Chuyện những người đưa phạm nhân đi trả án

Thêm một đêm không ngủ, Đại tá Mai Nam Thái, Trưởng Phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ tư pháp (PC81) Công an tỉnh Lào Cai và đồng đội tỷ mỷ nghiên cứu kế hoạch bảo vệ phiên tòa. Sự lo lắng hiện hữu trên gương mặt người chỉ huy dày dạn kinh nghiệm...

"Bảo vệ phiên tòa vốn là công việc thường nhật của lực lượng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp, nhưng phiên tòa này đối với họ lại có nhiều điểm đặc biệt. Sự đặc biệt không chỉ bởi tính chất của vụ án; nhân thân đặc biệt của đối tượng mà còn ở thời điểm diễn ra vụ xét xử....

Vị trưởng phòng nhấn mạnh, trên gương mặt bộc lộ rõ sự âu lo. Đây là vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng, từng gây xôn xao dư luận; đối tượng phạm tội là người dân tộc thiểu số, hành vi gây án cực kỳ tàn ác, cùng lúc cướp đi mạng sống của 4 người thân trong gia đình. Không kể đoạn đường dài hơn 50 km, đi qua 4 xã biên giới và một thị trấn, thời điểm xét xử vào đúng ngày chợ phiên, thường là thời điểm tập trung đông người. Bên cạnh đó, do phong tục tập quán, đàn ông thường có thói quen uống rượu cũng là điều khiến anh em không khỏi lo lắng.

Trước khi kế hoạch bảo vệ phiên tòa được xây dựng và trình duyệt, Trưởng phòng Mai Nam Thái cùng các cán bộ đơn vị đã có những chuyến băng rừng, vượt suối vào thị sát tình hình. Vụ án xét xử lưu động tại điểm Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Trịnh Tường (xã Trịnh Tường, huyện Bát Xát), vào đúng ngày chợ phiên, là thời điểm người dân từ các xã đổ về, khiến anh em bồn chồn, lo lắng không yên.

Đại tá Mai Nam Thái nhớ lại: Từ trung tâm huyện Bát Xát vào đến vị trí xét xử, có thể di chuyển được bằng ô tô nhưng việc đi lại cực kỳ khó khăn. Chỉ những lái xe có bề dày kinh nghiệm, đã quen với các chuyến đi rừng mới có thể điều khiển được những con "chiến mã" băng qua những khúc cua rợn tóc gáy.

Chỉ đi một mình đã chật vật, bên cạnh còn có có một đối tượng mang trọng tội, biết rõ mức án phải đối mặt thì lại càng không đơn giản chút nào. Ngoài các tình huống được tỷ mỷ xây dựng đến từng chi tiết, đảm bảo không để xảy ra dù chỉ là một sai sót nhỏ, điều quan trọng nhất vẫn là công tác tư tưởng đối với bị cáo...

Cán bộ Phòng PC81 Công an tỉnh Lào Cai phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ bảo vệ thành công phiên tòa xét xử Tẩn Láo Lở.
Cán bộ Phòng PC81 Công an tỉnh Lào Cai phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ bảo vệ thành công phiên tòa xét xử Tẩn Láo Lở.

Trước và sau thời điểm trích xuất, cùng với cán bộ quản giáo, Đại tá Mai Nam Thái và các cộng sự đã chủ động gặp gỡ; đả thông tư tưởng cho bị cáo Tẩn Ông Nải (SN 1992, trú tại thôn Phìn Ngan, xã Trịnh Tường, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai), còn có tên gọi khác là Tẩn Láo Lở...

Sau 4 giờ xét xử căng thẳng, kẻ gây ra vụ thảm sát khiến 4 người thân trong một gia đình tử vong đã bị tuyên án tử hình. Khi công tác xét xử hoàn tất, lại là một chặng đường trở ngược lại trại giam. Đây là thời điểm vô cùng căng thẳng bởi Tẩn Láo Lở đã biết mức án được tuyên...

Ngoài việc bảo vệ, đảm bảo an ninh trật tự tại các phiên xét xử; quản lý các đối tượng cải tạo tại xã phường; giúp các phạm nhân mãn hạn tù tái hòa nhập cộng đồng; bắt giữ các đối tượng thi hành án hình sự còn có một công việc mà ít người biết đến đó là việc tiễn đưa những người có án tử hình, trả nợ án.

