Có một ông vua rời ngai vàng làm cướp biển

Ngày bị gian thần phế truất khỏi ngai vàng, Quốc vương Erik VII của Đan Mạch đã bước theo con đường của những người Viking cổ đại.

Ông tham gia vào hàng ngũ hải tặc, rồi cuối cùng trở lại tấn công những kẻ phản trắc năm xưa. Hành trình độc nhất vô nhị của Erik VII khiến ông trở thành người hiếm hoi trong lịch sử trải qua một vòng tròn trọn vẹn những vinh quang và tủi nhục.

Những ngày bão giông

Một chiếc tàu chiến lướt nhẹ nhàng trên mặt nước, hướng thẳng đến pháo đài nhô ra biển. Đứng trên boong tàu, Quốc vương Erik VII chậm rãi lướt nhìn những khẩu đại bác đã lên nòng rồi ra hiệu cho binh sĩ chuẩn bị vũ trang, sẵn sàng chiến đấu. Không khí yên lặng đến lạ thường. Chỉ có tiếng chim hải âu và sóng vỗ rì rào là thanh âm hiếm hoi vang lên giữa khung cảnh ấy.

Khẽ mỉm cười chua chát, Erik cúi xuống mở chiếc rương gỗ ông luôn coi như báu vật. Bên trong là Dannebrog, quốc kỳ Đan Mạch. Đây cũng là lá cờ có lịch sử tồn tại lâu đời nhất thế giới. Sau nhiều năm bôn ba giữa biển khơi, chiến đấu với những kẻ gian ác, Erik VII chẳng thể trở lại nơi ông vốn thuộc về. Nhưng điều đó không khiến ông quên đi quá khứ, mà chỉ làm Erik VII càng đau đáu hơn về vị thế ông từng có rồi để đánh mất vào tay gian thần.

Erik VII từng là bá chủ tại pháo đài Krogen, công trình phòng thủ vĩ đại nhất từng được ông đích thân tạo dựng. Nhiều năm sau đó, đây chính là nơi được Shakespeare viếng thăm và trở thành nguồn cảm hứng để ông tạo nên kiệt tác “Hamlet”. Vài thế kỷ sau, nó được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới. Nhưng dĩ nhiên Erik VII chẳng thể nghĩ đến những điều xa xôi đó khi ra lệnh xây Krogen vào năm 1438, ngoài việc bảo vệ bản thân tránh khỏi mưa bom bão đạn.

Pháo đài Krogen của Erik VII vẫn tồn tại đến ngày nay.
Pháo đài Krogen của Erik VII vẫn tồn tại đến ngày nay.

Nằm sừng sững giữa một vùng duyên hải rộng lớn, Krogen là pháo đài bảo vệ toàn bộ các thuyền bè của Đan Mạch giao thương khắp mọi nơi thông qua Biển Baltic. Không chỉ có Đan Mạch, ngay cả nước láng giềng Thụy Điển cũng phụ thuộc vào nó để hoạt động kinh tế được diễn ra liên tục và hiệu quả. Có thêm thuyền buôn là có thuế, và Krogen trở thành công cụ hiệu quả giúp Erik VII biến Đan Mạch thành cường quốc ở thời Trung cổ.

Con đường vươn lên ngai vàng của Erik VII là một câu chuyện dập dềnh như những con sóng trên biển. Vốn không sinh ra trong gia đình hoàng tộc, chàng trai Bugislav xứ Pomerania là con của vị công tước cai quản lãnh thổ là một phần thuộc Ba Lan ngày nay. Ông chỉ được đón vào Hoàng gia Đan Mạch khi biết mẹ mình là hậu duệ của một công chúa. Đó là xuất phát điểm đưa ông bước vào vòng xoáy quyền lực và những ngày lênh đênh làm cướp biển cho đến lúc qua đời.

