tiết kiên trung của nữ chiến sĩ anh hùng đất Hưng Yên.

"30 ngày nước rút" của Thượng úy Đỗ Văn Linh

"30 ngày nước rút" của Thượng úy Đỗ Văn Linh

Từ những video chia sẻ kiến thức miễn phí trên mạng xã hội đến cộng đồng học tập với hơn 300.000 người theo dõi, hành trình của Thượng úy Đỗ Văn Linh đã góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho hàng nghìn học sinh trên cả nước.

Khát vọng bình yên từ thao trường rực lửa

Khát vọng bình yên từ thao trường rực lửa

Khi mỗi chiến sĩ CAND mang trong mình khát vọng bình yên của Nhân dân làm mục tiêu chiến đấu, thì thao trường dù có khắc nghiệt đến đâu cũng trở thành mảnh đất tâm hồn xanh tươi, nơi ươm mầm cho những chiến công thầm lặng.

Vị đại tá ở Chiến khu R

Vị đại tá ở Chiến khu R

Trong chuyến công tác đầu tháng 5/2026 tìm tư liệu về truyền thống Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ), tôi có may mắn được gặp Đại tá Nguyễn Phong Giang - nguyên cán bộ Đoàn 180 An ninh vũ trang (viết tắt là Đoàn 180) miền Nam, đơn vị trực tiếp chiến đấu, bảo vệ Trung ương Cục miền Nam.

Nơi suối nguồn Roòng Khoa

Nơi suối nguồn Roòng Khoa

Hòa vào cái oi ả của nắng hè và râm ran tiếng ve, chúng tôi ngược cung đường Đông Bắc trong hành trình về An toàn khu (ATK) Định Hóa, dừng chân ở xóm Roòng Khoa (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên) nơi ra đời của Hội Nhà báo Việt Nam, là suối nguồn lưu giữ dấu ấn quan trọng trong lịch sử Báo chí Cách mạng.

Dấu ấn bản lĩnh thép của người lính cận vệ

Dấu ấn bản lĩnh thép của người lính cận vệ

Tiếng súng chát chúa, tiếng xe gầm rú và khói thuốc súng đặc quánh trong một tình huống nghẹt thở: Yếu nhân bị các nhóm khủng bố tấn công dồn dập bằng cả thiết bị bay không người lái (UAV) lẫn hỏa lực hạng nặng. Giữa lằn ranh sinh tử ấy, những người lính Bộ Tư lệnh cảnh vệ (K01), Bộ Công an đã mưu trí, dũng cảm dùng chính thân mình làm lá chắn, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho mục tiêu.

Mùa thi trong mỗi gia đình

Mùa thi trong mỗi gia đình

Kì thi tốt nghiệp THPT 2026 đang tới gần, cùng với nhiệt độ cao của mùa hè, ở những cổng trường, trong các phòng thi hay trong bữa cơm nhiều gia đình cũng đang nóng lên với sự hồi hộp, lo âu, hy vọng.

Hạnh phúc khi được phục vụ nhân dân

Hạnh phúc khi được phục vụ nhân dân

Nhiệt huyết bền bỉ suốt 2 thập kỷ với nhiều đổi mới phát huy hiệu quả trong thực tiễn, Thượng tá Nguyễn Thành Lâm đã góp phần xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Công an Thủ đô gần dân, trách nhiệm, hạnh phúc khi được phục vụ nhân dân.

Nâng đỡ những cuộc đời lầm lỡ

Nâng đỡ những cuộc đời lầm lỡ

Một ngày tháng 5, chúng tôi có mặt tại Trại giam Xuân Nguyên thuộc Bộ Công an. Cái nắng oi ả càng làm cho không khí làm việc tại trại trở nên “nóng” hơn. Từ Ban Giám thị đến từng cán bộ, chiến sĩ đều đang căng mình, dồn hết tâm sức để chuẩn bị cho đợt đặc xá diễn ra vào ngày 1/6. Giữa guồng quay hối hả ấy, Thượng tá Đàm Thị Hiền, Phó Giám thị phụ trách giáo dục và hồ sơ luôn là người giữ lửa thầm lặng trong hành trình hồi sinh những cuộc đời lầm lỗi.

"Rực lửa" thao trường

"Rực lửa" thao trường

Những ngày cuối tháng 5, Quảng Ninh trở thành "thao trường lớn" của hơn 1.900 cán bộ, chiến sĩ đến từ Công an các đơn vị, địa phương trên cả nước tham gia tranh tài ở các nội dung: bắn súng, chạy vượt vật cản, võ thuật CAND, bóng đá nam 7 người và pickleball.

Nhà văn Phạm Thanh Khương: Buông lưới thả câu lòng nghe sóng hát

Nhà văn Phạm Thanh Khương: Buông lưới thả câu lòng nghe sóng hát

Gần đây, tôi có dịp được đọc nhiều thơ của nhà văn Phạm Thanh Khương (sinh năm 1959) được đưa lại trên trang Facebook của anh. Nhiều lúc, tôi bật cười vì hình ảnh trong bài "Lão Ngư", anh mô tả: "Biển như đời lão/ Bấp bênh sóng gió/ Lưỡi câu dáng lão ngồi". Biểu tượng chiếc lưỡi câu đung đưa, chập chờn hiện lên qua mỗi trang sách của anh mà tôi đọc sau đó. Tôi hỏi vì sao mấy năm nay nhà văn chăm chỉ đi câu cá vậy, anh trả lời: "Đỡ rách việc!"; rồi cười phớ lớ.

Dấu ấn báo chí Công an nhân dân hướng về cơ sở

Dấu ấn báo chí Công an nhân dân hướng về cơ sở

Từ ngày 13 đến 16/5/2026, Cục Truyền thông CAND chủ trì, phối hợp Công an tỉnh Sơn La cùng các đơn vị đồng hành tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, truyền thông trong CAND và chuỗi chương trình báo chí, truyền thông CAND hướng về cơ sở.

Dấu ấn cảnh sát hình sự ở miền quê quan họ

Dấu ấn cảnh sát hình sự ở miền quê quan họ

18/4, đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống lực lượng Cảnh sát hình sự, cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã vinh dự được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước ghi nhận những đóng góp xuất sắc của lực lượng Cảnh sát hình sự Bắc Ninh trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ sự bình yên cho nhân dân.

Trường ca về một người anh hùng

Trường ca về một người anh hùng

“Mặt trời nồng ấm trong tim” (NXB Hội Nhà văn 2026) là trường ca mới nhất của Châu La Việt. Bối cảnh tác phẩm là không gian thời kháng chiến chống xâm lược cực kỳ ác liệt, trải dài từ miền Bắc đến miền Đông Nam Bộ, từ Trường Sơn đến Tây Ninh.

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn: Bí thư Đoàn 9X với ước mơ xanh

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn: Bí thư Đoàn 9X với ước mơ xanh

Đại úy Vũ Mạnh Tuấn hiện là Bí thư Đoàn trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân (CSND) II. Từ ước mơ ban đầu của năm 18 tuổi cho đến hành trình hơn 10 năm phấn đấu trong màu áo xanh, ở thời điểm nào, chiến sĩ trẻ này cũng luôn tâm niệm mang đến hình ảnh người Công an không chỉ tận tụy với nghề và còn phải tử tế với đời.