Cội nguồn văn hóa, đoàn kết và thống nhất

Ngày 19/9/1954, trong buổi gặp mặt, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong trước khi về tiếp quản Thủ đô Hà Nội, tại đền Giếng (Khu di tích đền Hùng), Bác Hồ từng căn dặn: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước". Lời dạy ấy không chỉ mang tính thời điểm, không chỉ dành cho một đối tượng cụ thể mà còn là luận điểm vững chắc mở ra một quan điểm về cội nguồn văn hóa, lịch sử.

c%3fi ngu%3fn van hóa vi%3ft nam du%3fc th%3f hi%3fn qua gi%3f t%3f hùng vuong.jpg -0
Cội nguồn văn hóa Việt Nam được thể hiện qua lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.

Quan điểm ấy của Người mang tính thống nhất bởi sau đó Bác tiếp tục khẳng định: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một". Từ nhận định của Bác Hồ kính yêu đã trở thành niềm tin chiến thắng, thống nhất non sông và phát triển đất nước. Niềm tin của dân tộc Việt Nam có cơ sở vững chắc từ các giá trị văn hóa xuyên suốt các thời đại. Từ xa xưa nhân dân ta đã coi trọng hòa bình, phát triển, với hình ảnh người dân làm chủ đất nước như nhà thơ Vũ Quần Phương từng viết: "Nước bốn nghìn năm, nôi cổ sơ/ Cỏ cây quen thuộc đến bây giờ/ Nơi vua cày ruộng, quan trồng lúa/ Công chúa làm nương và dệt tơ".

Những câu thơ ấy không chỉ là hồi quang quá khứ mà còn hiện hữu bằng những dấu ấn cho đến mãi hôm nay. Thời đại Hùng Vương không để lại nhiều dấu tích về thành trì, lâu đài, cung điện mà lại là những tục lệ, tích trò dân dã như: nấu bánh chưng, giã bánh giầy, "3 đon mạ xanh" trên mâm hạ điền... Chính vì sự giản dị, hài hòa gần gũi đó mà các Vua Hùng luôn được tưởng nhớ với ấn tượng thật đẹp. Lịch sử đồng điệu cùng văn hóa, cội nguồn là mạch nguồn tư tưởng đoàn kết.

Người viết cho rằng, lịch sử dân tộc được lưu giữ qua hàng ngàn năm qua trong tâm hồn nhân dân vì những giá trị nhân văn ấy chứ không chỉ ở văn bản mà các sử quan ghi chép lại. Bởi thế, sự đoàn kết của người dân Việt Nam khởi phát từ tình cảm trong mỗi gia đình với "sợi dây" xuyên suốt, bền chắc kết nối đến xóm làng, đất nước. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và lòng biết ơn cội nguồn là bài học lớn nhất mà ông cha ta truyền lại vừa gần gũi vừa thiêng liêng. Yêu nhà, yêu xóm làng, yêu nước, nhân dân ở vùng miền nào, dân tộc nào cũng là anh em ruột thịt.

Trong đời sống hằng ngày, tín ngưỡng là niềm tin lặng lẽ gắn kết con người với thiên nhiên, cầu mong mưa thuận gió hòa, mong rừng mãi xanh, sông, hồ, biển rộng nhiều tôm cá... Khi đất nước có chiến tranh, thiên tai, tình cảm ấy trở thành sức mạnh gắn kết, sẻ chia, không để ai đói khát. Người dân miền núi gửi nông sản về xuôi, người dân miền sông nước xuyên đêm chở thuyền lên giúp đỡ vùng ngập lụt... Tinh thần dân tộc trải qua hàng ngàn năm lịch sử càng bền chắc, được bổ sung thêm bằng những giá trị mới mẻ.

