Có một trường học lớn cho thanh niên

Gần một năm sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, hàng vạn thanh niên tại TP Hồ Chí Minh lại hừng hực khí thế lên đường. Họ tỏa về các nông trường, các vùng sâu vùng xa, xây dựng những khu kinh tế mới, phục vụ chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam. 

40 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về một thời tuổi trẻ “hừng hực lửa” bởi những khát vọng lên đường, sẵn sàng cống hiến, chấp nhận hy sinh cho quê hương đất nước vẫn vẹn nguyên trong trái tim mỗi người.

Viết về thế hệ TNXP của thành phố ngày ấy, Giáo sư Mạc Đường, cựu TNXP Khu V, Ủy viên Ban thường vụ Hội Cựu TNXP TP Hồ Chí Minh ví von họ như ánh bình minh lên sớm, trong khi thế hệ TNXP thời kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước như hoàng hôn chưa tắt. Ánh bình minh rạng rỡ của một thế hệ TNXP thành phố đã tỏa sáng từ ngày 28-3-1976. 

Tại sân vận động Thống Nhất của TP Hồ Chí Minh, hàng vạn thanh niên thành phố trang trọng làm lễ trước khi rầm rập lên đường. Họ từ giã phố phường, trường học  nước máy, ánh sáng điện và những buổi dạo chơi trên đường phố để đến những nơi mà bản thân chưa từng biết, chưa từng cảm nhận. 

Những nơi ấy, phần lớn còn hoang vắng, không điện nước sẵn có như phố phường, đời sống gian khổ. Muốn vượt qua, họ phải đoàn kết lại. Chiến tranh biên giới Tây Nam, lớp TNXP trẻ lại buộc phải quay về cuộc sống thời chiến ác liệt của lớp TNXP đi trước…

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Trung kể rằng, ngày đất nước thống nhất, anh mới 20 tuổi. Khát vọng sống, cống hiến cho Tổ quốc như ngọn lửa luôn hừng hực trong tim. Khi biết tin thành phố có chủ trương đưa thanh niên đi xây dựng các vùng kinh tế mới, Nguyễn Đức Trung là một trong những người đầu tiên đăng ký tham gia. 

Chủ tịch UBND Cách mạng TP Hồ Chí Minh, đồng chí Võ Văn Kiệt trao lá cờ truyền thống Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh cho Bí thư Đoàn Thanh niên, Phạm Chính Trực ngày 28-3-1976.
Chủ tịch UBND Cách mạng TP Hồ Chí Minh, đồng chí Võ Văn Kiệt trao lá cờ truyền thống Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh cho Bí thư Đoàn Thanh niên, Phạm Chính Trực ngày 28-3-1976.

Ngày được lệnh tập trung lên đường (28/3/1976), anh dậy từ 4 – 5 giờ sáng. Đến sớm nhưng điểm tập trung đã rất đông. Không khí trang trọng thay vì niềm phấn khích lên đường khi Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, đồng chí Võ Văn Kiệt trao lá cờ truyền thống Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh cho Bí thư Đoàn Thanh niên, Phạm Chính Trực. 

Sau buổi lễ, dòng người tỏa về khắp nơi để cùng tham gia lao động, khai hoang, làm kinh tế mới. Đoàn của Nguyễn Đức Trung đến nơi tập kết khi mọi người đang lao động, lợp mái nhà. Người trên nóc nhà, người dưới đất đều “đen thùi lùi”. Tất cả nhộn nhịp lao động, nói cười. Không khí rất vui nên anh hòa nhập rất nhanh.

Hoạt động một thời gian dài trong TNXP, Nguyễn Đức Trung làm kinh tiêu thủy lợi rồi lao động ở rất nhiều nông trường như: Nông trường Phạm Văn Hai, nông trường Phạm Văn Cội, nông trường Lê Minh Xuân… 

Ban ngày lao động chân tay, đêm sinh hoạt văn nghệ. Nguyễn Đức Trung rất thích các buổi sinh hoạt như thế. Đây vừa là dịp để các thành viên có dịp giao lưu, chia sẻ, vừa là hoạt động giải trí văn nghệ. Anh lại thích hát, có năng khiếu âm nhạc và thường là người được chọn để biểu diễn. “Bài ca sinh hoạt” – một trong những sáng tác đầu tiên của Nguyễn Đức Trung ra đời trong hoàn cảnh này.

Chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, Nguyễn Đức Trung lại cùng nhiều đồng đội lên đường phục vụ chiến trường. Nhiều nữ TNXP, ngoài nhiệm vụ chung vẫn cùng anh tham gia biểu diễn văn nghệ giúp nâng cao đời sống tinh thần cho các cán bộ chiến sĩ ngoài mặt trận.

Chị Nguyễn Thị Tịnh, từng tham gia phục vụ chiến đấu tại mặt trận biên giới Tây Nam kể rằng, chị là một trong những người ít tuổi nhất tham gia lực lượng TNXP và có mặt trong buổi lễ lên đường ngày 28-3-1976. Vì nhỏ tuổi, không đủ tiêu chuẩn nên khi đăng ký, người tiếp nhận đơn không chấp nhận cho chị tham gia và đòi phải có giấy đồng ý của cha mẹ. 

