Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng thống Sukarno: Người bạn chí tình, người anh em kết nghĩa

Hơn nửa thế kỷ trước, từ ngày 27/2 đến ngày 8/3/1959, nhận lời mời của Tổng thống Sukarno, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn lãnh đạo Việt Nam lên đường đi thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Indonesia.

Tham gia Đoàn có Phó Thủ tướng Phạm Hùng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên, Bộ trưởng -  Chánh Văn phòng Phủ Chủ tịch Phan Mỹ, Vụ trưởng Vụ Lễ tân Bộ Ngoại giao Vũ Đình Huỳnh...

Đi đến đâu Đoàn cũng được đón tiếp hết sức long trọng, nhiệt tình, "cờ như rừng, người như biển".

Ngày 28/2/1959 tại Thủ đô Jakarta, Tổng thống Sukarno, Thủ tướng Giuanđa cùng phu nhân mở tiệc chiêu đãi Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn Việt Nam . Buổi chiêu đãi thể hiện tình bạn thân thiện giữa các nhà lãnh đạo của hai quốc gia. Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng thống Sukarno đã kết nghĩa anh em. Ngài Tổng thống nắm chặt tay Paman Hồ (Bác Hồ):

- "Đối với một dân tộc chiến đấu thì không có lúc nào nghỉ ngơi. Và chúng tôi chắc rằng ngày mà Indonesia hoàn toàn tự do sẽ đến, ngày mà miền Tây Iriăng của nước chúng tôi hoàn toàn tự do sẽ đến; cũng như tôi tin chắc rằng nước Việt Nam nhất định sẽ được tự do hoàn toàn".

Hồ Chủ tịch thay mặt Đoàn cũng như toàn thể nhân dân Việt Nam đáp từ:

- "Tôi đã chuẩn bị bài nói theo thủ tục, nhưng trong bầu không khí nồng nhiệt này, tôi chỉ xin nói mấy lời tự đáy lòng tôi:

Hai dân tộc Việt Nam và Indonesia đều có những giai đoạn lịch sử giống nhau, đã từng kiên quyết chiến đấu chống chủ nghĩa thực dân, đã cùng một lúc đứng lên đập tan xiềng xích nô lệ. Tuy nhiên, cho đến nay đất nước Việt Nam và Indonesia vẫn chưa được hoàn toàn tự do và độc lập một trăm phần trăm, bởi vì Indonesia chưa khôi phục được miền Tây Iriăng, còn miền Nam Việt Nam thì vẫn chưa được thống nhất vào Tổ quốc Việt Nam. Vì vậy cả hai nước đều còn phải tiếp tục đấu tranh chống bọn đế quốc.

Với tinh thần Băng-đung, nhiều dân tộc ở châu Á và châu Phi đã giành được tự do. Toàn thể nhân dân và Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ủng hộ cuộc đấu tranh nhằm khôi phục miền Tây Iriăng của nhân dân Indonesia   anh em. Và nhân dân Việt Nam tin chắc rằng nhân dân Indonesia  cũng đồng tình ủng hộ cuộc đấu tranh giành thống nhất hoà bình đất nước Việt Nam .

Cuối cùng tôi đề nghị nâng cốc chúc sức khoẻ của Tổng thống Sukarno, Thủ tướng Giuanđa, chúc nước Cộng hoà Indonesia phồn vinh, chúc tình hữu nghị không gì lay chuyển nổi giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Indonesia, chúc tình đoàn kết ngày một tăng cường giữa các nước Á - Phi và chúc hoà bình ở Đông - Nam Á và thế giới bền vững. (Báo Nhân Dân, số 1813, ngày 2/3/1959).

Sau các nghi thức ngoại giao giữa hai nhà lãnh đạo cao nhất của hai đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn Việt Nam đã dành thời gian đi thăm các thành phố Băng-đung, thành phố Xô Lô, thành phố Xurabaia là quê hương của Tổng thống Sukarno, và thăm ngôi đền Brô-ba-đi-a, một công trình văn hóa của nhân dân Indonesia... Ở đâu trên đất nước Indonesia , Paman Hồ (Bác Hồ) cũng được các tầng lớp nhân dân đón mừng nồng nhiệt, đầy tình nghĩa.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm ngôi đền Brô-ba-đi-a.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm ngôi đền Brô-ba-đi-a.

Trường Đại học Pátgiagiaran, ở thành phố Băng-đung tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng Tiến sĩ Luật danh dự; chiều 7/3/1959 Tổng thống Sukarno thay mặt nhân dân quốc đảo tặng Người Huân chương Du kích của nước Cộng hòa Indonesia ...

***

Ba tháng sau khi kết thúc chuyến thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Indonesia của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Thủ đô Hà Nội đón mừng ngài Sukarno - Tổng thống nước Cộng hòa Indonesia sang thăm Việt Nam. Điều đặc biệt, vượt ra ngoài thông lệ ngoại giao là chính Bác Hồ đã ra tận sân bay đón khách quý. Ngài Tổng thống bước xuống sân bay đã mở lời: "Thưa anh cả Hồ Chí Minh của tôi...".

Trong buổi míttinh đón Tổng thống Sukarno, có lẽ chưa có vị Chủ tịch nước nào trong diễn văn chào mừng khách quý là nguyên thủ một quốc gia đến thăm đất nước mình lại có những lời như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói trong Lời chào mừng ở sân bay Gia Lâm ngày 24/6/1959:

"Thưa Tổng thống kính mến,

Thưa các vị và các bạn,

Hôm nay, nhân dân Việt Nam và Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vô cùng sung sướng được tiếp đón Tổng thống Sukarno, vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Indonesia anh em, người bầu bạn kính mến của nhân dân Việt Nam.

