Câu chuyện dưới tán đại lão Dã hương ngàn tuổi

Nhiều bậc cao niên xã Tiên Lục kể lại rằng, lúc chừng 5-6 tuổi, đứng từ xa đã nhìn thấy tán cây Dã hương xanh ngắt, sừng sững như một quả đồi uy nghi. Vào mùa Xuân, trong những làn gió ấm khắp làng thoang thoảng mùi thơm ngai ngái của hoa Dã hương.

Đó là cây Dã hương ở xã Tiên Lục, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang, được định danh bằng ảnh và chú giải trong “Từ điển bách khoa thực vật của Pháp” và giới thiệu tại Hội chợ Marseille năm 1932, xác định cây khoảng 1.000 năm tuổi… Cây Dã hương Tiên Lục cũng được trường Viễn đông Bác cổ xếp hạng “Cổ thụ quý hiếm của Đông Dương”. Theo nhà văn Nguyễn Bắc Sơn trong cuốn “Bảy nổi ba chìm”, khi người thanh niên yêu nước Nguyễn Ái Quốc sang Pháp tìm đường cứu nước, đã đọc được thông tin này trong cuốn từ điển nói trên. Về nước lãnh đạo cách mạng thành công, nhân một chuyến công tác, Người đã đến thăm, chiêm bái “Vị đại lão” ngàn tuổi.

Nếu một đời người được “Trời thương” là khoảng 80 tuổi và lịch sử đất nước nào nhiều lắm chừng 5.000 năm, thì cây Dã hương ngàn năm tuổi ở Bắc Giang xứng đáng là một di sản vô giá, một chứng nhân lịch sử kì vĩ.

Trang 21: Câu chuyện dưới tán đại lão Dã hương ngàn tuổi -0
Cây Dã hương ngàn tuổi – một chứng nhân lịch sử kỳ vĩ.

Cuối đông, nắng hoe vàng. Đình Viễn Sơn (xã Tiên Lục) nằm trên một gò đất thoai thoải càng thêm vẻ thâm nghiêm. Trước đình là con đường làng, trước nữa là cái sân rộng như sân kho hợp tác một thời. Sau đình, chính là nơi ngự của vị đại lão Dã hương ngàn tuổi. Ngọn cây cao áng chừng 20 – 25 mét, tán cây tỏa rộng bao trùm một phần đình Viễn Sơn và con đường nhỏ cùng những hộ dân gần đình làng.

Ông thủ nhang đình Viễn Sơn là Hoàng Viết Nên người thôn Giữa, năm nay tròn tuổi 72 nhưng dáng vẻ còn nhanh nhẹn lắm và luôn thường trực nụ cười xởi lởi. Ông Nên vừa rổn rảng pha trà mời khách vừa kể: Tôi được các cụ trong làng và chính quyền địa phương ủy thác làm thủ nhang đình Viễn Sơn từ năm 2016. Ngoài việc thủ nhang, tôi chăm chút, bảo vệ cụ Dã hương sau đình. Thường là vào cuối mùa xuân, hoa Dã hương nở rộ tỏa hương thơm dìu dịu. Đến cuối Đông, là lúc quả đủ già thì rụng xuống, tôi lấy hạt ươm, nhân giống thành những cây non…

Câu chuyện dưới tán đại lão Dã hương ngàn tuổi -0
Nét cổ kính của đình Viễn Sơn.

Theo sử làng chép, đình Viễn Sơn được khánh thành vào năm 1752, thời Hậu Lê. Đến nay đình hầu như còn nguyên vẹn dù đã trải qua gần 300 năm với bao thiên tai, địch họa. Trước thời điểm dựng đình Viễn Sơn, vào năm 1740, vua Lê Cảnh Hưng đã sắc phong cây Dã hương là “Quốc chúa đô mộc Dã đại vương” – cây Dã hương lớn nhất nước. Theo các tài liệu về thực vật, Dã hương thuộc họ long não, nhựa cây có chứa tinh dầu thơm, lá cây có thể làm thuốc. Lá khô và gỗ của cây dùng làm phụ phẩm của hương trầm, đốt có mùi thơm dễ chịu.

