Có một cõi thiêng giữa lòng Vĩnh Linh

Với gần 6.000 anh hùng liệt sĩ của 41 tỉnh, thành phố đang yên nghỉ nơi đây, nghĩa trang liệt sỹ huyện Vĩnh Linh thành nơi gửi gắm ân tình của những người mẹ, người cha, người vợ chờ chồng, chờ con đằng đẵng mấy chục năm ròng.

Trong cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, thị trấn Hồ Xá, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Bình Trị Thiên là một trong hàng chục thị trấn, thị xã của miền Bắc XHCN bị hủy diệt hoang tàn. Sừng sững hiên ngang trước sự tàn phá khốc liệt đó là Đài Anh hùng, tọa lạc trên một quả đồi cao giữa lòng Vĩnh Linh lũy thép như một sự cao quý vĩnh hằng.

Sự tích Đài Anh hùng

Được khởi công xây dựng ngày 28/4/1958, Đài Anh hùng được Bác Tôn Đức Thắng (lúc đó là Phó Chủ tịch nước) cắt băng khánh thành vào ngày 27/7/1958. Những tấm bia ghi danh, ghi công tích của các anh hùng liệt sỹ trong chiến tranh đã bị bom đạn cày xới, làm mờ nhưng nay trở thành truyền thuyết không bao giờ phai mờ trong tâm thức của bao thế hệ người dân Vĩnh Linh và của cả những ai dù chỉ một lần đặt chân đến vùng đất này. Sự vững vàng hiên ngang trong lửa đạn của Đài Anh hùng là biểu tượng của chính nghĩa và niềm tin chiến thắng, để những người con của Vĩnh Linh lũy thép dù sống và chiến đấu trong lòng địa đạo Vịnh Mốc hay giới tuyến Hiền Lương... đều hướng về với niềm tin và lời thề quyết tử.

Theo lời những cựu chiến binh kể lại, ngày đó, những đơn vị bộ đội vào Nam thường ghé lại Vĩnh Linh. Và như thành thông lệ, một nghi lễ trang trọng được tổ chức cho những đoàn quân Nam tiến thời bấy giờ, đó là lễ tuyên thệ trước Đài Anh hùng.

Đất nước thống nhất, Bắc Nam sum họp một nhà, người dân Vĩnh Linh vẫn giữ cái thông lệ đã trở thành tâm thức ấy. Trong những ngày vui trọng đại của dân tộc, không bao giờ thiếu những buổi lễ tưởng niệm thành kính và thiêng liêng tại Đài Anh hùng. Và có lẽ chính những ân nặng nghĩa dày ấy mà năm 1983, chính quyền huyện Vĩnh Linh đã quyết định chọn Đài Anh hùng làm nghĩa trang quy tập mộ liệt sĩ.

Với diện tích 6 hecta, Nghĩa trang liệt sỹ Vĩnh Linh là nghĩa trang lớn thứ ba ở Quảng Trị sau Nghĩa trang quốc gia Trường Sơn và Nghĩa trang quốc gia Đường 9.

Sau ba năm triển khai xây dựng, gần 6.000 liệt sỹ, trong đó có các liệt sỹ là Anh hùng lực lượng vũ trang thời chống Mỹ của 41 tỉnh, thành phố từ Nam tới Bắc đã về đây yên nghỉ. Đài Anh hùng được trùng tu, những tấm bia ghi công tích mang đầy vết bom đạn nham nhở vẫn được giữ nguyên hiện trạng. Đó là dấu ấn của sự bi hùng ở cõi thiêng này để Đài Anh hùng trước đây và nghĩa trang liệt sỹ hôm nay mãi mãi trở thành huyền tích về sự tôn vinh, về niềm tin và ý chí.

Và tấm lòng của một nữ cựu chiến binh

Tôi đến viếng nghĩa trang liệt sỹ huyện Vĩnh Linh. Đài tưởng niệm Anh hùng sừng sững trang nghiêm trong khói hương trầm mặc. Bắt gặp giữa hàng ngàn ngôi mộ bóng dáng tảo tần của một người phụ nữ. Anh Hoàng Văn Táo, cán bộ quản trang, cho biết, chị Trần Thị Nguyệt đã dành tất cả sức lực và tình cảm cho công việc, một việc mà chúng tôi xác định là làm bằng tấm lòng, không mong trả ơn và không bao giờ có ý nghĩ vụ lợi. Đó là tấm chân tình của người còn sống với những người đã hy sinh vì Tổ quốc". Còn chị Nguyệt, cho dù tôi gạn hỏi thế nào chị cũng chỉ một mực bảo rằng: “Có gì mà nói đâu, làm việc bằng tấm lòng ai lại nói bằng lời. Hơn nữa tôi đã từng là lính”.

