“Chuyện lạ” liên quan đến “người bắt muỗi”

Người đi làm nghề “bắt muỗi” thật ra là những cán bộ của Khoa Sốt rét - Kí sinh trùng - côn trùng (SR-KST-CT) Trung tâm Y tế dự phòng (YTDP) TP Hồ Chí Minh, là những người thực hiện các thao tác chuyên môn đầu tiên trong nhiệm vụ cảnh báo, phòng chống dịch sốt rét (SR). Đây là công việc rất đặc thù, có liên quan trực tiếp đến hiệu quả công tác phòng chống dịch SR. Thế nhưng thành phố hơn 10 triệu dân này đang trong tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng “người bắt muỗi”.

Làm “mồi” cho muỗi

Theo Viện SR-KST-CT Trung ương, công tác giám sát về SR các tháng cuối 2016, đầu năm 2017 đã ghi nhận 1 trường hợp tử vong (tại TP Hồ Chí Minh) do SR. Từ đầu năm 2017 tới nay, tại TP Hồ Chí Minh cũng có 6 trường hợp người dân mắc bệnh SR phải nhập viện.

SR có thể quay trở lại cũng là lời cảnh báo của Cục trưởng Cục YTDP Trần Đắc Phu cách đây không lâu tại cuộc hội thảo về công tác YTDP. Chia sẻ với chúng tôi, chiều 26-5, ông Trần Văn Mong, cán bộ khảo sát muỗi định kì của Khoa SR-KST-CT (Trung tâm YTDP TP Hồ Chí Minh) than thở: “Công việc thì nhiều mà từ đầu năm tới nay do có sự điều chuyển một số cán bộ tại khoa đi, việc khảo sát muỗi theo phân công là 4 người, nhưng vì 2 người được điều chuyển lên phòng hành chính của trung tâm, một người lại vừa bị nhồi máu cơ tim phải nghỉ dưỡng bệnh nên chỉ còn một mình tôi lo đi… bắt muỗi”.

Ông Trần Văn Mong, nhân viên Khoa SR-KST-CT TP chuẩn bị cho ca đêm đi “bắt muỗi”.
Ông Trần Văn Mong, nhân viên Khoa SR-KST-CT TP chuẩn bị cho ca đêm đi “bắt muỗi”.

Qua mô tả cho thấy, công tác khảo sát muỗi, côn trùng của các cán bộ YTDP quả là một nghề đặc biệt. Hàng đêm, tuỳ theo lịch bố trí mà nhóm khảo sát phải đi "bẫy” muỗi để lấy mẫu xét nghiệm, nghiên cứu. Họ chia làm 2 ca. Đồ nghề là những ống nghiệm thủy tinh dùng bắt muỗi. Họ tới các địa bàn trọng điểm về SR như: huyện Cần Giờ, Củ Chi, Nhà Bè, Bình Chánh. 

Tuy nhiên, trước đây, công việc hàng đêm này phải có ít nhất từ 4 tới 6 người/đêm trực để khảo sát tại nhiều vị trí. Nay chỉ còn duy nhất ông Mong. Ông Mong đã đưa cho chúng tôi xem bản kết quả điều tra muỗi Anopheles mới đây nhất tại xã Tam Thôn Hiệp, huyện Cần Giờ vào đêm 9-5. Ông “vào ca” từ 19h ngày 9-5 tới 7h sáng hôm sau. 

Cụ thể, ông Mong vào vị trí “mồi người trong nhà đêm” tại một nhà dân và khảo sát trong 3 tiếng. Ông sẽ phải ngồi thật yên trong bóng tối, trong tư thế xắn quần cao trên đầu gối, để “bẫy” muỗi. Khi muỗi đậu vào chân đốt, sẽ nhẹ nhàng bắt con muỗi đưa vào ống nghiệm. Tại vị trí này trong đêm 9-5, ông Mong đã bắt được 2 con - loại muỗi Epiroticus. Do thiếu người nên ông Mong ngồi thêm 1 ca 3 tiếng nữa tại vị trí khảo sát “mồi người ngoài nhà đêm” (bẫy muỗi ngoài vườn nhà dân). Kết quả "bẫy" được 15 con loại Epiroticus và 51 con - loại sinensis – mật độ đạt 17.

