Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Báo CAND xin gửi tới quý độc giả loạt bài phản ánh những chiến công xuất sắc của các cán bộ, chiến sĩ an ninh, trong đó có lực lượng phản gián, sau những ngày đất nước vừa giành được độc lập, đối mặt với thù trong giặc ngoài, trong tình thế "ngàn cân treo sợi tóc".

80 năm đã trôi qua, ngôi nhà số 7 phố Ôn Như Hầu bây giờ là phố Nguyễn Gia Thiều, đã trở thành một nhà hàng sang trọng với thiết kế nội thất hiện đại, hằng ngày đón một lượng lớn thực khách đến thưởng thức các món ăn đặc sản, nhưng ít ai biết rằng, căn biệt thự này đã từng là trụ sở của bọn Quốc Dân đảng, với những hoạt động chống phá chính quyền, gây biết bao tội ác với cán bộ và nhân dân ta.

"Dĩ bất biến, ứng vạn biến"

Ngay sau khi tuyên bố độc lập, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đứng trước muôn vàn khó khăn "ngàn cân treo sợi tóc", thù trong, giặc ngoài bắt tay nhau tìm cách thực hiện âm mưu thâm độc, bóp chết chính quyền non trẻ, tước đoạt những quyền tự do, độc lập cơ bản và thiêng liêng mà nhân dân Việt Nam vừa giành được. Bối cảnh đất nước còn có nhiều xu hướng chính trị khác nhau, bọn phản cách mạng vẫn có những vị trí và lực lượng nhất định. Tình báo Pháp, đặc vụ Tưởng ráo riết hoạt động, triệt để lợi dụng cài bọn tay sai để gây cơ sở, lực lượng ngầm, dùng bàn tay bẩn thỉu của chúng dung dưỡng bọn phản cách mạng, Việt quốc, Việt cách, đẩy mạnh chống phá nhằm lật đổ chính quyền cách mạng.

Trước tình hình đó, nhiệm vụ của lực lượng CAND nói chung và lực lượng An ninh nói riêng là đấu tranh làm thất bại âm mưu của bọn tình báo, gián điệp nước ngoài, bảo vệ vững chắc chính quyền nhân dân, trọng tâm là bóc gỡ bọn gián điệp do Pháp cài vào các lực lượng cách mạng và đấu tranh làm thất bại âm mưu lật đổ, cướp chính quyền. Lực lượng phản gián tuy còn non trẻ, thiếu thốn về lực lượng, phương tiện, nhận thức nghiệp vụ còn sơ khai nhưng đã biết phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân để tổ chức công tác, kịp thời phát hiện âm mưu thâm độc, mưu trí, sáng tạo trong tổ chức đấu tranh.

Chúng ta đã tiến hành bóc gỡ hàng trăm tên phản cách mạng Pháp cài vào nhằm khống chế chính quyền, đoàn thể ở hàng loạt địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Lào Cai, Yên Bái, Lạng Sơn, Vĩnh Yên. Tận dụng cao trào cách mạng để phá án, tấn công vào tận sào huyệt địch, tổ chức xét xử công khai, vạch mặt cả bọn cướp nước và bè lũ bán nước, làm thất bại tất cả âm mưu của bọn tình báo Pháp câu kết với bọn phản cách mạng hòng cướp chính quyền, củng cố vị thế, nâng cao uy tín chính quyền cách mạng và Mặt trận Việt Minh trong quần chúng nhân dân.

Sau khi quân Tưởng rút về nước, một số tên ở lại làm tay sai cho Pháp tiếp tục tập hợp lực lượng chống phá ta. Chúng lập ra Quốc Dân đảng Việt Nam (hợp nhất Việt Nam Quốc Dân đảng với Đại Việt Quốc Dân đảng) do tên Vũ Hồng Khanh làm đảng trưởng, tên Trương Tử Anh làm Ủy viên thường vụ. Chúng đã liên lạc với Pháp, tổ chức các lực lượng vũ trang với những tên gọi "Thần lôi đoàn", "Thiết Huyết đoàn", "Hùm xám" để bắt cóc, tống tiền, ám sát cán bộ, nhân dân, gây không khí căng thẳng khắp nơi. Tại Hà Nội, chúng có 41 trụ sở gồm cơ quan trung ương, cơ quan ngôn luận, nhà in...

Đầu tháng 4/1946, các trinh sát chính trị Sở Công an Bắc bộ thu được nguồn tin về sự câu kết hoạt động phản cách mạng giữa bọn Đại Việt Quốc Dân đảng và thực dân Pháp. Tháng 5/1946, đội trinh sát đặc biệt đã nắm được thông tin bí mật, sẽ có đảo chính vào tháng 7/1946 nhưng chưa rõ cụ thể kế hoạch như thế nào.

