Chặng đường gian nan đến thành công Hội nghị Geneva

Anh và Mỹ có những điểm bất đồng từ khi Hội nghị Geneva bắt đầu, đặc biệt là quan điểm của Mỹ ngăn cản Anh, Pháp sớm đi đến kết thúc chiến tranh Đông Dương. Ngày 24/6/1954, Thủ tướng Winston Churchill và Ngoại trưởng Anthony Eden đến Washington để dàn xếp với Mỹ. Kết quả của cuộc hội đàm Anh – Mỹ là hai nước thỏa thuận bảy điểm được coi là bảy điều kiện mà các hiệp định, nếu đạt được, phải tuân theo. Đó cũng là nội dung bản bị vong lục gửi cho Pháp:
>> Chặng đường gian nan đến thành công Hội nghị Geneva

1 - Bảo vệ toàn vẹn và độc lập của Lào và Campuchia, đồng thời đạt được việc lực lượng Việt Minh rút khỏi hai nước này.

2 - Ít nhất giữ lấy nửa phía Nam của Việt Nam và nếu có thể giành lấy một vùng nằm lọt trong đồng bằng (sông Hồng), đường giới tuyến không được ở Nam Đồng Hới (phía Bắc vĩ tuyến).

3 - Không được áp đặt cho cả Lào, Campuchia và phần phải giành của Việt Nam những hạn chế đối với khả năng duy trì những vùng ổn định không có cộng sản – nhất là quyền có những lực lượng đủ giữ an ninh nội địa, nhập vũ khí và kêu gọi các cố vấn ngoại quốc.

4 - Không chứa đựng bất kỳ điều khoản chính trị nào có tính chất làm mất những vùng phải giành để cho cộng sản được hưởng.

5 - Không loại trừ một sự thống nhất sau này của nước Việt Nam bằng những con đường hòa bình.

6 - Cho phép di cư trong những điều kiện nhân đạo và hòa bình, dưới sự kiểm soát quốc tế tất cả những người muốn từ miền này nước Việt Nam sang miền kia.

7 - Dự liệu một cơ chế hữu hiệu kiểm soát quốc tế(4).

Paris rất hài lòng về 7 điểm này vì nó phù hợp với chỉ thị của Mendès France ngày 24/6 nhất là về việc Washington tán thành nguyên tắc chia cắt nước Việt Nam (cho đến nay Sài Gòn vẫn phản đối chia cắt). Pháp còn băn khoăn về khả năng “thống nhất” (điểm 5) còn Dulles lại lo Mendès France nhân nhượng thêm.

Về ta và Trung Quốc, có cuộc gặp Hồ Chí Minh – Chu Ân Lai từ ngày 3 đến ngày 5/7/1954 tại Liễu Châu. Ngày 7/7, Tân Hoa xã công bố bản thông cáo báo chí: “Thủ tướng Chu Ân Lai và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao đổi quan điểm toàn diện về Hội nghị Geneva, về vấn đề lập lại hòa bình ở Đông Dương và các vấn đề có liên quan”. Về vấn đề tập kết quân ở hai miền, ta chỉ nhân nhượng đến vĩ tuyến 16, Chu Ân Lai đề nghị ta lấy sông Bến Hải làm giới tuyến quân sự tạm thời (vĩ tuyến 17). Về tổng tuyển cử, ta đề xuất thời hạn 6 tháng, Chu Ân Lai đề nghị 2 năm, ta thấy lực lượng đã rút ra Bắc rồi mà phải đợi 2 năm mới tổ chức tổng tuyển cử thì khó khăn lắm. Lúc từ biệt Hồ Chủ tịch, Chu nói cố gắng giữ vĩ tuyến 16 nhưng xin cho được linh hoạt vì xa xôi không kịp xin chỉ thị.

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Tạ Quang Bửu và Tướng Pháp Delteil ký Hiệp định Geneva.
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Tạ Quang Bửu và Tướng Pháp Delteil ký Hiệp định Geneva.

Từ ngày 27/5, Trưởng đoàn Pháp chấp nhận đề nghị của Trưởng đoàn Việt Nam là đại diện hai Bộ Tổng tư lệnh gặp nhau tại chỗ để bàn việc phân chia vùng tập kết, thể thức ngừng bắn. Tại Geneva đó là cuộc họp Tạ Quang Bửu – Delteil, tại Đông Dương là Hội nghị Trung Giã (từ ngày 4/7) giữa Đoàn đại biểu Việt Nam do Tướng Văn Tiến Dũng dẫn đầu và Đoàn đại biểu Pháp do Đại tá Lennuyeux dẫn đầu. Các cuộc gặp gỡ này làm cho hai bên hiểu thêm lập trường của nhau, nắm bắt được những mặt phức tạp của từng vấn đề để cùng nhau thu hẹp khoảng cách.