Về phần tôi, tôi hết sức vui mừng được gặp lại Bung Cácnô, người bạn chí tình, người anh em kết nghĩa.

Được đón tiếp Tổng thống Sukarno, nhân dân Việt Nam có cảm tưởng vui sướng như được ôm ấp vào lòng mình 88 triệu anh em Indonesia anh dũng. Có mối tình thương yêu ấy, vì hai dân tộc ta cùng có một hoàn cảnh giống nhau, cùng có một lịch sử vẻ vang kháng chiến oanh liệt chống bọn thực dân cướp nước, giành lại độc lập tự do. Hai dân tộc ta đều phải tiếp tục đấu tranh để giải phóng hoàn toàn đất nước và trong cuộc đấu tranh đó, hai dân tộc ta thông cảm lẫn nhau, ủng hộ lẫn nhau.

Chúng tôi mong rằng trong những ngày lưu lại ở đây, Tổng thống sẽ vui vẻ coi ở Việt Nam cũng như ở quê hương mình, như ở nhà mình vậy. Trong thời gian đó, cũng như anh em, chị em Indonesia, nhân dân Việt Nam sẵn sàng dâng cả tấm lòng kính mến cho Bung Cácnô…" (Báo Nhân Dân, số 1927, ngày 25/6/1959).

Kết thúc bài phát biểu chào mừng, Bác đã ứng khẩu đọc hai câu thơ: "Nước xa mà lòng không xa/ Thật là bầu bạn, thật là anh em".

Nhân dân Việt Nam - khắp thành thị và thôn quê, từ các đơn vị bộ đội đến các trường học, các nhà máy, các cơ quan và đoàn thể - đều sôi nổi hoan nghênh Tổng thống Sukarno, đều tỏ tình kính mến sâu sắc đối với vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Indonesia anh em, người bạn chí thiết của nhân dân Việt Nam, người chiến sĩ anh dũng chống thực dân đế quốc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận bằng Tiến sỹ danh dự.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận bằng Tiến sỹ danh dự.

Ngày 27/6/1959, tại Phủ Chủ tịch đã long trọng tổ chức lễ trao tặng Tổng thống Sukarno Huân chương Kháng chiến hạng nhất. Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu chân thành, đầm ấm:

"Hôm nay, tôi rất lấy làm vinh hạnh được thay mặt Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trao tặng bác sĩ Sukarno, Tổng thống nước Cộng hoà Indonesia, Huân chương Kháng chiến hạng nhất.

Ở nước Việt Nam chúng tôi, Huân chương này là để ghi công trạng những người đã có cống hiến to lớn vào cuộc kháng chiến trường kỳ gian khổ chống thực dân hung tàn, giành lại độc lập dân tộc.

Tổng thống là vị lãnh tụ đầu tiên của một nước bạn sẽ mang Huân chương cao quý này của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà…" (Báo Nhân Dân, số 1930, ngày 28/6/1959).

Sau 5 ngày ở thăm Việt Nam, ngày 29/6/1959, trong buổi tiễn Tổng thống đầy tình cảm lưu luyến dạt dào, tại sân bay Gia Lâm, Tổng thống Sukarno hô to: "Việt Nam muôn năm".   

Chủ tịch Hồ Chí Minh cảm động nói:

"Thời gian Tổng thống lưu lại ở Việt Nam chúng tôi lần này quá ngắn ngủi! Nhưng vì Tổng thống đi vắng đã hơn hai tháng, nhân dân Indonesia nhớ nhung và chờ đợi lãnh tụ kính mến của họ, một ngày dài như ba thu. Thật là:

Cánh hồng bay bổng tuyệt vời,

Trông mòn con mắt, phương trời đăm đăm!

Vì vậy, nhân dân Việt Nam không tiện yêu cầu Tổng thống ở lại với chúng tôi lâu hơn nữa. Chúng tôi ước ao rằng lần sau đến thăm Việt Nam, Tổng thống sẽ ở lại lâu hơn gấp mấy lần này.

Bây giờ khó mà tả được tình quyến luyến của nhân dân Việt Nam đối với Bung Cácnô.

Chủ tịch Hồ Chí Minh lẩy mấy câu Kiều tặng ngài Tổng thống như một lời dặn dò theo phong tục Việt Nam , khi chia tay chúc nhau "thuận buồm xuôi gió", "chân cứng đá mềm": 

"Nhớ nhung trong lúc chia tay/ Tấm lòng lưu luyến cùng bay theo Người/ Người về Tổ quốc xa khơi/ Chúc Người thắng lợi, chúc Người bình an/…" (Báo Nhân Dân, số 1932, ngày 30/6/1959).

Tình cảm của Bác Hồ và Tổng thống Sukarno cùng nhân dân Việt Nam và nhân dân Indonesia dành tặng cho nhau thật sâu nặng và đặc biệt hiếm thấy.

***

Một trong số những thành viên tháp tùng Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Indonesia năm 1959 là nhà ngoại giao Hoàng Nguyên. Sau ngày ông mất (2007), vợ ông, bà Ngô Thị Mỹ Văn khi sắp xếp lại các di cảo đã thấy những tấm ảnh chụp Chủ tịch Hồ Chí Minh và phái đoàn ngoại giao Việt Nam sang thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Indonesia. Đây là những tấm ảnh do nước bạn Indonesia gửi tặng ông Hoàng Nguyên và chưa từng được công bố. Được sự đồng ý của bà Ngô Thị Mỹ Văn, chúng tôi xin chuyển tới bạn đọc một số tấm ảnh quý giá này.

Hà Nội, ngày 16/5/2010

Kiều Mai Sơn

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.