Claire Phillips - đóa hồng quyến rũ của tình báo Mỹ

Claire Maybelle Snyder (2/12/1907 - 22/5/1960) còn có các tên gọi khác là Clara Fuentes, Clara Phillips, Dorothy Fuentes cũng như High Pockets, là một điệp viên, người làm nghề giải trí, chủ hộp đêm và nhà văn người Mỹ, được biết đến bởi nhiều chiến công trong hoạt động tình báo thời kỳ quân phiệt Nhật Bản chiếm đóng Phippines. Diễn viên Ann Dvorak đã thủ vai bà Phillipes trong bộ phim “Tôi là gián điệp Mỹ” công chiếu năm 1951. Phillips cũng là tác giả cuốn sách “Gián điệp Manila” viết về các hoạt động tình báo thời chiến của bà.

Năm 1951, Phillipes được trao tặng Huân chương Tự do. Nhiều tuyên bố và cáo buộc về gián điệp của bà Phillips sau này được xác định là vô căn cứ, mặc dù năm 1957 bà được thưởng số tiền 1.349 USD bởi Tòa khiếu nại Hoa Kỳ bồi thường cho những hỗ trợ mà Phillips đã cung cấp cho các tù binh Mỹ và các phong trào kháng chiến Phillipines. 

Claire Phillips - đóa hồng quyến rũ của tình báo Mỹ -0
Bà Claire Phillips được nhận Huân chương Tự do.

Những năm tháng chiến tranh

Claire Maybelle Snyder sinh ngày 2/12/1907 tại Michigan trong một gia đình có cha là ông Jesse Edgar Snyder làm nghề kỹ sư hàng hải, còn mẹ là bà Mable Claire. Lúc còn nhỏ, gia đình Phillips chuyển nhà tới định cư ở thành phố Portland, tiểu bang Oregon. Rồi Phillips đi học ở trường trung học Franklin (Portland) trước khi bỏ học, vào làm việc ở một gánh xiếc rong. Một số tài liệu còn hé lộ Phillipes có tên khai sinh là Mabel Clara Dela Taste.

Thập niên 1930, Phillips làm việc ở các hộp đêm ở phía Tây Bắc Mỹ, và sau đó tham gia vào một công ty cổ phần âm nhạc lưu diễn ở khu vực Đông Á bao gồm Hongkong và Manila. Trong lúc đang ở Philipines, bà Phillips tình cờ gặp gỡ một thủy thủ người bản địa tên là Manuel Fuentes tại một hộp đêm cũng là nơi bà đang biểu diễn. Rồi họ kết hôn và có chung một đứa con gái tên là Dian (sau này đổi tên thành Diane) Claire.

Hôn nhân không kéo dài lâu và chẳng mấy chốc sau đó hai người ly hôn. Một thời gian ngắn sau đó bà Phillips quay lại Portland. Trước khi chiến tranh bắt đầu, Claire Phillips (giờ đây có tên gọi mới là Claire Fuentes) quay về Philippines và hát ở một hộp đêm tại Manila, nơi bà gặp người chồng thứ 2 của đời mình: Trung sĩ John V. Phillips thuộc Trung đoàn bộ binh số 3. Sau vụ đánh bom Trân Châu Cảng, 2 vợ chồng cùng quân đội Mỹ rút khỏi Manila.

Ngày 24/12/1941, hai người làm đám cưới trong rừng già. Trong thời gian quân phiệt Nhật Bản xâm lược Philipppines trong năm 1941 và đầu năm 1942, ông John Phillips bị bắt giữ và sau đó chết trong trại tù, mặc dù mãi sau này bà mới hay tin. Sau khi quân đội Mỹ đầu hàng phát xít Nhật tại Philippines vào ngày 9/4/1942, một người lính Mỹ là hạ sĩ John Boone (cũng thuộc Trung đoàn kỵ binh số 3) đã thuyết phục bà Phillips giúp đỡ quân kháng chiến. 

Claire Phillips - đóa hồng quyến rũ của tình báo Mỹ -0
Bà Claire Phillips năm 1956.

