“Chim ưng nhà trời” gãy cánh trên bầu trời Thủ đô

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ bầu trời Hà Nội ngày 26-10-1967, Tiểu đoàn tên lửa 61 (Trung đoàn 236, Bộ đội Tên lửa phòng không Việt Nam) đã bắn rơi một chiếc máy bay A-4E của không quân Hoa Kỳ.

Đây là máy bay cường kích thuộc phiên bản A-4 Skyhawk – tức “Chim ưng nhà trời” nổi tiếng của không quân hải quân Hoa Kỳ, chỉ kém tên tuổi của pháo đài bay B52.

Điều đặc biệt, xác chiếc máy bay bị bắn rơi xuống đúng mục tiêu mà nó định đánh phá (Nhà máy điện Yên Phụ) và viên phi công bị bắt sống là John McCain, có cha và ông nội đều là đô đốc Hải quân Mỹ. Sau này John McCain đắc cử Thượng nghị sỹ và từng 2 lần ra  tranh cử Tổng thống Hoa Kỳ.

Quả tên lửa xuất thần trong góc cấm bắn

Đã cuối mùa Xuân. Hà Nội dầm dề mưa phùn và tiết trời nồm ẩm khó chịu nhưng không khí tại nhà Đại tá, Anh hùng LLVTND Nguyễn Xuân Đài (SN 1939) vẫn rôm rả câu chuyện bắn cháy “Chim ưng nhà trời”. Ngoài Đại tá Nguyễn Xuân Đài, còn có Đại tá Nguyễn Thanh Tân (SN 1943) và Đại tá Trịnh Văn Hưng (SN 1944) là những người tham gia kíp chiến đấu bắn rơi Jhon McCain 49 năm về trước… 

Sau ly rượu “chào hỏi”, ông Đài bồi hồi kể: “Hôm đó ngoài 3 anh em tôi, có Chính ủy Nguyễn Ly Sơn, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Lan, anh Lê Văn Khánh, anh Nguyễn Trọng Vinh và một số đồng chí được tăng cường vào kíp chiến đấu. Đó là thời điểm rất căng thẳng do không quân Mỹ liên tục đánh phá Hà Nội trong chiến dịch Rolling Thunder (Sấm rền). 

Các cựu sỹ quan Tiểu đoàn tên lửa 61 ôn lại kỉ niệm bắn rơi John McCain. Từ trái qua: Đại tá Nguyễn Xuân Đài, Đại tá Trịnh Văn Hưng, Đại tá Nguyễn Thanh Tân. (Ảnh chụp tháng 3-2016).
Các cựu sỹ quan Tiểu đoàn tên lửa 61 ôn lại kỉ niệm bắn rơi John McCain. Từ trái qua: Đại tá Nguyễn Xuân Đài, Đại tá Trịnh Văn Hưng, Đại tá Nguyễn Thanh Tân. (Ảnh chụp tháng 3-2016). 

Những mục tiêu trọng yếu của Hà Nội ngoài quân sự là các cây cầu, nhà máy, xí nghiệp. Nhà máy điện Yên Phụ khi đó là nơi duy nhất cung cấp nguồn điện cho Thủ đô nên có vị trí đặc biệt quan trọng; nếu không bảo vệ an toàn thì cả Hà Nội bị ảnh hưởng, nhiều hoạt động sản xuất, sinh hoạt sẽ tê liệt. 

Trận địa tên lửa của chúng tôi được bố trí tại Dưỡng Tế trên bãi sông Hồng, thuộc xã Yên Sở, Thanh Trì, Hà Nội. Chiếc A4E của John McCain bay rất thấp nên khi ra-đa bắt được mục tiêu thì nó đã ở quá gần, chỉ còn tiểu đoàn 61 của chúng tôi có thể bắn trúng… Tuy nhiên, thời điểm đó mục tiêu đã vào đến góc cấm bắn nên việc phóng đạn hay không là một quyết định cực kỳ khó khăn”.

Đại tá Nguyễn Thanh Tân giải thích: “Góc cấm bắn của tiểu đoàn 61 hôm đó là từ cầu Long Biên đến khu Cao Xà Lá, nay thuộc địa bàn quận Long Biên kéo dài đến quận Thanh Xuân, Hà Nội. Nếu ham đánh, phóng đạn mà không trúng mục tiêu, tên lửa có thể mất điều khiển rơi xuống Hà Nội thì hậu quả thật khó lường”.

Vào thời khắc quan trọng đó, tin tưởng vào những cán bộ, chiến sỹ đã dày dạn kinh nghiệm trận mạc, từng bắn rơi tại chỗ máy bay Mỹ ngay trận đầu ra quân ngày 11-8-1965 và được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND ngày 1-1-1967; Trung đoàn trưởng Trần Xanh, Chính ủy Nguyễn Ly Sơn, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Lan đã táo bạo, nhịp nhàng ra lệnh “Bắn qua góc cấm!”. 

Đại tá Trịnh Văn Hưng nhớ lại: “Khi chúng tôi bắt được mục tiêu và nhận lệnh, trên bệ phóng chỉ còn 2 quả đạn. Lúc quả 1 được phóng, chiếc máy bay lạng nhanh sang trái màn hình hiện sóng và hạ độ cao để tránh. Lúc này, nếu không phóng quả 2, có thể chiếc máy bay chuẩn bị gieo rắc tội ác sẽ thoát được; nhưng nếu phóng thì nhiều khả tên lửa rất dễ rơi xuống Hà Nội do bắn trong góc cấm và mất điều khiển… 

Chúng tôi nhận được lệnh dừng phóng quả 2 và sau vài giây căng thẳng, ai nấy đều thầm reo lên: Đạn (quả 1) có điều khiển! Cả kíp chiến đấu tập trung cao độ điều khiển quả tên lửa rượt đuổi mục tiêu và bắt kịp chiếc máy bay A4E ở cự ly 17 km, độ cao 1,8km. Niềm vui như vỡ òa khi chúng tôi nhìn rõ tín hiệu quen thuộc của những trận đánh thắng, lúc mảnh đạn che kín tín hiệu mục tiêu ở cả 3 màn trắc thủ và đèn MB sáng tỏ. Tức là, mục tiêu đã rơi tại chỗ”.