Đồng chí Lê Giản - Tổng Giám đốc Nha Công an Trung ương sau khi nghe báo cáo, ông đã trực tiếp chỉ huy điều tra làm rõ âm mưu, kế hoạch hoạt động phản cách mạng này tại Hà Nội. Trong quá trình điều tra, ta đã xây dựng được 2 cơ sở, trong đó có một người  thường xuyên ra vào trụ sở 132 Đuy-vi-nhô (cũng là một trong các trụ sở của bọn Quốc Dân đảng), nay là phố Bùi Thị Xuân. Cơ sở của ta báo về, tại 132 Đuy-vi-nhô, có khoảng 20 tên Quốc Dân đảng đang in thông cáo, truyền đơn, lời hiệu triệu để chuẩn bị cho cuộc đảo chính vào ngày 14/7. Chúng canh gác rất nghiêm ngặt, cắt đặt người bảo vệ, kiểm soát chặt chẽ.

18h ngày 11/7/1946, đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp đến Nha Công an Trung ương, nghe báo cáo chi tiết về tình hình, âm mưu và kế hoạch đảo chính của thực dân Pháp và bọn Quốc Dân đảng. Đồng chí Võ Nguyên Giáp khẳng định, tin tức của công an là xác thực và cũng thông báo, trong mấy ngày trước đó, chỉ huy quân đội Pháp đã nhiều lần xin Bộ Tổng Tham mưu ta cho phép quân đội Pháp được diễu binh trên một số đường phố lớn ở Hà Nội nhân Quốc khánh Pháp (14/7) nhưng ta chưa trả lời.

Đồng chí Võ Nguyên Giáp nhấn mạnh: Pháp và các phần tử phản cách mạng đang tìm mọi cách để lật đổ chính quyền ta, trước khi đi Pháp, Bác Hồ đã dặn: Ở nhà, nếu xảy ra va chạm giữa ta với quân đội Pháp hoặc với Quốc Dân đảng, phải giải quyết hết sức thận trọng. "Dĩ bất biến, ứng vạn biến", việc lớn cần làm cho nhỏ lại, không để cho việc nhỏ phát triển thành lớn. Đồng chí Võ Nguyên Giáp kết luận: Phải kiên quyết trấn áp bọn phản cách mạng, nhưng phải hết sức thận trọng, không để chúng lợi dụng khiêu khích, gây phức tạp trong lúc này...".

Thời khắc quyết định vận mệnh đất nước

22h cùng ngày 11/7, đồng chí Lê Giản đã triệu tập các cán bộ chủ chốt của Nha Công an Trung ương và Sở Công an Bắc bộ họp bàn phương án đối phó. Có người nêu ý kiến, phải đồng loạt tấn công 41 trụ sở của Quốc Dân đảng. Có ý kiến lại chọn 1 điểm đột phá.

24h ngày 11/7, tin trinh sát báo về: Tại 132 Đuy-vi-nhô, chúng đã in xong tài liệu kêu gọi lật đổ chính quyền, các loại truyền đơn và lời hiệu triệu quốc dân, một số đã chuyển đi. Sáng 12/7, chúng sẽ phân tán tài liệu, các trụ sở khác đều rút vào bí mật, chuẩn bị đảo chính. Đồng chí Lê Giản nhìn đồng hồ, tức là chỉ còn gần 5 tiếng nữa, bọn Quốc Dân đảng sẽ rút vào bí mật, thời cơ trấn áp không còn, vận mệnh quốc gia, sự an toàn của Bác và phái đoàn Chính phủ ta đang ở Pháp tùy thuộc vào quyết định trấn áp hay chờ có lệnh của cấp trên mới trấn áp. Không còn thời gian để những người lãnh đạo lực lượng an ninh nghĩ về mình, về nguyên tắc, các đồng chí lãnh đạo thống nhất chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân và quyết định: Phải đột kích bí mật vào trụ sở 132 Đuy-vi-nhô thu chứng cứ để trình quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng.

2h30 ngày 12/7, một tiểu đội trinh sát và công an xung phong đã bí mật, bất ngờ đột nhập vào trụ sở 132 Đuy-vi-nhô, bắt gọn 20 tên, thu máy in, súng, lựu đạn và 1 xe cam nhông chất đầy các loại tài liệu phản động, đặc biệt đã thu được tài liệu kế hoạch đảo chính Chính phủ Hồ Chí Minh. Kế hoạch như sau: Sáng 14/7, khi quân đội Pháp diễu binh qua Bắc Bộ phủ, Quốc Dân đảng sẽ cho người ném lựu đạn vào đám lính da đen, gây tiếng nổ và đổ máu. Lấy cớ Chính phủ Việt Minh không giữ được an ninh, trật tự và chống lại quân Đồng minh khi diễu binh, quân Pháp sẽ ập ngay vào Bắc Bộ phủ, bắt toàn bộ chính phủ ta, tuyên bố lập chính phủ Quốc Dân đảng thay thế, đồng thời tại Pháp, phái đoàn Chính phủ ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng sẽ bị Pháp bắt giữ.