Trung tá Nguyễn Mạnh Cường, Phó đội trưởng Đội hỗ trợ tư pháp, Phòng PC 81 Công an tỉnh Lào Cai nhớ lại: Năm 2014, Nghị định 82 về thi hành án tử hình được triển khai, tại Lào Cai, việc thi hành án được thực hiện tại Trại tạm giam Công an tỉnh Sơn La. Đoạn đường này dài hơn 300km, chủ yếu là đường đèo núi hiểm trở, qua 3 tỉnh...

Trước khi thực hiện, cán bộ trong đơn vị đã tiến hành khảo sát ở 4 cung đường sang Sơn La để chọn tuyến đường thuận tiện, an toàn nhất; các phương án dự phòng, chuyển tuyến trong trường hợp mưa lũ, phải đi đường khác.

Trong quá trình khảo sát, các cán bộ được giao nhiệm vụ gặp gỡ những đơn vị trên các cung đường, ở những tuyến, địa bàn có thể ngang qua. Những sự cố như thiên tai, bão lũ cũng được tính đến. Rồi kế đó là việc phải đi qua những địa bàn phức tạp về an ninh trật tự, trong trường hợp các đối tượng tổ chức đánh, cướp phạm nhân. Vị trí bệnh xá, bệnh viện gần nhất, đề phòng trường hợp sức khỏe của các bị án tử hình có diễn biến phức tạp.

Những chuyến đi đầu tiên, anh em không dám nghỉ lại đọc đường, toàn bộ thực phẩm và các nhu cầu thiết yếu khác được chuẩn bị đầy đủ, đảm bảo cho một chuyến công tác gian nan. Từ suốt đêm hôm trước, chỉ huy cùng cán bộ đơn vị đã có mặt ở đơn vị, chuẩn bị công tác hậu cần. Thời gian được tính toán chính xác đến từng phút, đảm bảo việc thi hành án được đúng giờ.

Chia sẻ với chúng tôi, một cán bộ Phòng PC81 bộc bạch: Phàm đã là con người, ai cũng mong được sống, ngay cả những kẻ từng phạm những tội ác tày trời. Trong khi đó, đối tượng giam giữ không phải một sớm, một chiều, có những trường hợp bị giam từ 2-3 năm nên có diễn biến tâm lý bất thường. Bởi vậy, khi phải đối mặt với cái chết, không ít đối tượng suy sụp...

Với cán bộ Phòng PC 81 Công an tỉnh Lào Cai, vất vả nhất có lẽ là làm công tác tư tưởng đối với các tử tù. Có đối tượng ý thức được hành vi phạm tội đã gây ra, song cũng có những trường hợp chống đối quyết liệt, gây khó khăn cho lực lượng làm nhiệm vụ.

Cho đến bây giờ, cán bộ Phòng PC81 Công an tỉnh Lào Cai vẫn không quên trường hợp thi hành án tử hình tử tù THT (trú tại Lào Cai), đối tượng từng gây ra vụ giết người gây xôn xao dư luận. Trước khi là phụ bếp của một bệnh viện tại TP Lào Cai, THT từng có một quá khứ tội lỗi, nghiện ma túy, có một tiền án về tội trộm cắp tài sản.

Trong quá trình làm việc, giữa THT với một người đồng nghiệp nữ tên là Y đã nảy sinh mâu thuẫn. Ngày 9-5-2009, THT sau khi uống rượu say đã nảy sinh ý định cướp đi mạng sống của nạn nhân Y... Sau khi gây án, THT bỏ trốn khỏi hiện trường. Trong quá trình trốn chạy, đối tượng tiếp tục sát hại người phụ nữ Dao tên là Triệu Thị Mắm (ở Lào Cai) nhằm che giấu tung tích.

Trong suốt chặng đường dẫn giải từ Lào Cai đến Sơn La, tử tù THT không có biểu hiện gì của sự chống đối. Nhưng khi chuẩn bị thi hành án thì đối tượng bất ngờ đòi được tắm rửa. Sau khi yêu cầu này được đáp ứng, tử tù lại có nguyện vọng xin cầm tay một cán bộ đơn vị...

Trong tình huống ấy, cán bộ Phòng PC81 phải làm công tác tư tưởng.Sau khi được phân tích, tâm trạng của THT dần ổn định.Đối tượng đã đồng ý chấp hành án.Đó là những tình huống xảy ra ngoài dự phòng, không thể kiểm soát được.

Phải làm một công việc bất đắc dĩ - đó là tiễn đưa những linh hồn từng có một thời lầm lỡ trả giá pháp luật, cán bộ chiến sỹ Phòng PC81 ít nhiều cũng có tâm trạng. Nhưng khi đã bắt tay vào việc, họ toàn tâm, toàn ý với nhiệm vụ được giao.