Khi làm việc với một vũ công trẻ người Phillipines tên là Fely Corcuera, bà Phillips đã dàn xếp các loại giấy tờ giả và tạo ra một danh tính mới để bà dễ bề hoạt động, danh tính mới của bà là một vũ công người Ý gốc Philippines tên là Dorothy Clara Fuentes. Hai bà cùng nhau mở một quán rượu mang tên “Câu lạc bộ Tsubaki”, câu lạc bộ dành cho quý ông nhanh chóng trở nên nổi tiếng và thu hút đông đảo khách là các viên chức sĩ quan Nhật ở Manila tìm đến.

Bằng cách sử dụng vỏ bọc là quán rượu, bà Phillips trở thành thành viên  của cái gọi là “Vòng gián điệp Cô U” chuyên trách thu thập thông tin tình báo từ đám sĩ quan Nhật hay lui tới hộp đêm. Nhóm gián điệp này có ý đồ hỗ trợ cho phong trào kháng chiến Philippines. Một số thông tin mà bà Claire Phillips lấy được đã chuyển cho các lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương, chúng được dùng để dự báo và chống lại các hoạt động quân sự của người Nhật.

Ngoài các hoạt động gián điệp, Claire Phillips còn hợp tác chặt chẽ với các điệp viên Naomi Flores (1921-2013, bí danh Looter, chuyển giao nhu yếu phẩm cứu sinh và tin tức cho các tù binh chiến tranh Mỹ và Philippines trong các trại tù. Sau đó, bà kết hôn với một người Mỹ và chuyển đến Hoa Kỳ.

Bà được Hoa Kỳ vinh danh với Huân chương Tự do vào năm 1948), Margaret Utinsky (1900-1970, y tá người Mỹ làm việc cho phong trào kháng chiến Philippines nhằm cung cấp thuốc, thực phẩm và các vật dụng khác để hỗ trợ tù chiến tranh của quân Đồng Minh ở Philippines trong Thế Chiến II) cùng các phong trào du kích kháng Nhật để tuồn lậu lương thực, thuốc men, nhu yếu phẩm và những thông tin cần thiết cho các tù nhân tại trại tù chiến tranh Cabanatuan. Trại tù này được chính quyền thực dân Mỹ xây dựng trước chiến tranh làm trạm của Bộ Nông nghiệp, sau đó được sử dụng làm trại huấn luyện cho Sư đoàn 91 của Quân đội Philippines. Ngày 14/11/1941, Cabanatuan được sử dụng làm trại quân sự.

Claire Phillips - đóa hồng quyến rũ của tình báo Mỹ -0
Ông John “Phil” Phillips, chồng của bà Claire Phillips, trước Thế chiến II.

Sau khi Nhật Bản chiếm đóng vào năm 1942, trại Cabanatuan được quân đội đế quốc Nhật Bản chuyển đổi thành Trại tù binh Cabanatuan. Trại hình chữ nhật trải dài 10 ha, sâu 800m và rộng 560m, được chia cắt bởi một con đường ở giữa. Trại bao gồm một doanh trại cho lính canh Nhật Bản, doanh trại cho tù nhân, một bệnh viện và một tháp nước được bao quanh bởi hàng rào dây thép gai với các tháp canh.

Vào thời kỳ đỉnh điểm, 8.000 tù nhân bị giam giữ tại địa điểm này, bao gồm hàng nghìn tù chiến tranh Mỹ thuộc Lục quân Hoa Kỳ (USA), Hải quân Hoa Kỳ (USN) và Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ (USMC), những người đã sống sót sau Cuộc hành quân tử thần Bataan và bị giam giữ tạm thời tại Trại O'Donnel. Trong số các tù nhân còn có một số thường dân, trong đó có một công dân Anh và một công dân Na Uy. Trại tù binh chiến tranh này đã giam giữ tù binh cho đến khi được giải phóng vào đêm ngày 30/1/1945.

Trở lại hoạt động của bà Phillips tại Canabatuan. Đối với các tù nhân trong trại giam Canabatuan, bà Phillips còn có biệt danh là “Túi lớn”. Cách gọi này được cho là hành vi chuyển tin mật của bà khi bà thường giấu chúng trong áo ngực của mình. Ngày 23/5/1944, Claire Phillips bị Hiến binh Nhật (Quân cảnh của đế quốc Nhật Bản, hoạt động trong giai đoạn 1881-1945, lực lượng này lấy mẫu từ quân cảnh Pháp với quyền hành cảnh sát khi thi hành công vụ của Lục quân đế quốc Nhật Bản, Bộ Nội vụ Nhật Bản và Bộ Tư pháp Nhật Bản) bắt giữ sau khi một trong các giao liên (bà dùng họ để liên lạc với các tù chiến tranh tại trại giam Canabatuan) bị bắt giữ rồi thẩm vấn và giết chết. Phillips được áp giải tới nhà ngục Bilibid - nhà tù khét tiếng tàn bạo của quân phiệt Nhật ở Manila (cách trại tù binh Mỹ chỉ 2 dặm), nơi bà bị tra tấn để moi thông tin. Bà  bị thẩm vấn, tra tấn, trấn nước và bị đốt bằng thuốc lá xì gà.