Trước chứng cứ rõ ràng, quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng ra lệnh cho lực lượng Công an tiến công truy quét bọn Quốc Dân đảng. Ngay sáng sớm 12/7/1946, Nha Công an Trung ương và Sở Công an Bắc bộ đã điều động gần 200 trinh sát, công an xung phong và 1 trung đội tự vệ, phối hợp đồng loạt khám xét các trụ sở của Quốc Dân đảng ở Hà Nội. Tại số 7 phố Ôn Như Hầu, tên Phan Kích Nam lấy danh nghĩa là đại biểu Quốc hội, đã gây khó khăn cho ta, nhưng cuối cùng các trinh sát của ta đã mưu trí bắt sống y và đồng bọn. Trước khi bắt Phan Kích Nam, chúng ta đã có nhiều tài liệu về những tội ác của hắn. Chính hắn đã chỉ huy nhiều vụ tống tiền, bắt cóc, âm mưu giết người, cướp của. Khi ta bắt, hắn chống cự quyết liệt nhưng trước mặt một nhân chứng mà hắn tống tiền, hắn đã phải cúi đầu nhận tội.

Tấn công vào lúc sáng sớm khi chúng chưa kịp trở tay và không kịp cầu cứu quân Pháp chi viện là một quyết định sáng suốt và cực kì thông minh của các đồng chí lãnh đạo Nha Công an Trung ương lúc bấy giờ. Tại nhà số 7 phố Ôn Như Hầu, ta còn kịp thời cứu được 2 người: một anh hàng giò bị chúng gọi vào cướp hết giò rồi trói nằm lăn lóc dưới đất, chuẩn bị đưa đi thủ tiêu và một người lính Quốc Dân đảng bị chúng nghi là có ý phản kháng.

Tại hồ Thiền Quang, chúng đã dùng trung liên bắn lại tự vệ và Công an ta rất kịch liệt, nhưng cuối cùng chúng đã hoàn toàn phải quy phục dưới ý chí quyết tâm của lực lượng vây bắt. Khám xét khẩn cấp, lực lượng An ninh đã tìm thấy xác 6 người bị chúng chôn trong vườn, chưa kể xác những người đã bị chúng vứt xuống hồ Hale, nay là hồ Thiền Quang, Hà Nội. Trong số đó, người ta vẫn nhận diện được một anh xích lô mới chở chúng đi dạo mát và một phụ nữ thường đi qua khu vực này.

Rất nhiều các loại tài liệu phản động, dụng cụ làm bạc giả, dụng cụ tra tấn, thuốc mê đã được thu giữ. Một số trụ sở của chúng như 42 Hale, Hàng Đẫy, Đỗ Hữu Vỵ, 80 Quán Thánh..., tổng cộng 41 địa điểm là trụ sở công khai và bí mật của Quốc Dân đảng đều bị lực lượng phản gián phối hợp các lực lượng khác bao vây khám xét, ta đã bắt gần 300 tên, đập tan hoàn toàn âm mưu định đảo chính của chúng.

Đồng loạt sau đó, công an các địa phương, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Nha Công an Trung ương đã tổ chức trấn áp bọn Quốc Dân đảng phản động trên toàn quốc và đón lõng bọn Quốc Dân đảng từ Hà Nội chạy về. Song song với việc trấn áp, lực lượng an ninh đã tổ chức triển lãm những bằng chứng tội ác của Quốc Dân đảng ngay tại số 7 phố Ôn Như Hầu. Hàng vạn đồng bào Hà Nội đã tới xem trong mấy ngày, để thấy rõ tội ác dã man và bộ mặt giả dối của chúng. Cuộc triển lãm không những gây tiếng vang mà còn là biện pháp tuyên truyền sinh động, góp phần nâng cao giác ngộ chính trị của quần chúng nhân dân.

Phá tan vụ án tại 132 phố Đuy-vi-nhô và số 7 phố Ôn Như Hầu, không những làm thất bại âm mưu đảo chính vào ngày 14/7 của thực dân Pháp câu kết với Quốc Dân đảng mà nhân cơ hội đó ta còn tiến hành truy quét, trấn áp bọn Quốc Dân đảng tại Hà Nội và các địa phương khác, làm tan rã lực lượng phản động lúc bấy giờ, góp phần giữ vững chính quyền cách mạng non trẻ trong thời kỳ trứng nước.

Đánh giá về vụ án này, đồng chí Trường Chinh, nguyên Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam đã viết: "Những vụ khám bắt trên đây có một tác dụng vô cùng quan trọng, nó lột mặt bọn phản động bên trong, tay sai của bọn phản động bên ngoài... Nó lôi ra ánh sáng dư luận một bọn giả danh quốc gia dân tộc... Mấy cuộc khám bắt vừa đây cắm một cái mốc trên con đường thống nhất dân tộc và biểu lộ sức mạnh, uy tín của chính quyền nhân dân".