Trong quá trình ấy, họ cũng phải đối mặt với không ít gian khó, thậm chí là nguy hiểm khi đối tượng phạm tội đều là những kẻ đã gây ra những tội ác tày trời; đã bị tước đi quyền được sống. Đối tượng có thể là những kẻ giết người; cũng có khi là những kẻ mua bán trái phép chất ma túy hay những kẻ mang trong người căn bệnh thế kỷ, chẳng còn gì để mất....

Có đối tượng thì kêu khóc vật vã; một số trường hợp còn "hành hạ" cán bộ khi liên tục đòi đi vệ sinh. Có những yêu cầu của tử tù đúng pháp luật nhưng cũng có khi trái với quy định của ngành như đòi được gặp người nhà; khi viết thư về cho gia đình thì lại tìm cách kéo dài thời gian. Một số đối tượng còn đòi được ghi âm giọng nói để chuyển về cho người nhà, số khác yêu cầu không bịt mặt rồi hỏi tên của cán bộ trước lúc nhắm mắt xuôi tay...

Và còn muôn vàn các chiêu thức khác.Với những kẻ chuẩn bị ra pháp trường, những đối tượng thuộc diện chẳng còn gì để mất ấy thì việc áp dụng luật một cách cứng nhắc sẽ ít có hiệu quả. Một cán bộ Phòng PC 81 Công an tỉnh Lào Cai kể lại với chúng tôi trường hợp của tử tù Q, bị bắt về tội giết người, cướp tài sản.

Trước khi nhắm mắt xuôi tay, Q gửi lại lời nhắn mong các cán bộ gửi lại cho gia đình. Người con tội lỗi ấy cảm thấy có lỗi với dòng họ tổ tiên. Q mong mỏi những đứa cháu trai học giỏi, cống hiến cho xã hội... Đây là một trong những trường hợp đã được đả thông về tư tưởng.

Trong năm 2016, Phòng PC81 Công an tỉnh Lào Cai đã hướng dẫn thực hiện việc chấp hành các quy định của pháp luật trong công tác tạm giữ, tạm giam và cải tạo phạm nhân. Với họ niềm vui là khi các đối tượng từng có một thời lầm lỡ, các trường hợp đang cải tạo tại xã phường, sau trở khi lại với cuộc sống hoàn lương, trở thành những người có ích cho xã hội.

Xuân Mai

Các tin khác

Những người đối mặt với hiểm nguy và giặc lửa

Những người đối mặt với hiểm nguy và giặc lửa

Trong những thời khắc cam go nhất của sự sống, hình ảnh người chiến sĩ Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) luôn hiện lên như điểm tựa vững chắc, sẵn sàng đối mặt hiểm nguy để giành lại sự sống cho người dân. Niềm vui của họ không ồn ào, không phô trương, mà lặng lẽ lắng lại trong sự an toàn của người dân, trong từng ánh mắt, nụ cười và những lá thư cảm ơn giản dị nhưng đầy ý nghĩa.

"Kế hoạch CM12" - dấu ấn mới của Điện ảnh CAND

"Kế hoạch CM12" - dấu ấn mới của Điện ảnh CAND

Điện ảnh Công an nhân dân (CAND) vừa bắt tay vào sản xuất bộ phim truyền hình dài tập "Kế hoạch CM12". Bộ phim tái hiện một trong những chiến công đặc biệt, mang dấu ấn sâu đậm của lực lượng CAND ở lĩnh vực phản gián trong những năm 1981-1984 mà ít người được biết. Không chỉ là một bộ phim về nghiệp vụ, bộ phim chứa đựng thông điệp về bản lĩnh, trí tuệ và sự nhân văn của lực lượng CAND Việt Nam.

Thượng úy Công an tạo clip "viral"

Thượng úy Công an tạo clip "viral"

Tuần qua, một clip tuyên truyền Luật Trật tự an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ của Công an xã A Lưới (TP Huế) rất sinh động, ấn tượng đã gây "bão" trên mạng xã hội. Cùng với nhiều clip tuyên truyền khác của cán bộ, chiến sĩ Công an ở nhiều đơn vị, các clip tuyên truyền pháp luật như thế đã tạo viral (lan tỏa) trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và bình luận, mang lại hiệu quả tuyên truyền tích cực trong cộng đồng.