Từ ngày 24/6, Hội nghị quân sự về Lào họp, Tạ Quang Bửu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, làm Trưởng đoàn và Tướng Delteil thay mặt Lào. Từ ngày 7/7, hội nghị quân sự về Campuchia giữa Tạ Quang Bửu về phía ta và Nhiếp Tiêu Long về phía Campuchia bắt đầu họp.

Thời kỳ từ 11 đến 20/7/1954

Thời kỳ này các trưởng đoàn Liên Xô, Trung Quốc, Anh, Pháp đều trở lại Geneva; Dulles không chịu trở lại và cử Bedell Smith, Thứ trưởng Ngoại giao thay. Bây giờ Mỹ - Anh – Pháp đã thống nhất về giải pháp cho vấn đề Đông Dương. Chu Ân Lai đã gặp Hồ Chủ tịch. Đó là điều kiện thuận lợi để tiến hành những mặc cả cuối cùng, nhưng khó khăn lớn là chưa có thỏa thuận cuối cùng về các vấn đề cơ bản của giải pháp trong khi thời hạn của Mendès France chỉ còn 10 ngày. Các trưởng đoàn gặp nhau, các chuyên viên gặp nhau, hội nghị quân sự về Việt Nam , Lào, Campuchia hoạt động khẩn trương.

Về vấn đề giới tuyến, khi gặp Mendès France ngày 13/7, Phạm Văn Đồng đề nghị lấy vĩ tuyến 16, Mendès France đòi vĩ tuyến 18. Ngày 19/7, Chu Ân Lai đồng ý vĩ tuyến 17 nhưng vấn đề vẫn chưa được giải quyết.

Về thời hạn tổ chức tổng tuyển cử, khi gặp Trần Văn Đỗ, Trưởng đoàn “Quốc gia Việt Nam”, Phạm Văn Đồng đề nghị tổ chức tổng tuyển cử trong thời hạn 6 tháng. Khi gặp Đại tá Guillermaz, thành viên Đoàn đại biểu Pháp ngày 19/7, Vương Bính Nam, Tổng Thư ký đoàn đại biểu Trung Quốc, nói rằng đề nghị của Trung Quốc là cuộc tổng tuyển cử nên hoãn lại hai năm, đến năm 1956.

Về vấn đề khu đóng quân tạm thời của Pathét Lào, đoàn Việt Nam giữ chủ trương chia dọc nước Lào, phía bên kia đòi chỉ có điểm tập kết. Phải đến cuộc họp cuối cùng ngày 20/7 có Molotov, Eden, Chu Ân Lai, Mendès France và Phạm Văn Đồng mới giải quyết được cả ba vấn đề tồn tại: để hội nghị kết thúc được, trước thái độ của mọi người, ta chấp nhận vĩ tuyến 17, thời hạn hai năm và lấy hai tỉnh Phong Sa Lỳ, Sầm Nưa làm vùng tập kết tạm thời của quân Pathét Lào và bộ đội tình nguyện Việt Nam.

Đêm 20 rạng ngày 21, Tạ Quang Bửu và Delteil ký Hiệp định đình chỉ chiến sự về Việt Nam, Hiệp định đình chỉ chiến sự về Lào. Sáng 21, Delteil và Nhiếp Tiêu Long ký Hiệp định đình chỉ chiến sự về Campuchia; bế mạc hội nghị với việc thông qua bản tuyên bố cuối cùng xác nhận các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam (độc lập chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ), tổng tuyển cử ở Việt Nam trong thời hạn hai năm, nghe các bản tuyên bố đơn phương và tham luận của các thành viên, hai công hàm trao đổi giữa Phạm Văn Đồng và Mendès France về quan hệ Việt – Pháp.

Phát biểu về các hiệp định được ký kết, Antony Eden nói:

“Đó là hiệp định tốt nhất mà chúng ta đã tự tay làm ra”(5)

(4) - Philippe Devillesrs et Jean Lacouture - Vietnam : de la guerre Francais à la guerre américaine, Sđd tr.286-287.

(5) - Philippe Devillers et Jean Lacouture - Vietnam : de là guerre Francais à la guerre américaine, Sdd, tr.334

L.V.L.

Các tin khác

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm. Đáng lo ngại hơn, hàng loạt lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “que thử âm tính” đang khiến không ít người sập bẫy pháp lý và đối mặt với hiểm họa khôn lường về sức khỏe.

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Câu chuyện cuộc đời và tình yêu của người thương binh nặng Nguyễn Văn Dũng (ngụ phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng) với cô gái mồ côi vượt qua những năm tháng khó khăn đã trở thành một biểu tượng đẹp và nghị lực phi thường, như chuyện cổ tích về lòng nhân ái, đức hy sinh của những người phụ nữ với các thương, bệnh binh làm xúc động lòng người.

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng Công an đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ Công an TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một công việc rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính thời sự chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi báo chí đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.