Trong lịch sử Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại của Liên Xô, có những trang đặc biệt kể về những chiến công độc đáo của phụ nữ. Nữ điệp viên Elizaveta Vologodskaya với mật danh “Komar” là một trường hợp như vậy. Chiến công của bà độc đáo ở chỗ: sau khi bị bắt, bà không chỉ thoát khỏi nanh vuốt của Gestapo, mà còn cảm hóa và lôi kéo được một viên hạ sĩ quan phản gián phát xít về phía mình.
Nhờ trí thông minh, sự khéo léo và mối quan hệ với gia đình quyền lực Van Lew, Mary Jane Richards đã đứng lên đấu tranh cho sự nghiệp bãi nô với tư cách là một điệp viên bí ẩn.
Claire Maybelle Snyder (2/12/1907 - 22/5/1960) còn có các tên gọi khác là Clara Fuentes, Clara Phillips, Dorothy Fuentes cũng như High Pockets, là một điệp viên, người làm nghề giải trí, chủ hộp đêm và nhà văn người Mỹ, được biết đến bởi nhiều chiến công trong hoạt động tình báo thời kỳ quân phiệt Nhật Bản chiếm đóng Phippines. Diễn viên Ann Dvorak đã thủ vai bà Phillipes trong bộ phim “Tôi là gián điệp Mỹ” công chiếu năm 1951. Phillips cũng là tác giả cuốn sách “Gián điệp Manila” viết về các hoạt động tình báo thời chiến của bà.
Bà Laure Gatet (19/7/1913 - 25/2/1943) là một dược sĩ, nhà hóa sinh kiêm điệp viên từng tham gia vào phong trào kháng chiến Pháp trong Thế chiến II. Gatet chào đời ở Boussac-Bourg (Pháp). Sau khi học tại vài ngôi trường ở Tây Nam nước Pháp (gồm các trường ở Perigueux và Bordeux), bà Gatet hoàn thành chương trình dược học của mình trước khi chuyển sang lĩnh vực nghiên cứu hóa sinh và trở thành một điệp viên.
Thời trẻ, Marthe Cohn được ví như “bông bồ công anh làm bằng bê tông cốt thép”. Bà được cài cắm vào hậu tuyến của quân đức dưới vỏ bọc nữ y tá. Và bà đã khám phá ra nhiều bí mật hơn cả những điệp viên dày dạn kinh nghiệm. Marthe Cohn hiện vẫn còn sống, tháng 4 năm nay, bà tròn 105 tuổi.
Helene "Elli" Barczatis (7/1/1912 - 23/11/1955) là một nhân viên đánh máy kiêm thư ký đã làm việc trong giai đoạn tháng 4/1950 đến tháng 1/1953 dưới tư cách là Tổng thư ký của Thủ tướng CHDC Đức Otto Grotewohl. Bị kết án vì hoạt động gián điệp, bà Elli Barczatis cùng người tình Karl Laurenz bị đưa lên máy chém vào ngày 23/11/1955.
Trong suốt thời kỳ diễn ra Nội chiến lần thứ nhất (1642-1646), bà Jane Whorwood là mật vụ dưới trướng hoàng đế Charles I. Khi nhà vua bị quốc hội bắt làm tù binh, Jane là một trong những người chủ chốt đứng sau nhiều nỗ lực nhằm phóng thích cựu hoàng thoát khỏi cảnh giam cầm trên đảo Wight, đáng chú ý là lâu đài Carisbrooke, vào năm 1648. Bà Jane là bề tôi trung thành nhất trong thời vua Charles I.
Bị xử tử theo lệnh của chính Hitler, Mildred Harnack là điệp viên tầm cỡ trong Thế chiến thứ hai. Nhưng có một nghịch lý: Nhà tình báo nữ huyền thoại này lại không được hậu thế biết đến nhiều suốt nhiều thập kỷ sau đó.
Trong nhiều năm không ai biết về số phận của nữ điệp viên Xôviết - Đại úy Maria Dobrova, người từng được đưa vào danh sách “mất tích không rõ nguyên nhân” của GRU (Cơ quan tình báo quân sự Nga). Có không ít người đã coi bà là kẻ phản bội. Báo chí Mỹ còn đổ thêm dầu vào lửa khi bịa ra những câu chuyện về “sự phản bội” của Dobrova.
Nữ điệp viên Naria, vợ của nhà thơ Ukraine Vladimir Sosyura, thường xuyên viết đơn tố giác về những gì xảy ra với chồng và các nhà văn Ukraine nổi tiếng. Đồng thời, bà kể về sự hợp tác của mình với cơ quan an ninh không chỉ với chồng mà còn với tình nhân, bác sĩ riêng và người quen biết tình cờ. Bà bị kết án 10 năm tù về tội làm lộ bí mật quốc gia. Vụ án về sau được xem xét lại, và khi ra tù, Maria lại trở về với chồng cũ.