Khát vọng cống hiến của người “truyền lửa”

Khát vọng cống hiến của người “truyền lửa”

Dưới tiết trời nắng ấm của một ngày cuối tháng 3, chúng tôi gặp Thiếu úy Nguyễn Thị Phương Anh, cán bộ Khoa An ninh chính trị nội bộ, Trường Đại học An ninh nhân dân (Bộ Công an) cũng là lúc em vừa trở về sau chuyến công tác ở TP Hà Nội. Phương Anh là một trong 20 gương mặt trẻ Công an vừa được Bộ Công an tuyên dương, trao giải thưởng “Gương mặt trẻ Công an tiêu biểu” năm 2025.

Người lính trở về từ ký ức làng

Người lính trở về từ ký ức làng

Tháng Tư lại về trên làng tôi, một ngôi làng ở Diễn Châu Nghệ An - lặng lẽ mà thấm sâu như một miền ký ức cũ. Gió từ cánh đồng thổi qua, mang theo hương lúa trổ bông dìu dịu, quyện trong sắc nắng cuối xuân còn vương chút êm đềm.

Người kể chuyện Kế hoạch phản gián CM-12

Người kể chuyện Kế hoạch phản gián CM-12

Thời gian gần đây, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức - nguyên Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ 1, Bộ Công an - trở thành tác giả có nhiều đầu sách được NXB CAND ấn hành. Gắn bó với trang viết từ khi còn là một người lính nghiệp vụ, sau khi nghỉ hưu, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức có nhiều thời gian hơn dành cho công việc viết lách mà ông yêu thích từ thuở thiếu thời.

Thơ Xuân mới: Khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ CAND

Thơ Xuân mới: Khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ CAND

1.118 tác giả dự thi với hơn 3.000 tác phẩm là những con số “biết nói” chứng tỏ sức hấp dẫn của cuộc thi thơ mang tên “Xuân mới” do Chi hội Nhà văn Công an tổ chức. Hàng nghìn tác giả thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề, vùng miền khác nhau đã cùng hội tụ so tài, tạo nên một bức tranh thi ca muôn màu, muôn sắc, phong phú về chủ đề, đa dạng về bút pháp, linh hoạt về giọng điệu, mới mẻ trong cách thể nghiệm.

Bền bỉ hành trình lan tỏa văn hóa đọc

Bền bỉ hành trình lan tỏa văn hóa đọc

Từ cuối tháng 3 đến hết tháng 4 hằng năm, Trung tá Đỗ Thu Thơm, Giám đốc Thư viện CAND lại tất bật với các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam trong lực lượng CAND.

“Lính chiến” kể chuyện đánh án

“Lính chiến” kể chuyện đánh án

Nhiều đường dây lừa đảo kinh tế quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi liên tiếp bị bóc gỡ, bắt giữ nhiều đối tượng, thu hồi tài sản không nhỏ cho Nhà nước và Nhân dân... Một trong những người trực tiếp tham gia, góp phần quan trọng làm nên sự thành công của những chuyên án đặc biệt ấy là Đại úy Nguyễn Hữu Dũng (Công an phường Cầu Giấy, TP Hà Nội).

"Đất cháy": Khi "đất" chưa nguội và "lửa" còn âm ỉ

"Đất cháy": Khi "đất" chưa nguội và "lửa" còn âm ỉ

Trong nhiều năm, văn học viết về lực lượng Công an nhân dân thường vận hành trong một quỹ đạo khá ổn định, lấy sự kiện làm trung tâm, tổ chức tự sự quanh mô hình xung đột - truy quét - chiến thắng, và khép lại bằng sự khẳng định trật tự. Ở đó, văn học chủ yếu đóng vai trò minh chứng cho một chân lý có sẵn. Sự kiện được kể lại như một bằng chứng, hơn là như một vấn đề cần suy tư.

Nguyện ước mùa xuân từ châu Phi

Nguyện ước mùa xuân từ châu Phi

Lời tòa soạn: Với những sĩ quan Công an thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở những miền đất xa xôi của châu Phi, cuộc sống không chỉ là nhịp công việc căng thẳng giữa nắng rát mưa tuôn, mà vẫn có những lúc lắng lại tâm tư, vút bay cảm xúc đẹp đẽ về quê hương xứ sở, về tình đồng nghiệp quốc tế, những ước muốn ngân lên nơi con tim nặng lòng với lục địa đen. Xin giới thiệu tới độc giả những nguyện ước thiêng liêng của các sĩ quan Công an từ châu Phi.