Hằng năm, với nhân dân cả nước, tiếp sau ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch, thường diễn ra vào tháng 4) lại được đón sự kiện trọng đại: Kỉ niệm ngày 30/4 giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Sự nối tiếp liền mạch đó vốn rất tình cờ, khách quan nhưng lại có ý nghĩa to lớn về mặt tinh thần: từ sự thống nhất về cội nguồn tư tưởng đến non sông, đất nước.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng mong muốn: "Đến ngày hòa bình đã được củng cố, thống nhất được thực hiện, độc lập dân chủ đã hoàn thành, đồng bào sẽ vui vẻ trở về quê cũ. Lúc đó rất có thể tôi sẽ cùng đồng bào vào thăm miền Nam yêu quý của chúng ta" (Hồ Chí Minh toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, 1996, sđd, t.7, tr. 356).

Ngày nay, nếu có dịp đến thăm đền thờ Vua Hùng thuộc ấp Giao Khẩu, xã Trí Phải, tỉnh Cà Mau, hẳn mỗi người trong chúng ta sẽ rất cảm động bởi cảm nhận được một sự gắn kết của các vùng miền trên một dải đất hình chữ S. Ước nguyện của Bác Hồ đã thành hiện thực hơn nửa thế kỉ qua và còn được phát huy mạnh mẽ hơn nữa khi vị thế Việt Nam trên các phương diện ngày càng được nâng cao.

tinh th%3fn doàn k%3ft là s%3fc m%3fnh c%3fa dân t%3fc vi%3ft nam t%3f c%3fi ngu%3fn van hóa.jpg -1
Tinh thần đoàn kết là sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Trên hành trình phát triển của đất nước, cội nguồn văn hóa ấy không phải yếu tố bên lề mà là sự thẩm thấu vào đời sống, là ý chí, nguyện vọng, khát vọng của một dân tộc. Tinh thần văn hóa truyền thống của Việt Nam tuy rất bình dị, gần gũi nhưng không tản mát, rời rạc mà có sự gắn kết mạch lạc trở thành hệ giá trị bền vững.

PGS.TS Trần Sỹ Phán (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) nhận định: "Hiểu một cách khái quát, sức mạnh mềm là khả năng đạt được những gì mà một quốc gia mong muốn thông qua việc gây ảnh hưởng, tạo sự hấp dẫn bởi những yếu tố tạo nên sức mạnh mềm. Đó là hệ giá trị văn hóa; hệ giá trị chính trị - xã hội; mô hình nhà nước và chính sách (đối nội cũng như đối ngoại) của quốc gia đó. Trong đó, hệ giá trị văn hóa (hiểu theo nghĩa rộng) có vai trò đặc biệt quan trọng. Nó "thẩm thấu" vào hệ giá trị chính trị - xã hội, mô hình nhà nước và chính sách quốc gia" (theo: Tạp chí Cộng sản).

Người viết cho rằng: Hiếm có ở quốc gia nào từ tinh thần nghị quyết Đại hội Đảng đến tình cảm của người dân lại có sự thống nhất và gắn kết chặt chẽ đến vậy. Trước những đổi thay trong đời sống khoa học, công nghệ, kéo theo sự thay đổi về cách tiếp cận văn hóa, nhiều địa phương và cá nhân đã nhanh chóng bắt tay vào việc bảo tồn và thúc đẩy sự phát triển văn hóa một cách chủ động.

Cụ thể như tỉnh Lào Cai đã triển khai các dự án sưu tầm và số hóa di sản văn hóa các dân tộc thiểu số bằng việc thử nghiệm ứng dụng công nghệ như: Bản đồ số AI; ứng dụng 3D mô phỏng chợ phiên; bản đồ 3D ruộng bậc thang; tour Audio Guide đa ngôn ngữ, trải nghiệm VR/AR mô phỏng nghi lễ và phong tục...

Chị Đình Thu Quyên (Nam Định) chia sẻ sau khi trải nghiệm mô phỏng ruộng bậc thang: "Khi đeo kính VR, tôi như lạc vào những thửa ruộng bậc thang uốn lượn theo triền núi, nghe tiếng nước chảy, ngắm nắng sớm trải dài trên ruộng. Cảm nhận được nhịp sống, công việc lao động và vẻ đẹp văn hóa đặc trưng của người dân vùng cao một cách sống động, gần gũi, khiến tôi hiểu và yêu mảnh đất này hơn" (theo: Báo Lào Cai).

