Thực hiện chủ trương, chính sách nhân đạo, khoan hồng của Đảng, Nhà nước, nhiều năm qua, lãnh đạo Bộ Công an luôn xác định công tác giáo dục, cảm hóa phạm nhân là nhiệm vụ quan trọng, cần được thực hiện một cách toàn diện và hiệu quả.
Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an đã trực tiếp kiểm tra công tác giáo dục cải tạo phạm nhân và thực hiện đặc xá tại nhiều trại giam trong cả nước, gặp gỡ, động viên các phạm nhân; chỉ đạo thực hiện nghiêm chế độ, chính sách đối với người bị giam giữ.
Ngày mới của những phạm nhân được đặc xá
Đã mấy ngày trôi qua nhưng anh Dương Ngô T ở phường Xuân Đỉnh, Hà Nội vẫn chưa hết cảm giác lâng lâng khi được trở về. Với mức án 6 năm 6 tháng tù giam, anh T thụ án được hơn 2 năm, đặc xá trước gần 4 năm. T cho biết, đây là đặc ân của Đảng, Nhà nước khiến bản thân anh và cả gia đình, dòng họ trân trọng.
T từng là nhân viên tại sân bay Nội Bài, tốt nghiệp Đại học Luật, có bằng thạc sĩ, vì phút chốc tham lam và nghe theo rủ rê của bạn bè đã sa vào đường dây buôn bán, vận chuyển ngà voi, sừng tê giác từ châu Phi về Việt Nam. Cuối tháng 6/2023, T bị bắt. Khi vào trại giam, T vô cùng lo lắng, sợ hãi.
Trong thời gian thi hành án tại Trại giam Ngọc Lý, T được các cán bộ động viên, đã cố gắng cải tạo tốt để sớm được trở về. May mắn đến với T và nhiều phạm nhân khác, Chủ tịch nước đã quyết định cho những người thi hành được 1/3 mức án có kết quả cải tạo khá, tốt được đặc xá nhân Quốc khánh 2/9 năm nay.
Trước khi trở về, T mặc bộ quần áo mới do gia đình gửi lên, cởi bỏ bộ quần áo phạm nhân, hồ hởi cảm ơn các cán bộ đã giúp đỡ anh trong suốt thời gian qua. “Tôi sẽ kiếm công việc mới để làm, không bao giờ vi phạm pháp luật nữa” - T cho biết.
Còn phạm nhân Nguyễn Thị H ở Phú Bình, Thái Nguyên khóc nức nở khi gặp con gái sau gần 4 năm xa cách. H vốn là giáo viên tiểu học, có gia đình hạnh phúc êm ấm với cô con gái ngoan ngoãn. Tuy nhiên, vì ham làm giàu nên H đã vay tiền anh em, bạn bè rồi cho người khác vay lại để lấy lãi.
Thời gian đầu, lãi suất chênh lệch từ gần 10 tỷ cũng được một khoản khá nên cuộc sống gia đình H tốt hơn. Tưởng rằng, mọi việc sẽ thuận buồm xuôi gió, nhưng không ngờ, vào một ngày cuối năm 2021, chủ nợ của H bỗng nhiên biến mất, mang theo cả 10 tỷ là toàn bộ vốn liếng của hai vợ chồng và tiền H vay anh em, bạn bè. Không có tiền trả, H nói dối quanh rồi vay chỗ nọ đập chỗ kia. Kết cục là bản án 8 năm tù giam về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
H cảm thấy cuộc đời như chấm dứt, bởi cô mất tất cả, từ công việc ổn định đến người chồng từng đầu gối tay ấp. Đứa con gái mới học lớp 3 sốc nặng khi mẹ đi tù, bố lấy người khác nên phải ở với bà ngoại ở một xã miền núi của tỉnh Thái Nguyên. Thời gian đầu, H buồn chán, lo lắng, không thiết tha gì. Được các cán bộ Trại giam Ngọc Lý động viên, chia sẻ, H hiểu rằng, cô là chỗ dựa duy nhất của con, nếu cô gục ngã, con gái sẽ không biết trông cậy vào ai. Vì vậy, H đã cố gắng cải tạo thật tốt để sớm được trở về.
Ngôi nhà cũ của hai vợ chồng, sau khi ly hôn, H được một nửa nên đã bán đi, vay thêm của chị gái khắc phục được gần hết hậu quả, số còn lại gần 2 tỷ đã được chủ nợ là cô ruột và chú ruột viết đơn xóa nợ. Như vậy, phần hậu quả đã xong, H được đặc xá trước hơn 1/2 mức án là 4 năm 11 ngày.