Bức phù điêu bên hồ Trúc Bạch, ghi lại sự kiện bắn cháy máy bay của John McCain.
Bức phù điêu bên hồ Trúc Bạch, ghi lại sự kiện bắn cháy máy bay của John McCain.

Nhận định về những bài học quý giá, Đại tá Nguyễn Thanh Tân chiêm nghiệm: “Trận đánh này rất hoàn hảo. Chỉ trong khoảng thời gian 20 giây, từ chỉ huy trung đoàn, tiểu đoàn và kíp chiến đấu đã thể hiện đầy đủ bản lĩnh, khả năng xử lí tình huống và trình độ thao tác chuẩn xác. Quyết định bắn qua góc cấm là rất khó khăn, phản ánh bản lĩnh, sự tự tin và quyết đoán từ chỉ huy trung đoàn, tiểu đoàn đến cán bộ, chiến sĩ kíp chiến đấu. 

Chúng tôi đã chọn thời cơ thích hợp để tiêu diệt được mục tiêu ngay trước khi máy bay cắt bom xuống Nhà máy điện Yên Phụ. Quyết định không phóng quả 2 là rất thông minh, vừa đảm bảo an toàn cho Hà Nội, vừa tiết kiệm đạn. Trắc thủ góc tà Trịnh Văn Hưng thời điểm ấy, có thể nói là đã “xuất thần” khi anh bám sát được mục tiêu đang bổ nhào trên góc cấm bắn!”.

“Bồ câu” và “Diều hâu”

John McCain sinh năm 1936 tại Căn cứ Không quân Coco Solo trong Vùng Kênh đào Panama do Mỹ kiểm soát. Cha và ông nội của McCain đều là đô đốc của Hải quân Hoa Kỳ và họ là cặp cha con đầu tiên của nước Mỹ cùng đạt đến cấp bậc đô đốc bốn sao. 

Năm 22 tuổi, John McCain tốt nghiệp Học viện Hải quân Hoa Kỳ và sau đó 2 năm tốt nghiệp khoá đào tạo phi công, trở thành một phi công hải quân. Trong chiến dịch Sấm rền năm 1967, John McCain đã nhiều lần lái máy bay đánh phá các mục tiêu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà; tính đến giữa tháng 10-1967, ông ta đã thực hiện 22 phi vụ và trở về an toàn. 

Nhưng tài năng và sự may mắn của Jonh McCain không kéo dài lâu bởi lưới lửa phòng không dày đặc và hiệu quả của Việt Nam. Ngày 26-10-1967, John McCain điều khiển chiếc A-4E bay vào vùng trời Hà Nội. Lúc 11h30’, từ độ cao hơn 8.000 m, ông ta cho máy bay bổ nhào xuống để cắt bom vào Nhà máy điện Yên Phụ thì bị một quả tên lửa lao tới gây ra vụ nổ kinh hoàng với chiếc A-4E khiến nó cắm đầu xuống bãi xỉ than của Nhà máy điện Yên Phụ.

 
Phi công John McCain hiện là Thượng nghị sỹ Hoa Kỳ.
Phi công John McCain hiện là Thượng nghị sỹ Hoa Kỳ.

John McCain bị nhiều mảnh kim loại do vụ nổ gây ra găm vào người nhưng ông ta vẫn kịp bung dù và rơi xuống giữa hồ Trúc Bạch và được những người dân nhảy xuống cứu đưa vào bờ. Sau hơn 5 năm nằm trong Trại giam Hỏa Lò, nơi được các phi công gọi là “Khách sạn Hilton Hà Nội”, John McCain được trao trả về cố hương.

Trở về từ Việt Nam, John McCain tích cực tham gia chính trường và đã liên tiếp đắc cử Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ và là chính khách nổi tiếng đã 2 lần ra tranh cử Tổng thống. Tuy thuộc đảng Cộng hòa, nổi tiếng là “diều hâu” nhưng John McCain đã cùng với Thượng nghị sĩ John Kerry (đảng Dân chủ, đương kim Ngoại trưởng Hoa Kỳ), đã tác động, thúc đẩy chính quyền Tổng thống B.Clinton dỡ bỏ hoàn toàn cấm vận năm 1994 và bình thường hoá quan hệ ngoại giao với Việt Nam năm 1995. 

Cả hai vị thượng nghị sĩ này đã nhiều lần sang Việt Nam để giải quyết vấn đề người Mỹ mất tích trong chiến tranh Việt Nam (POW/MIA). Ông John Kerry từng là Chủ tịch Ủy ban tìm kiếm người Mỹ mất tích trong chiến tranh Việt Nam của Thượng viện Hoa Kỳ.

Từ một cựu binh trong chiến tranh Việt Nam, từng là “tù binh danh giá” trong “Khách sạn Hilton Hà Nội” và nổi tiếng là một Thượng nghị sỹ cứng rắn, “diều hâu”, Jhon McCain đã chủ động trở lại thăm Việt Nam và có nhiều hoạt động góp phần bình thường hóa, tăng cường quan hệ Mỹ -Việt. Đó là điều đặc biệt, trớ trêu của lịch sử và cũng là kết quả của truyền thống hòa hiếu, yêu hòa bình, đem đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo của dân tộc Việt Nam. 

Trần Duy Anh

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.