Họ đang lao vào tử địa, và tấm bản đồ duy nhất cảnh báo hiểm nguy cho họ đang nằm trong tay người phụ nữ này. Nhiệm vụ được giao mười phần nguy hiểm, còn Guerrero đã “xưng tội và ăn năn” trước khi giao mật tin cho lính Mỹ. Vì lòng dũng cảm của Guerrero trong suốt nhiều năm ngặt nghèo mà bà đã được Thiếu tướng Mỹ, George F. Moore, cảm thán: “Bà có lòng dũng cảm phi thường của người lính trên sa trường”.
“Đối với quý vị, chẳng thể nào có được chiến thắng Bull Run”. Khi Tổng thống liên minh Hợp chủng quốc Hoa Kỳ Jefferson Davis ra tuyên bố chung chung đó vào mùa Hè 1862, ông chả hề nhắc lời nào tới Pierre G.T. Beauregard, Joseph E. Johnston hoặc bất kỳ viên tướng nào khác của mình đã tham gia trận đánh đầu tiên của cuộc chiến vào tháng 7/1861, mà thay vào đó ông đang nói tới một người phụ nữ gầy gò ngoài tứ tuần, người mà ông đã nhìn thấy trên chiến trường Virginia.
Ngày Quốc tế Phụ nữ vừa qua đi, cũng là dịp để tưởng nhớ các nữ anh hùng trên “mặt trận vô hình”. Cho đến nay, tiểu sử của nhiều nữ điệp viên Liên Xô vẫn được coi là bí mật quốc gia.
Một bà nội trợ đã trở thành gián điệp cho người Anh khi trực tiếp điều hành một mạng lưới tình báo từ Boulevard Royal (một tờ báo địa phương chuyên đăng những dòng thông điệp được mã hóa), một người Bỉ kỳ lạ đã được đưa vào lãnh thổ Đại Công quốc bị chiếm đóng bằng khinh khí cầu.
Hortense Daman sinh ngày 12/8/1926. Người cha Jacques là một thợ đóng giày, còn người mẹ Stephanie thì quản lý một hiệu tạp hóa. Gia đình sống ở Pleinstraat (Leuven, Vương quốc Bỉ).
Trong Thế chiến thứ nhất, nữ điệp viên Gabrielle Petit là thành viên của một tổ chức bí mật của Bỉ chịu trách nhiệm đưa các tù binh Pháp và Anh, cũng như những người Bỉ muốn gia nhập quân đội Bỉ để chiến đấu chống Đức ở Pháp, sang nước Hà Lan trung lập. Dù chỉ sống một cuộc đời ngắn ngủi, vẻn vẹn 23 năm, nhưng bà đã làm được rất nhiều việc hữu ích cho đất nước và nhân dân mình.
Trong giới tình báo Israel, Sylvia Raphael được gọi một cách không chính thức là “huyền thoại của Mossad”. Đã có nhiều cuốn sách và bộ phim về cuộc đời và sự nghiệp của bà. Nhờ có nhan sắc nổi bật và những khả năng thiên phú, chỉ sau một khóa đào tạo điệp viên cấp tốc tại trường tình báo của Mossad, Sylvia Raphael đã trở thành điệp viên xuất sắc, có khả năng tham gia tất cả các hoạt động tình báo ở nước ngoài. Tuy nhiên, tên tuổi bà cũng gắn với một trong những thất bại lớn nhất của tình báo Israel.
Trong thời Thế chiến II, bà Laura d’Oriano là một điệp viên, bà đã bị chính quyền phát xít xử tử vì hoạt động của mình. Laura chào đời ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) vào năm 1911, là con gái của ông Polycarpo d’Oriano (sinh ở Izmir năm 1886) và bà Aida Caruana (sinh ở Malta năm 1890). Laura là một điệp viên người Italy gốc Thụy Sỹ, từng phối hợp hoạt động với quân Đồng Minh trong suốt thời chiến. Bà là người phụ nữ duy nhất chịu án tử ở Italy.
Cùng với anh trai của mình - một nhà thực vật học nổi tiếng - Sara Aaronsohn thành lập mạng lưới tình báo NILI chuyên theo dõi người Thổ Nhĩ Kỳ. Chính những thông tin tình báo của họ đã giúp quân đội Anh đánh bại đế chế Ottoman ở Palestine. Anh trai sống sót, còn Sara Aaronsohn bị bắt và bị tra tấn dã man đến chết trong nhà tù.
Trung tá tình báo Liên Xô Elizaveta Zarubina được đông đảo các đồng nghiệp tôn vinh và nể trọng. Chính sắc đẹp, trí thông minh, trực giác và sức lôi cuốn mạnh mẽ đã giúp bà giành được những chiến công to lớn trong sự nghiệp tình báo của mình. Là người biết 7 ngoại ngữ, có trình độ văn hóa và trí tuệ cao, bà làm việc và sống giữa vòng vây của kẻ thù, đóng vai khi thì người Ý, khi thì người Tây Ban Nha, và không một lần thất bại.