Bước ra khỏi cổng trại giam, mẹ già và con gái đứng đợi từ sáng sớm khiến H không cầm được nước mắt. 3 mẹ con bà cháu dắt díu nhau ra bến xe để về Thái Nguyên. H cho biết, đặc ân của Chủ tịch nước không chỉ giúp mẹ con đoàn tụ mà còn giúp chị có điều kiện nuôi dạy con gái nên người.
Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết, thực hiện chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước và truyền thống nhân đạo của dân tộc, trong 80 năm qua, Nhà nước ta đã có 40 lần đặc xá cho các phạm nhân. Chỉ tính từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã 11 lần ký quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn phạm nhân có quá trình cải tạo, lao động, học tập tốt trở về với gia đình, cộng đồng, làm lại cuộc đời.
Hầu hết người được đặc xá đã nhanh chóng hòa nhập cộng đồng, làm ăn lương thiện, nhiều người có cuộc sống ổn định, thậm chí khá giả, thành đạt, tích cực tham gia hoạt động xã hội ở địa phương, tỷ lệ người được đặc xá tái phạm tội là rất thấp, thể hiện công tác đặc xá đảm bảo chặt chẽ, chính xác, công khai, đúng quy định, tạo điều kiện cho người phạm tội tích cực cải tạo, sớm được trở về với cộng đồng.
Cánh cửa mở ra niềm hy vọng
Tại lễ công bố đặc xá ngày 1/9, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhắn nhủ tới những người được đặc xá: Hãy để quá khứ tội lỗi khép lại và không bao giờ tái phạm. Những năm tháng phải trả giá sau song sắt chắc chắn là một bài học đau xót và đắt giá, không chỉ của riêng anh, chị mà còn là nỗi dằn vặt của cha mẹ, vợ con và của những người thân yêu. Từ hôm nay, hãy để những lỗi lầm đó mãi mãi ở lại phía sau cánh cổng trại giam, để vui vẻ, tự tin bước tiếp chặng đời còn lại.
"Dân tộc ta đang tràn trề khí thế, sẵn sàng bước vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng vì hạnh phúc của nhân dân. Các anh chị cần và phải trở thành thành viên tích cực có trách nhiệm trong công cuộc chấn hưng đất nước, chứ không phải là những cản trở" - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhắn nhủ.
Thực tiễn đã chứng minh, đặc xá là “cánh cửa mở ra cơ hội mới” cho những người từng lầm lỗi. Hầu hết người được đặc xá trở về đã nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng, có cuộc sống ổn định và làm ăn lương thiện, nhiều người trong số họ đã trở thành doanh nhân thành đạt hoặc tích cực tham gia các hoạt động xã hội ở địa phương.
Theo thống kê của Bộ Công an, tỷ lệ tái phạm trong các đợt đặc xá ở mức rất thấp, luôn ở dưới mức 0,2%. Đây là con số biết nói, khẳng định hiệu quả của quá trình xét chọn, cũng như sự đồng hành, hỗ trợ của gia đình và xã hội. Cụ thể, đặc xá năm 2024, chỉ có 5 trong tổng số 3.763 người được đặc xá tái phạm tội, chiếm tỉ lệ 0,13%. Gần đây nhất, đợt đặc xá nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Chủ tịch nước đã Quyết định đặc xá cho 8.055 người, có 4 trường hợp tái phạm tội, chiếm tỷ lệ 0,05%.
Ở các địa phương, chính quyền đã tổ chức các lớp đào tạo nghề, hỗ trợ vay vốn, giới thiệu việc làm cho người được đặc xá. Nhiều doanh nghiệp đã tham gia chương trình “một cơ hội - một cuộc đời”, mở rộng vòng tay tiếp nhận người từng chấp hành án về làm việc. Đặc biệt, năm 2023, Bộ Công an đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 17/8/2023 về chính sách tín dụng để hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù và các cơ sở sử dụng lao động là người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội.
Tính đến nay, đã có hơn 11.000 người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn với số tiền trên 1,1 nghìn tỷ đồng để đầu tư sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, ổn định cuộc sống. Phần lớn người vay đã sử dụng vốn đúng mục đích, hiệu quả và tỷ lệ rủi ro tín dụng rất thấp. Điều đó cho thấy chính sách đã đáp ứng trúng yêu cầu thực tiễn, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực và thực sự đi vào cuộc sống. Việc hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay không chỉ giúp họ tái hòa nhập mà còn mang lại lợi ích cho gia đình, cộng đồng và xã hội, góp phần xây dựng một môi trường sống nhân văn, bao dung và phát triển bền vững...