Bà tiết lộ thông tin cũ rích (kể tên những người mà bà biết đã rời khỏi khu vực, bị bắt hoặc bị giết) và hành động như thể đang phản bội lòng tin của họ. Một điều nữa cũng hữu ích là điều duy nhất mà người Nhật biết vào thời điểm đó là việc Phillips buôn lậu lương thực và nhu yếu phẩm cho tù chiến tranh và các tù nhân khác. Phillips bị biệt giam suốt 6 tháng ở đây và sắp sửa bị hành hình vì tội làm gián điệp, rồi bản án này được giảm xuống chỉ còn 12 năm tù khổ sai. Tháng 1/1945, khi các lực lượng Mỹ giải phóng Phillips khỏi trại giam Bilibid, khi đó bà gần như chết vì đói lả.

Claire Phillips - đóa hồng quyến rũ của tình báo Mỹ -0
Di tích trại giam Bilibid còn sót lại cho du khách tham quan.

 Cuộc đời thời hậu chiến

Sau Thế chiến II, Claire Phillips đã nộp đơn lên Tòa khiếu nại Hoa Kỳ đòi bồi thường số tiền 146.850 USD (ngày nay là 1,6 triệu USD) để đổi lấy những cống hiến trong chiến tranh của bà. Tòa đã bác tuyên bố của Phillips và quả quyết rằng bà đã “phạm tội khai man và gian dối”. Phán quyết năm 1957 của Tòa khiếu nại Hoa Kỳ sau đó cho rằng nhiều trong số các tuyên bố trước đây của bà được cho là “không có căn cứ”, mặc dầu vậy bà Phillips vẫn được trao số tiền tương đương 1.349 USD vì sự hỗ trợ nhiệt thành của bà cho các tù binh Mỹ và du kích người Philippines.

Sau chiến tranh, Claire Phillips quay lại Hoa Kỳ cùng với con gái Diane, nơi bà viết nên cuốn tiểu thuyết “Gián điệp Manila”, kể lại những kỷ niệm thời chiến của mình. Cuốn sách này sau đó đã được Hollywood dựng thành phim với tiêu đề “Tôi là gián điệp Mỹ” (chiếu năm 1951) do nữ diễn viên Ann Dvorak thủ vai Claire Phillips. Bà Phillips là khách mời trong một chuỗi phim truyền hình có tựa đề “Đây là đời tôi” đã phát sóng ngày 15/3/1950.

Claire Phillips - đóa hồng quyến rũ của tình báo Mỹ -0
Quang cảnh trại tù chiến tranh Canabatua.

Năm 1951, theo đề nghị của tướng Douglas MacArthur (nhà lãnh đạo quân sự người Mỹ từng giữ chức Thống tướng Lục quân Hoa Kỳ, cũng như là Thống chế của Quân đội Philippines,  ông là Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ trong thập niên 1930, và đóng vai trò quan trọng trên mặt trận Thái Bình Dương trong Thế chiến II), bà Claire Phillips đã nhận được Huân chương Tự do.

Bà Phillips được vinh danh tại Đài tưởng niệm Thế chiến II Oregon với một tấm bảng tưởng niệm. Nữ điệp viên gan dạ một thời Claire Phillips qua đời vì bệnh viêm màng não vào năm 1960 ở tuổi 52. Năm 2017, Quỹ Điện Capitol Tiểu bang Oregon đã khánh thành Đài tưởng niệm Claire Phillips, nằm ở góc Tây Bắc khuôn viên điện Capitol tại Salem, trong một buổi lễ cắt băng khánh thành với sự tham gia của Thống đốc Kate Brown. Vị thống đốc nhận xét: "Claire Phillips đã tiếp nối truyền thống của Oregon về những người phụ nữ thực sự tự bay trên đôi cánh của mình”.

Phan Bình (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.