Về xin cha mẹ nhiều lần không được, chị nghĩ ra cách “làm nư”, bỏ ăn bỏ uống. Cha mẹ đành phải chiều ý mà ký giấy cho đi. Những tháng ngày lao động khai hoang phục hóa tuy vất vả nhưng vui vẻ, yên bình. Chỉ đến khi tham gia phục vụ chiến tranh biên giới Tây Nam, chị mới cảm nhận được thế nào là sự khốc liệt của chiến trường mà lớp TNXP đi trước đã kinh qua.

Thực tế, không phải người nào tham gia lớp TNXP TP Hồ Chí Minh sau giải phóng cũng đều xuất phát với tâm thế sẵn sàng hy sinh, cống hiến. Nhưng, chính không khí lao động sôi nổi của tuổi trẻ trong một môi trường sinh hoạt chung đã trở thành ngôi trường lớn giúp họ rèn luyện, trưởng thành và trở thành những tấm gương đi đầu trong phong trào. Nhạc sĩ Nguyễn Cửu Dũng, tác giả ca khúc “Những bông hoa trên tuyến lửa” là một trong những trường hợp như thế.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Trung và các cựu TNXP kiêm văn công từng phục vụ chiến tranh biên giới Tây Nam hát lại ca khúc “Những bông hoa trên tuyến lửa”.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Trung và các cựu TNXP kiêm văn công từng phục vụ chiến tranh biên giới Tây Nam hát lại ca  khúc “Những bông hoa trên tuyến lửa”.

Thời điểm tham gia phong trào, anh chưa định hình được mình đi đâu, làm gì, chỉ thấy bạn bè đồng trang lứa tham gia thì đăng ký tham gia cho đỡ thấy lạc lõng. Anh đi cùng chị gái, cả hai được phân về cùng một địa chỉ. 

Sau quãng đường dài đầy mệt mỏi, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt hai chị em là các nam nữ thanh niên lem luốc bùn sình đen từ đầu đến chân. Là trai thành thị, chưa trực tiếp tham gia lao động ở các vùng nông thôn nên Dũng lo lắng nhìn sang chị. Chị gái của Dũng cũng nắm chặt tay em, quay sang thì thầm: như thế này thì làm sao sống nổi? Hay là mình trốn về?. 

Nghĩ đến viễn cảnh phải sống trong ánh mắt không thiện cảm của người xung quanh, nhìn lại không khí lao động tấp nập của mọi người, cực khổ nhưng có phần vui vẻ, Dũng bảo chị ở lại. Anh thuyết phục chị gái: người ta sống được thì chắc chắn mình sống được…

Đã 40 năm trôi qua, nhạc sĩ Nguyễn Cửu Dũng vẫn khẳng định rằng đó là một trong những quyết định đúng đắn nhất của anh thời tuổi trẻ. Lao động vất vả, đời sống kham khổ nhưng sự san sẻ yêu thương, đùm bọc lẫn nhau, giúp nhau cùng tiến của những con người trẻ tuổi trong một tập thể đã trở thành động lực cho Nguyễn Cửu Dũng và đồng đội thi đua, phấn đấu. 

Phục vụ đời sống tinh thần của TNXP ngày ấy, rất nhiều ca khúc do các nhạc sĩ chuyên nghiệp, thậm chí đã rất nổi tiếng sáng tác thường được chọn biểu diễn, trong đó có “Bài ca thanh niên xung phong” của Phạm Trọng Cầu, “Khúc hát người đi khai hoang” của Lư Nhất Vũ, “Là thanh niên xung phong” của Phan Huỳnh Điểu… 

Tuy nhiên, thực tế cuộc sống ngồn ngộn những tư liệu trước mắt luôn thôi thúc Nguyễn Cửu Dũng. Anh cũng tập tành sáng tác. Nhưng, cũng mãi đến chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra thì “Những bông hoa trên tuyến lửa” – một trong số các sáng tác mà anh ưng ý nhất về lực lượng TNXP mới ra đời. 

Thời điểm này, thông tin chiến sự nơi biên giới liên tiếp dội về. Xúc động mạnh bởi những tấm gương quả cảm, đặc biệt là câu chuyện của các nữ TNXP hy sinh trên chiến trường, nhớ đến bài thơ của Đỗ Trung Quân về TNXP, Nguyễn Cửu Dũng đã phổ nhạc rất nhanh.

“Những bông hoa trên tuyến lửa” nhanh chóng được phổ biến rộng rãi, đặc biệt là được hát rất nhiều trong các đêm văn công phục vụ chiến trường biên giới Tây Nam. Đến nay, ca khúc vẫn là một trong những sáng tác tiêu biểu về lực lượng TNXP trong giai đoạn này.

Nhớ những tháng ngày tham gia phong trào TNXP của TP Hồ Chí Minh từ năm 1976, hầu hết các cựu TNXP này đều khẳng định rằng đây là trường học lớn cho tuổi trẻ thành phố. Một trường Đại học đặc biệt, không có bằng cấp nhưng có tất cả. Đơn giản là vì nơi ấy, năm tháng ấy đã sản sinh ra một thế hệ, một lớp người sống xứng đáng và rất đỗi tự hào...

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.