Chuyện nghề của những “cơ trưởng” hỏa xa

Từng nhiều lần theo chân các anh trên những chuyến tàu xuyên Việt, tranh thủ có mặt trên buồng lái tàu Thống Nhất ở những chặng nghỉ ngắn ngủi dọc đường, nên chúng tôi thấu hiểu áp lực trách nghiệm đè lên vai của những “cơ trưởng” hỏa xa khi điều khiển những chuyến tàu có trọng tải cả ngàn tấn ầm ầm lao về phía trước.

Ngoài áp lực về thời gian, đảm bảo đúng vận tốc quy định khi lưu thông, phải xa nhà trong những ngày lễ, Tết còn là nỗi day dứt, ám ảnh về những vụ tai nạn đường sắt. Nhưng dường như tình yêu những cung đường, con tàu và sân ga đã ăn sâu vào máu thịt và giúp họ vượt qua những khó khăn để gắn bó trọn vẹn với nghề.

“Sát hạch” trước giờ lên tàu

Trụ sở Chi nhánh xí nghiệp Đầu máy Hà Nội nằm trên phố Khâm Thiên. 17h30, nhân viên bộ phận trực ban của Phòng Tổ chức chạy máy tất bật với công việc “sát hạch” - kiểm tra, nhắc nhở lái tàu, phụ lái tàu trước khi “lên ban” (điều khiển tàu). Hôm nay, ca trực ban của anh Phạm Hải Anh gồm 3 người.

Tiếng anh Hải Anh dõng dạc: “Đến lượt anh Phương Thành Đại, lái tàu SE3 (tuyến Hà Nội – Hồ Chí Minh) khởi hành lúc 19h30”. Anh Đại vội đưa cuốn sổ nhật ký “lên ban” cho cán bộ trực ban rồi ngồi trước màn hình máy vi tính. Bộ câu hỏi với hàng loạt tình huống giả định, quy tắc ứng xử người lái tàu hiện trên màn hình.

Thấy tôi lạ lẫm, Trực ban Hải Anh giải thích, đây là một trong những công đoạn “sát hạch” lái tàu, phụ lái tàu trước khi “lên ban”. Theo quy định, trước giờ “lên ban” khoảng 1h45 phút (đối với tàu chở khách) và 2h (đối với tàu chở hàng), lái tàu và phụ lái tàu phải tới bộ phận trực tổ chức chạy máy “sát hạch”.

Người đi “sát hạch” – lái tàu, phụ lái tàu sẽ chọn ngẫu nhiên các bộ đề (gồm 4-5 câu hỏi) liên quan đến quy tắc người lái tàu, Luật Giao thông đường sắt… và trả lời trên máy trong khoảng thời gian 5 phút. Trường hợp nào không trả lời được đồng nghĩa với việc sẽ bị trực ban đánh trượt – không được “lên ban” theo kế hoạch.

Nghề lái tàu hỏa mang những đặc thù nhất định. Đối với tàu chở khách, có thời điểm, số người trên một chuyến tàu cả ngàn người. Chỉ một chút bất cẩn từ phía lái tàu, phụ lái, hậu quả khôn lường sẽ xảy ra. Có lẽ cũng bởi thế mà việc “sát hạch” lái tàu, phụ lái trước khi “lên ban” luôn được coi trọng.

Trở lại câu chuyện ghi trong phòng “sát hạch” của Chi nhánh Xí nghiệp đầu máy Hà Nội. Lái tàu Phương Thành Đại cùng phụ lái Hoàng Minh Hải sau khi trả lời đúng toàn bộ câu hỏi trắc nghiệm trên máy vi tính được Trực ban Hải Anh tiến hành đo nồng độ cồn trong hơi thở bằng chiếc máy chuyên dụng.

Trực ban Hải Anh bảo, việc tổ chức “sát hạch” bằng các câu hỏi về quy tắc điều khiển tàu, về cách xử lý tình huống trên đường… cũng như đo nồng độ cồn nhằm nâng cao ý thức tự giác, chấp hành nghiêm các quy định của ngành đường sắt đối với lái tàu, phụ lái tàu trước khi “lên ban”.

“Phía sau tay lái là tính mạng cả ngàn người!”

Với lái tàu Phương Thành Đại, năm nay là năm thứ 27, anh làm “cơ trưởng” của những chuyến tàu ngược xuôi Bắc – Nam. Sinh ra trong một gia đình có bố công tác trong ngành đường sắt nên ngay từ khi bước chân vào nghề lái tàu anh hiểu rõ những khó khăn vất vả của công việc mà mình chọn.

Lái tàu Phương Thành Đại bảo, nếu không say nghề, không nỗ lực vượt khó khăn, vất vả thì khó có thể gắn bó cuộc đời mình với những chuyến đi ngược xuôi được. Nghề lái tàu đòi hỏi sự tập trung cao độ.

Khi ngồi trên cabin điều khiển tàu, ai cũng vậy, đều phải gắn trách nhiệm của mình với cả đoàn tàu và hiểu rằng: “Phía sau tay lái là tính mạng của cả ngàn người!”.

Trước giờ “lên ban”, lái tàu Phương Thành Đại kiểm tra đi kiểm tra lại hệ thống phanh hãm, các vị trí của đầu máy mang số hiệu D19E-942. Anh cho biết, việc kiểm tra độ an toàn của các thiết bị kỹ thuật đầu máy thôi chưa đủ, với cánh lái tàu, trên dọc hành trình phải luôn chú ý quan sát, điểm nào đến khúc cua, đến đoạn giao cắt với đường ngang, điểm nào đến vị trí giảm tốc độ, tăng tốc độ…lái tàu phải thuộc làu như bàn tay.