Ở Thủ đô Hà Nội, mô hình liên kết vùng là hướng đi mở ra triển vọng phát triển công nghiệp văn hóa. PGS.TS Nguyễn Đình Lâm (Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) phân tích: "Chúng ta có thể tổ chức các mô hình du lịch chuyên biệt dưới dạng các tour "du lịch âm nhạc" - trực tiếp đưa du khách về các làng, các câu lạc bộ âm nhạc cổ truyền tại Hà Nội và các địa phương phụ cận. Hà Nội có đủ các điều kiện, cơ hội để "khởi động" tốt nhằm đi đầu trong phát triển du lịch âm nhạc truyền thống" (theo: Báo Tuổi trẻ Thủ đô).

Có thể, mỗi địa phương chọn một hướng đi khác nhau để phát triển công nghiệp văn hóa nhưng chúng ta đều cảm nhận được sự quyết tâm, niềm tự hào ở cội nguồn văn hóa và khát vọng đưa đất nước phồn vinh. Những gì mà chúng ta đã và đang làm hôm nay đâu chỉ mong muốn để lại thành quả về vật chất cho các thế hệ mai sau mà còn là thành quả văn hóa, là các giá trị bền vững. Chính cội nguồn văn hóa đã tạo nên sự đoàn kết và thống nhất và đưa đất nước ta bước vào kỉ nguyên mới đầy hy vọng.

Kiến Văn

Các tin khác

"Kế hoạch CM12" - dấu ấn mới của Điện ảnh CAND

"Kế hoạch CM12" - dấu ấn mới của Điện ảnh CAND

Điện ảnh Công an nhân dân (CAND) vừa bắt tay vào sản xuất bộ phim truyền hình dài tập "Kế hoạch CM12". Bộ phim tái hiện một trong những chiến công đặc biệt, mang dấu ấn sâu đậm của lực lượng CAND ở lĩnh vực phản gián trong những năm 1981-1984 mà ít người được biết. Không chỉ là một bộ phim về nghiệp vụ, bộ phim chứa đựng thông điệp về bản lĩnh, trí tuệ và sự nhân văn của lực lượng CAND Việt Nam.

Thượng úy Công an tạo clip "viral"

Thượng úy Công an tạo clip "viral"

Tuần qua, một clip tuyên truyền Luật Trật tự an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ của Công an xã A Lưới (TP Huế) rất sinh động, ấn tượng đã gây "bão" trên mạng xã hội. Cùng với nhiều clip tuyên truyền khác của cán bộ, chiến sĩ Công an ở nhiều đơn vị, các clip tuyên truyền pháp luật như thế đã tạo viral (lan tỏa) trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và bình luận, mang lại hiệu quả tuyên truyền tích cực trong cộng đồng.

Khát vọng cống hiến của người “truyền lửa”

Khát vọng cống hiến của người “truyền lửa”

Dưới tiết trời nắng ấm của một ngày cuối tháng 3, chúng tôi gặp Thiếu úy Nguyễn Thị Phương Anh, cán bộ Khoa An ninh chính trị nội bộ, Trường Đại học An ninh nhân dân (Bộ Công an) cũng là lúc em vừa trở về sau chuyến công tác ở TP Hà Nội. Phương Anh là một trong 20 gương mặt trẻ Công an vừa được Bộ Công an tuyên dương, trao giải thưởng “Gương mặt trẻ Công an tiêu biểu” năm 2025.

Người lính trở về từ ký ức làng

Người lính trở về từ ký ức làng

Tháng Tư lại về trên làng tôi, một ngôi làng ở Diễn Châu Nghệ An - lặng lẽ mà thấm sâu như một miền ký ức cũ. Gió từ cánh đồng thổi qua, mang theo hương lúa trổ bông dìu dịu, quyện trong sắc nắng cuối xuân còn vương chút êm đềm.

Người kể chuyện Kế hoạch phản gián CM-12

Người kể chuyện Kế hoạch phản gián CM-12

Thời gian gần đây, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức - nguyên Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ 1, Bộ Công an - trở thành tác giả có nhiều đầu sách được NXB CAND ấn hành. Gắn bó với trang viết từ khi còn là một người lính nghiệp vụ, sau khi nghỉ hưu, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức có nhiều thời gian hơn dành cho công việc viết lách mà ông yêu thích từ thuở thiếu thời.