Vươn lên đỉnh cao

Vị thế của Bugislav ngày một tăng lên giữa bối cảnh hoàng gia ba nước Na Uy, Đan Mạch và Thuỵ Điển khủng hoảng người thừa kế. Quốc vương Oluf lên ngôi, cai quản cả Na Uy và Đan Mạch không lâu thì băng hà. Mẫu thân của ông, Thái hậu Margaret phải tìm người chia sẻ quyền lực nếu không muốn quyền nhiếp chính của bà bị lung lay trong bối cảnh hỗn mang đó. Bà quyết định nhận Bugislav làm con nuôi, đổi tên làm Erik và chọn ông làm người nối ngôi.

Năm 1389, Erik VII chính thức đăng quang khi mới 7 tuổi, Thái hậu Margaret tiếp tục nắm quyền nhiếp chính. Quyết định chọn một người không thuộc nhánh dòng tộc chính để kế vị của bà chịu sự phản đối ác liệt từ các gian thần. Quốc vương Albrecht vùng Mecklenburg vốn tưởng như được lên ngôi, nay bất ngờ bị cho ra rìa nên đích thân dấy binh tiếm quyền. Quân đội của ông thua to ở Asle, bản thân ông thì bị bắt làm tù binh.

Từ một bậc quân vương, Erik VII bị truất ngôi và làm cướp biển.
Từ một bậc quân vương, Erik VII bị truất ngôi và làm cướp biển.

Trong nhà lao, Albrecht càng giận dữ hơn khi biết Thái hậu Margaret muốn trao quyền lực tối cao cho Erik thông qua một liên minh ba nước có tên Kalmar. Một văn bản ký vào ngày 17/6/1397 bởi 67 thành viên hoàng tộc chính thức công nhận Erik VII là vị vua duy nhất của Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển. Được trao quyền hành quá lớn ở tuổi 15 dường như là thách thức khó khăn với Erik VII.

Điểm yếu của Liên minh Kalmar là nó quá rộng lớn, với quá nhiều quý tộc bất mãn trước việc Erik VII nghiễm nhiên được trao quyền tối cao trong tay. Theo nhà sử học Pernille Hede Moody Jensen, lãnh thổ ba nước thuộc Liên minh Kalmar ngày đó trải rộng từ Bắc Cực, vươn ra Iceland, đến tận Phần Lan và phủ tầm ảnh hưởng khắp vùng Bắc Âu. Châu Mỹ vẫn chưa được tìm ra ở thời điểm đó, và điều đó có nghĩa Erik VII là quân vương của một trong những đế chế rộng lớn nhất thế giới.

Một trong những lực lượng chủ chốt trong quân đội Liên minh Kalmar là tập hợp thuỷ quân có tên Anh em Victual. Họ tung hoành giữa biển khơi, tiến hành cướp bóc cả những thuyền thương mại đi qua Đan Mạch, nhưng mọi hành động đều được Liên minh cho qua. Ngay cả Thái hậu Margaret cũng kiêng nể nhóm cướp biển này bởi sức mạnh của họ, thế nên mọi báo cáo về Anh em Victual đều bị ỉm đi. Bù lại, lực lượng này luôn thề trung thành với Margaret trong mọi cuộc binh biến.

Tuy nhiên những hành động chướng tai gai mắt của Anh em Victual không thể duy trì mãi. Chỉ một năm kể từ ngày Liên minh Kalmar được thành lập, Quân đoàn Teutonic huy động 4.000 tàu chiến cùng 200 kỵ binh đến quét sạch nhóm hải tặc mượn danh quân đội kia. Ba pháo đài bị đốt cháy, nhóm Anh em Victual phải đầu hàng. Không còn lực lượng quân đội chủ chốt trong tay, cộng thêm việc Thái hậu Margaret qua đời vào năm 1412, Erik VII lâm vào cơn khủng hoảng quyền lực.