Đến giờ lái tàu Phương Thành Đại vẫn nhớ như in thời khắc năm ấy. Vào một buổi tối trung tuần tháng 9-2016, anh lái tàu SE19 (Hà Nội – Đà Nẵng) chở theo 160 hành khách là người nước ngoài.

Lúc 7h, khi đoàn tàu đến Km 475, đoạn gần ga Minh Lệ (huyện Quảng Trạch – Quảng Bình), trời mưa như trút nước. Tầm nhìn lúc này chỉ khoảng 100m. Một màu nước trắng đục lõng bõng phía xa.

Do nắm khá rõ địa hình nơi đây, xác định đoạn đường phía trước bị trũng, nhiều khả năng nước ngập sâu, anh vội báo cáo Trưởng tàu Nguyễn Văn Xô, đồng thời tiến hành hãm phanh dừng tàu. Đúng như nhận định của anh, khi tàu dừng, nhân viên an toàn xuống tàu, tiến về phía trước kiểm tra và báo về: “Đoạn đường đang bị ngập sâu hơn 1m”.

Lúc này, tất cả thành viên trong tàu vội reo lên vui mừng, vì nếu cố vượt qua chỗ ngập trên, động cơ bị hỏng và khó có thể đoán trước điều gì sẽ xảy ra với 160 hành khách cùng các nhân viên trên tàu. Hành khách trên tàu sau đó đã được “tăng bo” qua chỗ ngập trên những chiếc xuồng máy, còn đoàn tàu được kéo ngược về ga Lệ Sơn (Quảng Bình).

“Sinh nghề, tử nghiệp”

Đến nay đã có hơn 27 năm trong nghề, là lái tàu bậc 3 (hay còn gọi là tài xế 3), nên anh Đỗ Trọng Quang am tường về nghề lái tàu cũng như những hiểm nguy luôn rình rập đối với những người làm công việc này.

Trong quá trình lái tàu đòi hỏi phải tập trung quan sát cao độ.
Trong quá trình lái tàu đòi hỏi phải tập trung quan sát cao độ.

Do hệ thống đường ngang mở tự phát giao cắt với đường ray tàu hỏa ở các tỉnh, thành dày đặc, nên nỗi lo về va chạm, tai nạn xảy ra ở các vị trí này luôn hiện hữu. Tại những điểm giao cắt với các đường ngang dân sinh, cảnh bất thình lình phía trước đoàn tàu xuất hiện 2-3 xe máy, ôtô lao vụt cắt ngang đường ray thường xuyên diễn ra.

Theo anh Quang, những lúc như vậy, nếu không nắm rõ từng vị trí đường ngang dân sinh mở tự phát và không kéo còi cảnh báo, giảm tốc độ từ xa, tai nạn đường sắt thương tâm xảy ra là điều khó tránh khỏi. Thực tế cũng cho thấy, cabin nơi lái tàu, phụ lái tàu làm việc là một trong những vị trí tiếp xúc gần nhất với chướng ngại vật. Và khi xảy ra va chạm, tai nạn, cánh lái tàu luôn phải đặt cược mạng sống với tử thần.

Giọng lái tàu Đỗ Trọng Quang chợt lạc đi, anh nói đứt quãng: “Chúng tớ vừa mất đi đồng nghiệp…thật đau xót!”. Dẫu không nói ra, song tôi cũng hiểu, anh đang nhắc đến vụ tai nạn đau lòng khiến lái tàu SE19 Nguyễn Thế Hùng và phụ lái tàu Nguyễn Xuân Đệ tử nạn cùng nhiều người khác bị thương xảy ra vào rạng sáng 24-5 tại huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa) mới đây.

Trò chuyện với lái tàu Đỗ Trọng Quang, tôi còn được biết, do ý thức của một bộ phận người dân chưa cao, nên ở nhiều đoạn đường, tuy thấy còi tàu, nhân viên trực gác hạ rào chắn, nhưng tình trạng cố tình lách qua hàng rào, bất chấp nguy hiểm ập đến khi đoàn tàu đi tới vẫn xuất hiện khá phức tạp.

Rồi hình ảnh những chiếc xe chở hàng hóa cồng kềnh khi thấy đoàn tàu đi tới, cố băng qua đường sắt cho kỳ được hay nhiều điểm hành lang an toàn đường sắt đang bị lấn chiếm, khiến tầm nhìn của lái tàu bị hạn chế…đã và đang trở thành những áp lực thường trực đối với những “cơ trưởng” hỏa xa như anh .

Ông Nguyễn Ngọc Thắng - Phó Giám đốc Chi nhánh Xí nghiệp Đầu máy Hà Nội cho biết, hiện đơn vị đang quản lý 340 lái tàu. Lái tàu là một nghề đặc thù, đồng lương thấp hơn so với mặt bằng chung các ngành nghề trong xã hội.

Để trở thành lái tàu chính (lái tàu 1), ngoài việc phải có sức khỏe, không mắc bệnh tim mạch, người được đào tạo chuyên ngành về đường sắt (36 tháng) phải đảm bảo việc tham gia vận hành, hỗ trợ lái tàu chính hàng chục ngàn km đường an toàn, không để xảy ra tai nạn, sự cố đáng tiếc.

Trần Huy

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.