Phố nhỏ với ký ức cuộc bầu cử đầu tiên

Phố nhỏ với ký ức cuộc bầu cử đầu tiên

Phố Hàng Vôi (Hà Nội) dài hơn 300m, rộng 8m, chạy từ phố Lò Sũ đến ngã tư phố Ngô Quyền giao với Tông Đản, nối liền với phố Hàng Tre. Đây nguyên là đất thôn Kiếm Hồ, Trừng Thanh thuộc tổng Tả Túc (sau là tổng Phúc Lâm), huyện Thọ Xương, kinh thành Thăng Long xưa. Phố này trước đây nằm sát bờ sông Hồng, thuận tiện cho thuyền bè chở vôi các nơi cập bến, có nhiều chỗ nung vôi và buôn bán vôi, do đó có tên là Hàng Vôi.

Tôn vinh các giá trị của thi ca

Tôn vinh các giá trị của thi ca

Ngày Thơ Việt Nam đã diễn ra sôi động trên địa bàn cả nước trong dịp Tết Nguyên tiêu. Ngày Thơ Việt Nam chính thức ra đời đến nay được 24 năm, nhưng ở một số địa phương, sự kiện Ngày Thơ đã được tổ chức trước đó như ở tỉnh Quảng Ninh vào năm 1988, Đêm thơ Núi Nhạn (tỉnh Phú Yên cũ) vào năm 1980.

Cho bản làng yên vui

Cho bản làng yên vui

Những ngày đầu năm mới, bước chân của những cán bộ, chiến sĩ Công an xã Mường Chanh, tỉnh Sơn La ngày đêm bám bản, bám mường, đến với đồng bào các bản, các xóm để tuyên truyền, vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, giữ gìn an ninh, trật tự, mang lại cuộc sống bình yên cho mỗi mái nhà.

Giá trị của tầm vóc chiến lược

Giá trị của tầm vóc chiến lược

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định chân lý: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng chân lý ấy không bao giờ thay đổi”. Chân lý của Người đồng thời cũng thể hiện tầm vóc tư tưởng và chiến lược phát triển tương lai đất nước.

Gìn giữ giá trị di sản nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng

Gìn giữ giá trị di sản nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng

Nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026, từ ngày 31/1 đến 28/2, gia đình họa sĩ Lê Bá Đảng phối hợp Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức triển lãm “Ngựa và hoa trong sáng tác của họa sĩ Lê Bá Đảng”. Thành phố Đà Nẵng là nơi họa sĩ Lê Bá Đảng xuất dương sang Pháp bằng tàu thủy vào năm 1939 và thật ý nghĩa khi triển lãm được tổ chức tại đây sau khi toàn bộ di sản của ông được đưa về nước.

Bồi đắp sức mạnh nội sinh của dân tộc

Bồi đắp sức mạnh nội sinh của dân tộc

Khai xuân mới 2026, khi Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có những phát biểu rất quan trọng.

Xuân về theo bước chân anh

Xuân về theo bước chân anh

Giữa những ngày cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ tuyệt đối an toàn Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ, trên nhiều nẻo đường, các cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Bắc Ninh làm nhiệm vụ truy bắt đối tượng truy nã vẫn lặng lẽ bám địa bàn, vượt khó khăn, hiểm nguy...

Nước kiệu mùa xuân

Nước kiệu mùa xuân

Trong tâm thức của người Á Đông, năm Ngựa thường gợi lên những cuộc viễn du. Ngựa là vó câu tung hoành, là chí ở bốn phương, là những thảo nguyên bao la gió lộng. Nhưng, khi tờ lịch cuối cùng của năm cũ rơi xuống, nhường chỗ cho rạng đông của năm mới Bính Ngọ 2026, tôi lại không nghĩ về những chuyến đi tìm danh vọng hay những cuộc chinh phạt ồn ào.

Căn tính Việt như mầm xanh cội

Căn tính Việt như mầm xanh cội

Đất nước mình như câu hát “sáng chắn bão dông, chiều ngăn nắng lửa”, biểu thị một trầm tích lịch sử của mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước, chính điều ấy rèn luyện ý chí và nghị lực để vượt qua những nguy nan, hiên ngang sống một cuộc đời xứng danh giống nòi Tiên Rồng. Từ trong những khó khăn đến kiệt cùng người Việt mình vẫn cố gắng sống, chung một lòng hướng về nhau, dìu dắt nhau đứng dậy và chia sẻ ngọt bùi cho nhau.