Thơ Xuân mới: Khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ CAND

Thơ Xuân mới: Khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ CAND

1.118 tác giả dự thi với hơn 3.000 tác phẩm là những con số “biết nói” chứng tỏ sức hấp dẫn của cuộc thi thơ mang tên “Xuân mới” do Chi hội Nhà văn Công an tổ chức. Hàng nghìn tác giả thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề, vùng miền khác nhau đã cùng hội tụ so tài, tạo nên một bức tranh thi ca muôn màu, muôn sắc, phong phú về chủ đề, đa dạng về bút pháp, linh hoạt về giọng điệu, mới mẻ trong cách thể nghiệm.

Bền bỉ hành trình lan tỏa văn hóa đọc

Bền bỉ hành trình lan tỏa văn hóa đọc

Từ cuối tháng 3 đến hết tháng 4 hằng năm, Trung tá Đỗ Thu Thơm, Giám đốc Thư viện CAND lại tất bật với các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam trong lực lượng CAND.

“Lính chiến” kể chuyện đánh án

“Lính chiến” kể chuyện đánh án

Nhiều đường dây lừa đảo kinh tế quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi liên tiếp bị bóc gỡ, bắt giữ nhiều đối tượng, thu hồi tài sản không nhỏ cho Nhà nước và Nhân dân... Một trong những người trực tiếp tham gia, góp phần quan trọng làm nên sự thành công của những chuyên án đặc biệt ấy là Đại úy Nguyễn Hữu Dũng (Công an phường Cầu Giấy, TP Hà Nội).

"Đất cháy": Khi "đất" chưa nguội và "lửa" còn âm ỉ

"Đất cháy": Khi "đất" chưa nguội và "lửa" còn âm ỉ

Trong nhiều năm, văn học viết về lực lượng Công an nhân dân thường vận hành trong một quỹ đạo khá ổn định, lấy sự kiện làm trung tâm, tổ chức tự sự quanh mô hình xung đột - truy quét - chiến thắng, và khép lại bằng sự khẳng định trật tự. Ở đó, văn học chủ yếu đóng vai trò minh chứng cho một chân lý có sẵn. Sự kiện được kể lại như một bằng chứng, hơn là như một vấn đề cần suy tư.

Nguyện ước mùa xuân từ châu Phi

Nguyện ước mùa xuân từ châu Phi

Lời tòa soạn: Với những sĩ quan Công an thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở những miền đất xa xôi của châu Phi, cuộc sống không chỉ là nhịp công việc căng thẳng giữa nắng rát mưa tuôn, mà vẫn có những lúc lắng lại tâm tư, vút bay cảm xúc đẹp đẽ về quê hương xứ sở, về tình đồng nghiệp quốc tế, những ước muốn ngân lên nơi con tim nặng lòng với lục địa đen. Xin giới thiệu tới độc giả những nguyện ước thiêng liêng của các sĩ quan Công an từ châu Phi.

Phố nhỏ với ký ức cuộc bầu cử đầu tiên

Phố nhỏ với ký ức cuộc bầu cử đầu tiên

Phố Hàng Vôi (Hà Nội) dài hơn 300m, rộng 8m, chạy từ phố Lò Sũ đến ngã tư phố Ngô Quyền giao với Tông Đản, nối liền với phố Hàng Tre. Đây nguyên là đất thôn Kiếm Hồ, Trừng Thanh thuộc tổng Tả Túc (sau là tổng Phúc Lâm), huyện Thọ Xương, kinh thành Thăng Long xưa. Phố này trước đây nằm sát bờ sông Hồng, thuận tiện cho thuyền bè chở vôi các nơi cập bến, có nhiều chỗ nung vôi và buôn bán vôi, do đó có tên là Hàng Vôi.