Chị kể cho tôi nghe về một người mẹ ở số nhà 12 phố Lò Đúc (Hà Nội) với hơn 15 năm đi tìm mộ con. Nhờ sự giúp đỡ của chị mà mẹ đã tìm ra con mình là liệt sỹ Bùi Huy Dũng ngay tại nghĩa trang này và người mẹ đã nhận chị làm con nuôi. Chị còn cho chúng tôi biết, có những bà mẹ tuổi ngót 80 ở mãi tận Tuyên Quang, Cao Bằng cũng lặn lội vào đây tìm con. Đa số các gia đình sau khi tìm được mộ phần người thân đã yên tâm gửi gắm lại chốn này nhờ các anh chị trông nom chăm sóc.

Đã có không ít những cơ quan, đoàn thể khắp hai miền Nam Bắc đến thắp hương tưởng niệm tại nghĩa trang này. Câu lạc bộ Nhà báo nữ Hà Nội đã gửi tặng món quà là chiếc máy cắt cỏ chạy bằng điện để các anh chị đỡ vất vả khi chăm sóc nghĩa trang.

Cõi thiêng nằm giữa lòng Vĩnh Linh đã được Nhà nước đầu tư hàng chục tỷ đồng để tu bổ sửa sang lại. Chị Nguyệt và anh Táo vẫn ngày lại ngày bên Đài Anh hùng nhang khói, sửa sang dọn dẹp và bảo vệ. Vậy nhưng khi bước vào ngôi nhà tập thể mà ba mẹ con chị Nguyệt đang ở tạm, tôi không khỏi ngậm ngùi. Người phụ nữ với 5 năm quân ngũ, 21 năm làm quản trang, có cuộc đời 20 năm làm mẹ thì ngót 15 năm đơn lẻ.

Khi tôi viết bài này cũng là lúc nhận được tin báo Tuổi Trẻ thành phố Hồ Chí Minh trao hai chục suất học bổng cho học sinh nghèo vượt khó. Con gái chị Nguyệt cũng được vinh dự ấy. Nhưng chị bảo rằng: ''Chị phải từ chối thôi. Cháu cũng đồng ý rồi. Học bổng ấy dành cho người khác".

Vậy là tôi lại được hiểu thêm chút nữa về tấm lòng của người nữ quản trang ở cõi thiêng này. Nhưng cũng thật may mắn, nhờ sự giúp đỡ của các nhà hảo tâm, con gái chị Nguyệt đã được đến trường (cháu vừa thi đỗ vào Trường Cao đẳng văn hóa). Còn chị, lại ngày ngày cần mẫn bên cõi thiêng chăm sóc, nhang khói cho các Anh hùng liệt sỹ "để các anh ấm lòng nơi chín suối"

Khánh Hà

Các tin khác

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Giữa mênh mông lòng hồ thủy điện Trung Sơn, những lồng cá nổi theo từng cụm đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân vùng núi cao Thanh Hóa. Từ những hộ tiên phong ban đầu, đến nay nghề nuôi cá lồng ở Trung Sơn đã và đang ngày càng phát triển với gần 60 hộ dân tham gia, nhờ nuôi cá lồng (cá chép, cá lăng đen, cá rô phi…), nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định…

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Ngày 19/8, đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Bentiu, Nam Sudan, hai nữ quân nhân cùng công tác tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Ở Hôi Rấy và Nước Đắng, hai bản người Bru-Vân Kiều nằm sâu dọc sông Long Đại, xã miền núi Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, tiếng máy thuyền vọng lại từ phía hạ nguồn đã trở thành âm thanh quen thuộc với bà con. Giữa nơi còn biệt lập với bên ngoài, âm thanh ấy báo hiệu một chuyến thuyền đang ngược dòng lên bản.

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Mỗi mùa khô, khi dòng Đakrông (Quảng Trị) rút nước, những doi cát và bãi đá lộ ra cũng là lúc hàng chục người dân Pa Cô, Vân Kiều lặng lẽ mang theo chiếc mâm sắt xuống sông đào đãi vàng sa khoáng. Sau những hạt vàng nhỏ bé là cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn, những khoảng lòng sông bị đào xới và nỗi trăn trở về sinh kế của đồng bào vùng cao.

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Ẩn mình dưới hình hài những thiết bị điện tử nhỏ gọn, thơm tho mùi kẹo ngọt hay trái cây nhiệt đới, pod chill chứa Etomidate đang có nguy cơ càn quét vào các không gian giải trí của giới trẻ. Từ chỗ chỉ thử “cho biết” theo lời rủ rê, nhiều thanh thiếu niên đã nhanh chóng trượt dài thành kẻ nghiện ngập, thậm chí trở thành mắt xích tiếp tay cho tội phạm ma túy.

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm. Đáng lo ngại hơn, hàng loạt lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “que thử âm tính” đang khiến không ít người sập bẫy pháp lý và đối mặt với hiểm họa khôn lường về sức khỏe.

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Câu chuyện cuộc đời và tình yêu của người thương binh nặng Nguyễn Văn Dũng (ngụ phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng) với cô gái mồ côi vượt qua những năm tháng khó khăn đã trở thành một biểu tượng đẹp và nghị lực phi thường, như chuyện cổ tích về lòng nhân ái, đức hy sinh của những người phụ nữ với các thương, bệnh binh làm xúc động lòng người.

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.