Ông Nên tự hào khoe những “điển tích” về ngôi đình cổ của làng và quần thể di tích ở vùng đất cổ Lạng Giang: Khi người Pháp chiếm được Việt Nam, kể cả thời tạm chiếm 1946 - 1954, quân lính Pháp đều không dám mạo phạm tới vị đại lão Dã hương, ngôi đình Viễn Sơn cùng 5 đình đền trong khu vực này đều được bình an vô sự. “Tôi nghe các cụ kể lại, các quan Pháp khi đi qua đình Viễn Sơn đều phải ghìm cương ngựa, ngả mũ chào thì mới yên ổn; nếu không, ngựa lồng lên, hí vang rồi phóng như điên về tận Bắc Giang” – ông Nên cười ha ha khi kể lại câu chuyện có phần cường điệu này. Rồi ông chiêm nghiệm: “Thời kì cải cách ruộng đất và hợp tác hóa, cũng có người xâm hại ngôi đình này và một số đình, đền, miếu trong vùng… nhưng may mắn các di tích hầu như còn giữ được nguyên vẹn. Tôi nghiệm ra, những người đó đều có kết cục bi đát, anh ạ”.

Câu chuyện dưới tán đại lão Dã hương ngàn tuổi -0
Bên gốc Đại lão Dã hương ngàn tuổi đã nhú lên những cây non khỏe khoắn.

Thời chiến tranh, máy bay Mỹ thường xuyên đánh phá Bắc Giang do đây là huyết mạch giao thông và có nhiều căn cứ quân sự của ta. Thế nhưng đình Viễn Sơn vẫn may mắn được bình an, không hề bị tên bay đạn lạc.

Sau tuần trà, ông Nên dẫn chúng tôi đi thăm đình Viễn Sơn. Ngoài một vài cây cột bị mối mọt phải thay thế từ năm 2004, những cột lim gần 300 năm tuổi kê trên bệ đá vẫn chắc chắn, thân quắn lại như thép, không bị nứt dăm. Đình còn giữ được nhiều sắc phong, câu đối… Chúng tôi kính cẩn thắp nén hương lên ban thờ rồi được ông Nên dẫn ra sau đình, nơi vị Đại lão Dã hương đã ngự từ ngàn năm qua.

Dưới tán lá xanh rì rào trong làn gió thoang thoảng hương thơm đặc trưng của loài long não, câu chuyện của ông Nên về cây Dã hương ngàn tuổi thêm phần huyền bí. Năm 2020, cây Dã hương bị gãy phần ngọn cao nhất. Tin loang ra, nhiều người dân và lãnh đạo đều cảm nhận như có một sự mất mát. Ông Nên lo lắng báo cáo chính quyền xã và trực tiếp một đồng chí Phó Chủ tịch huyện, do cây già quá nên một số cành bị mục. Nếu không được chăm sóc, trùng tu… thì có thể sẽ bị gãy thêm một số cành, thậm chí cụ sẽ “hóa”.

Trang 21: Câu chuyện dưới tán đại lão Dã hương ngàn tuổi -0
"Tôi không biết vì sao nhưng tôi tin cụ Dã hương đất này là cây tâm linh, thiêng lắm. Từ ngày tôi được làm thủ nhang, sức khỏe tôi tốt lên nhiều, người lúc nào cũng vui khỏe cả ngày. Có hôm bị nhức đầu, tôi lấy chiếc gối vải có ruột nghiền từ lá khô và cành mục của cây Dã hương đi nằm một lúc thì thấy đỡ rồi khỏi hẳn. Người dân trong làng cũng hầu như được bình yên, khỏe mạnh; lại chịu thương chịu khó nên vùng quê này ngày càng trù phú” - ông Hoàng Viết Nên chiêm nghiệm.