Tôn vinh các giá trị của thi ca

Tôn vinh các giá trị của thi ca

Ngày Thơ Việt Nam đã diễn ra sôi động trên địa bàn cả nước trong dịp Tết Nguyên tiêu. Ngày Thơ Việt Nam chính thức ra đời đến nay được 24 năm, nhưng ở một số địa phương, sự kiện Ngày Thơ đã được tổ chức trước đó như ở tỉnh Quảng Ninh vào năm 1988, Đêm thơ Núi Nhạn (tỉnh Phú Yên cũ) vào năm 1980.

Cho bản làng yên vui

Cho bản làng yên vui

Những ngày đầu năm mới, bước chân của những cán bộ, chiến sĩ Công an xã Mường Chanh, tỉnh Sơn La ngày đêm bám bản, bám mường, đến với đồng bào các bản, các xóm để tuyên truyền, vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, giữ gìn an ninh, trật tự, mang lại cuộc sống bình yên cho mỗi mái nhà.

Giá trị của tầm vóc chiến lược

Giá trị của tầm vóc chiến lược

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định chân lý: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng chân lý ấy không bao giờ thay đổi”. Chân lý của Người đồng thời cũng thể hiện tầm vóc tư tưởng và chiến lược phát triển tương lai đất nước.

Gìn giữ giá trị di sản nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng

Gìn giữ giá trị di sản nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng

Nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026, từ ngày 31/1 đến 28/2, gia đình họa sĩ Lê Bá Đảng phối hợp Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức triển lãm “Ngựa và hoa trong sáng tác của họa sĩ Lê Bá Đảng”. Thành phố Đà Nẵng là nơi họa sĩ Lê Bá Đảng xuất dương sang Pháp bằng tàu thủy vào năm 1939 và thật ý nghĩa khi triển lãm được tổ chức tại đây sau khi toàn bộ di sản của ông được đưa về nước.

Bồi đắp sức mạnh nội sinh của dân tộc

Bồi đắp sức mạnh nội sinh của dân tộc

Khai xuân mới 2026, khi Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có những phát biểu rất quan trọng.

Xuân về theo bước chân anh

Xuân về theo bước chân anh

Giữa những ngày cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ tuyệt đối an toàn Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ, trên nhiều nẻo đường, các cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Bắc Ninh làm nhiệm vụ truy bắt đối tượng truy nã vẫn lặng lẽ bám địa bàn, vượt khó khăn, hiểm nguy...

Nước kiệu mùa xuân

Nước kiệu mùa xuân

Trong tâm thức của người Á Đông, năm Ngựa thường gợi lên những cuộc viễn du. Ngựa là vó câu tung hoành, là chí ở bốn phương, là những thảo nguyên bao la gió lộng. Nhưng, khi tờ lịch cuối cùng của năm cũ rơi xuống, nhường chỗ cho rạng đông của năm mới Bính Ngọ 2026, tôi lại không nghĩ về những chuyến đi tìm danh vọng hay những cuộc chinh phạt ồn ào.

Căn tính Việt như mầm xanh cội

Căn tính Việt như mầm xanh cội

Đất nước mình như câu hát “sáng chắn bão dông, chiều ngăn nắng lửa”, biểu thị một trầm tích lịch sử của mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước, chính điều ấy rèn luyện ý chí và nghị lực để vượt qua những nguy nan, hiên ngang sống một cuộc đời xứng danh giống nòi Tiên Rồng. Từ trong những khó khăn đến kiệt cùng người Việt mình vẫn cố gắng sống, chung một lòng hướng về nhau, dìu dắt nhau đứng dậy và chia sẻ ngọt bùi cho nhau.

Mang mùa xuân ra quần đảo Trường Sa

Mang mùa xuân ra quần đảo Trường Sa

Xuất cảng Cam Ranh vào ngày 6/1/2026, khi chuẩn bị diễn ra Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và đón xuân Bính Ngọ. Đoàn công tác chúng tôi cùng Cục Tuyên huấn, Bộ Quốc phòng và Lữ đoàn 146, vùng 4 Hải quân trên chuyến tàu 571 dịp này chứa đựng ý nghĩa lịch sử thiêng liêng và xúc động.