Sống phận cướp biển

Vài năm trước khi qua đời, Erik VII và Thái hậu Margaret quyết định mở rộng lãnh thổ bằng các cuộc chiến hướng xuống phía Nam. Tuy nhiên lãnh chúa những vùng đất thuộc nước Đức ngày nay quá bản lĩnh, khiến cho chiến tranh kéo dài nhiều năm trời mà bất phân thắng bại. Lâm vào khổ chiến, cộng thêm sưu cao thuế nặng khiến xứ Thuỵ Điển và Na Uy quyết định nổi dậy chống lại Đan Mạch. Hùa theo chúng, một nhóm gian thần lộng quyền ép buộc Erik VII rời khỏi ngai vàng.

Ngày bị phế truất khỏi vị thế của một bậc quân vương, đáng ngạc nhiên là Erik VII không dằn vặt bản thân quá lâu. Ông không chạy trốn mà tìm đường trở lại theo cách riêng của mình. Đó là lý do ông gia nhập một nhóm cướp biển có tên Liên minh Hanseatic, hoành hành khắp các vùng nước từ Thuỵ Điển, Đan Mạch, và còn vươn tầm ảnh hưởng đến Đức. Không ít người trong số họ là hậu duệ của Anh em Victual, lại có chung mối thù với đám quân phản loạn truất ngôi Erik VII nên họ nhanh chóng kết thân.

Erik VII làm cướp biển nhiều năm cho đến khi qua đời.
Erik VII làm cướp biển nhiều năm cho đến khi qua đời.

Lẽ đời thắng làm vua, thua làm giặc, và Erik VII đã đi theo đúng con đường đó. Vị vua ngày nào giờ làm tiên phong của một toán cướp biển chuyên tấn công mọi thuyền buôn họ gặp được. Danh tiếng của toán cướp biển dưới trướng Erik VII ngày càng được biết đến rộng rãi ở mọi vùng nước nhóm này từng cướp bóc, tới mức nhiều thương nhân sợ hãi không dám chở hàng trên biển nữa. Tiền và hàng thu được từ những chuyến cướp thuyền được Erik VII tái sử dụng để nâng cấp quân đội.

Đáng chú ý là về bản chất, Erik VII là cướp biển, nhưng ông không bao giờ nghĩ như thế. Trong thâm tâm, ông tự cho mình là hải quân, bởi lính dưới trướng ông không có ai tự nguyện đi ăn cướp. Họ đều là những nông dân bị quý tốc cướp đất, lâm vào cảnh đường cùng nên mới quyết định đi theo ông dấy binh. Hoàng gia Đan Mạch dĩ nhiên không để yên trước chuyện đó. Họ hành hình công khai một nhóm cướp biển dưới trướng Erik VII để cảnh báo dân chúng đừng đi theo ông.

Cách đàn áp quyết liệt đó bước đầu tỏ ra rất hiệu quả trong việc trấn áp toán cướp biển của Erik VII. Vị vua mất ngai mất thêm vài thập niên lênh đênh giữa biển khơi mà không tìm thêm được nhiều bạn đồng hành như trước. Ở Hoàng gia Đan Mạch, những người từng có thiên hướng ủng hộ ông cũng dần qua đời, làm viễn cảnh trở lại ngai vàng của ông ngày một mịt mờ hơn. Ông trở về quê nhà những năm cuối đời và qua đời năm 77 tuổi.

Vươn đến đỉnh cao khi tuổi đời còn rất trẻ, để rồi quãng thời gian còn lại sống trong đắng cay và tủi nhục, nhưng những đóng góp của Erik VII vẫn có một vị trí trang trọng trong lịch sử. Hệ thống thuế từng khiến ông mất ngai vàng vẫn được duy trì suốt nhiều năm sau đó, và là một phần tạo nên đất nước Đan Mạch với nền tài chính vững vàng như ngày nay. Đáng tiếc là cha đẻ của công trình đó lại không thể hưởng thụ thành quả, mà phải lênh đênh làm cướp biển cho đến những ngày tháng cuối đời.

Đào Hoàng

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.