Theo ông Mong, qui trình khảo sát đảm bảo chất lượng nhất phải đạt đủ 6 vị trí, với 6 người “làm mồi”/mỗi đêm. Do thiếu người nên việc khảo sát đang bỏ trống nhiều vị trí.

Lo ngại “trở tay không kịp” (!)

Chia sẻ thêm về nhiệm vụ của Khoa SR-KST-CT thuộc Trung tâm YTDP TP Hồ Chí Minh, anh Trương Vũ Bá Thi, kĩ thuật viên thuộc khoa cho biết: “Tôi làm nhiệm vụ khảo sát muỗi tại khoa từ năm 2015 nhưng năm 2017 lại được luân chuyển sang phòng hành chính. Công tác phòng chống SR đã được thực hiện rất tốt nhưng tại phía Nam do mật độ người dân đi lại đông, nhất là có qua lại thường xuyên với Campuchia, Lào là nơi còn lưu hành vi trùng SR. Công tác phòng chống SR là rất đáng báo động nhưng nhân sự tại khoa hiện không thể hoàn thành được nhiệm vụ”.

Cũng theo ông Mong, SR giờ không phải “điểm nóng” như sốt xuất huyết nhưng không thể chủ quan. Tháng 7- 2011 ngay tại xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè đã xảy ra đợt dịch SR với hơn 50 trường hợp mắc. Phải mất 2 tháng cùng địa phương mới dập xong dịch.  

Theo bản kế hoạch báo cáo đề xuất vào đầu tháng 11-2015 về số lượng nhân sự bố trí theo năng lực và công việc của Khoa SR-KST-CT (theo Thông tư số 51/2014/TT-BYT), số nhân sự lao động cần là 10 nhân sự cho các việc quản lý, giám sát. Thế nhưng một năm sau, con số chỉ có 9 người. Cuối năm 2016, thực hiện điều chuyển nhân viên, thêm một số cán bộ bị bệnh nên nhân sự của khoa càng thiếu trầm trọng.

Trao đổi với PV Báo CAND, Viện trưởng Viện SR-KST-CT TP Hồ Chí Minh - PGS.TS. Lê Thành Đồng cho biết, ngoài phòng chống bệnh SR, Khoa SR-KST-CT còn phải đảm đương nhiệm vụ chính hiện nay là khảo sát, giám sát phát hiện bệnh kí sinh trùng trong cộng đồng, đặc biệt là công tác phòng ngừa bệnh giun sán, các bệnh về nấm, đơn bào, bệnh cóc, ghẻ, chấy (chí) ở khối mầm non; bệnh do côn trùng đốt (muỗi, ve, bọ chét...). Khối lượng công việc rất lớn nên nhân sự quá ít thì khó có thể hoàn thành nhiệm vụ.

Theo nguồn tin riêng của PV Báo CAND, thực hiện chỉ đạo của UBND TP Hồ Chí Minh, Sở Y tế đã thành lập một tổ kiểm tra, xác minh về những bức xúc, kiến nghị thể hiện trong đơn của tập thể các BS tại Khoa SR-KST-CT. 

Kết quả kiểm tra cho thấy Trung tâm YTDP thực hiện luân chuyển 2 viên chức tại Khoa SR-KST-CT trong khoảng thời gian 2014-2016 không có kế hoạch và không đảm bảo số lượng nhân sự tại khoa theo Đề án vị trí việc làm được Sở Y tế thẩm định, dễ dẫn tới không đảm bảo thực hiện nhiệm vụ được giao. 

Tổ kiểm tra đề nghị Giám đốc Sở Y tế chỉ đạo Trung tâm YTDP thực hiện nghiêm túc trình tự thủ tục hồ sơ luân chuyển bổ nhiệm cán bộ; định kì hàng năm xây dựng dự thảo kế hoạch luân chuyển, điều động công tác cán bộ, công chức viên chức theo qui định…

Huyền Nga

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...