Ngay lập tức, lãnh đạo huyện Lạng Giang và tỉnh Bắc Giang đã dành sự quan tâm chu đáo để giữ gìn, chăm sóc cây Dã hương ngàn tuổi. Đích thân đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Ánh Dương (hiện là Chủ tịch tỉnh) đã mời một số kĩ sư, chuyên gia ngành nông nghiệp về “khám bệnh”, chữa trị cho cây. Giải pháp được đưa ra là cung cấp dưỡng chất, chống mối mọt. Nhờ sự quan tâm kịp thời, cây Dã hương nhanh chóng phục hồi, trổ thêm nhiều nhành non… Một thời gian sau, các cột bê tông cốt thép được khéo léo “cấy” vào, đỡ lấy các cành cây mà nếu mới nhìn, cứ tưởng đó một nhánh mọc lên từ chính gốc cây Dã hương ngàn tuổi. Xung quanh gốc cây cũng được tôn thêm đất màu cho gốc thêm vững và được định kỳ bổ sung dưỡng chất… Một tấm bia đá được dựng lên ngay lối dẫn vào gốc cây, ghi rõ: “Cây cổ thụ Dã hương. Xã Tiên Lục, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang”. Cây Dã hương này được vinh danh là cây di sản từ lâu và quá nổi tiếng nên tỉnh Bắc Giang đặc biệt quan tâm bảo vệ, chăm sóc. Vài năm trước, địa phương đã lập hàng rào để hạn chế các hành vi xâm hại cây… Đa phần du khách đến thăm chỉ được ngắm và đi vòng quanh gốc cây ở ngoài hàng rào.

Câu chuyện dưới tán đại lão Dã hương ngàn tuổi -0
Một góc vườn ươm cây giống Dã hương.

Vị thủ nhang nhiệt tình đưa chúng tôi vào tận nơi, được tận tay sờ lên lớp vỏ dày của thân cây Dã hương ngàn năm tuổi. Ông Nên cho biết: “Cây này không chiết được cành, chỉ có thể nhân giống từ quả đã chín. Từ lúc ươm hạt đến lúc cây cao 1 mét, mất khoảng 1 năm”. Chúng tôi nhặt vài chiếc lá xanh và cành khô rơi quanh gốc, vò trong lòng tay đưa lên mũi và cảm nhận rõ mùi thơm ngai ngái, dễ chịu đến nhẹ cả người…

Câu chuyện dưới tán đại lão Dã hương ngàn tuổi -0
Cây Dã hương ngàn tuổi là điểm thu hút nhiều du khách.

Sau khi chiêm ngưỡng, chụp ảnh bên gốc vị Đại lão Dã hương ngàn tuổi, chúng tôi được vị thủ nhang dẫn tới một khoảnh vườn nhỏ phía sau đình. Chỉ tay vào những chậu cây bằng nhựa nho nhỏ cỡ li uống trà đá, trong mỗi chậu đều có một cây non cao chừng mươi phân, ông Nên hồ hởi: “Đây là những cây non tôi và đứa cháu làm bên lâm nghiệp vừa ươm được. Mỗi cây du khách mua với giá 10 ngàn đồng. Nhưng đa phần là tôi tặng bà con. Quanh làng này và nhiều con đường trong tỉnh Bắc Giang, đã có những hàng cây Dã hương được trồng từ những hạt ươm của cụ Dã hương ngàn tuổi” - Ông Nên nói và ngắm những chậu cây non với ánh mắt trìu mến, thân thương…

Nhìn vào chậu cây Dã hương non đang được ông Nên nâng niu trên bàn tay rồi phóng tầm mắt lên vời vợi ngọn cây cổ thụ ngàn năm, tôi hình dung ra lớp lớp những hàng cây Dã hương trải dài trong màu xanh của đất nước vào xuân.

Duy Hiển – Chiến Thắng

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.